تازيون خبرون

گوڙاڻو ڊيم ٿر واسين جي ڇاتي جي هنيل زنجر آهي..!!: غلام مصطفيٰ جمالي

ٿر ڪيتري ئي ڏينهن کان وٺِي ٿر واسي گوڙاڻو ڊيم خلاف سراپا احتجاج ڪري رهي آهن.جيڪو احتجاج فڙي ڦڙي تلاهه ٿيڻ ڪري انهي احتجاج اندر ڪيتريون سماجي تنظيمون ۽ سماجي پارٽيون پڻ اچي ميدان ۾ لٿيون آهن،جنهن جي شروعات ڪالهه عوامي تحريڪ جي اڳواڻ رسول بخش پليجو ڪري ڇڏيو آهي،اسلام ڪوٽ کان نڪرندڙ 32 ڏينهن جي احتجاجي ريلي جڏهن ڪالهه اسلام ڪوٽ کان نڪري رهي هئي ته انهي ريلي ۾ شريڪ ٿيڻ لاءِ ٿر سميت لاڙ اتر جا لکين ماڻهو پهچي ٿر واسين جي ڏکن ۾ شريڪ ٿيا هئا.۽ اها به هڪ حقيقت آهي ته گوڙاڻو ڊيم جنهن ساڃاهه وند علائقي جي زراعت ۽ معيشت لاءِ خطرناڪ قرار ڏئي رهيا آهن ۽ انهي گوڙاڻي ڊيم جو هنڌ بدلائڻ لاءِ پڻ مطالبو ڪري رهيا آهن.پر افسوس جهڙي ڳالهه ته آهي ته انهي گوڙاڻو ڊيم خلاف ٿيندڙ احتجاج ۽ ساڃاهه وندن جي ڳالهه کي حڪومتي ڪن بند ڪري ٻڌي رهي آهي.جون انهن جي ٿر جي معصوم مائرون جون رڙيون ڪوڪون ٻڌڻ ۾ ڪون ٿيون اچن.گوڙاڻو ڊيم کي جيڪڏهن هڪ الڳ ۽ ٽئي ڌر جي ڏسجي ته پوءِ به گوڙاڻو ڊيم ٿر واسين جي تمام گهڻو هاڃيڪار آهي،ڇو ته ٿر اهو ريگستان آهي،جو گذر سفر زراعت ۽ چوپائي مال تي ٿيندو آهي.جڏهن ته ڪڏهن سانوڻ رسندو آهي ته ٿر واسي ڏکار ۾ پئجي ويندا آهن،۽ سندن جيون انيڪ تڪليفن مان گذرندو آهي،انڪري گوڙاڻو  ڊيم  ٿر جو عوام لاءِ انهي ڪري نقصان ڪري آهي جو اهو ڊيم آبادي واري هنڌ ٺاهيو پيو وڃي،جتي هڪ عام زندگي آهي جتي ماڻهو رهن ٿا ۽ سندس مال جو چارو ٿيندو آهي جيڪو کين اڳين ٿيندڙ سانوڻ تائين ساٿ ڏيندو آهي،انڪري ڏٺو وڃي ته گوڙاڻو ڊيم فقط  مقامي ليول جي ماڻھن جو مسئلو نه آھي  پر گوڙاڻو ڊيم سنڌ گير مسئلو آھي،انڪري شايد اينگروڪمپني جو پلان ئي ٿر واسين جي زندگي ۾ مسئلا پيدا ڪرڻ آهي،انهي ڪري ٿر ڪول گوڙاڻو ڊيم هڪ تڪرار ڊيم بڻجي چڪو آهي پر افسوس ته انهي ڳالهه جي آهي ته مقامي ۽ چونڊيل نمائندن جي هٺ ڌرمي آهي،پر سنڌ اسيمبلي جي  ميمبرن توڙي سنڌ حڪومت انهي خاموشي حيرت ۾ وجهندڙ جڏهن ته ٿيڻ ته ائين گهرجي ته سنڌ اسيمبلي ۾ موجود سمورن باضمير ميمبرن کي هن معاملي تي خاموشي اختيار ڪرڻ بدران آواز بلند ڪري پنهنجي ماروئڙن جو آواز بڻجڻ گهرجي،سنڌ اينگرو ڪول مائنيگ ڪمپني عوام سان زيادتين ۾ اڪيلي سر سندرو ٻڌي بيٺل آهي ۽ سنڌ حڪومت 210 ارب روپين جي ٿر ڪول منصوبي ۾ 51 سيڪڙو حصيدار هجڻ باوجود عوام کان لاتعلق بڻيل آهي، جڏهن ته ٿيندو ائين آهي ته جتي معدنيات جهڙيون شيون نڪريون آهن،اتي جي مقامي ماڻهن جو ان ۾ حصو نه پر برابر جو حق هوندو آهي،پر هن وقت ٿر جي سموري عوام جي انهي برابري جي حق کان محروم رکيو پيو وڃي، ٿر،جيڪو قدرت جو عجائب گهر آهي، جتي جا پکي پکڻ، جيت جانور، مينهوڳي کانپوءِ سرسبز ۽ اکين کي ٺار بخشيندڙ منظر اندر ۾ عجيب مئڪشي پيدا ڪري ڇڏين ٿا، پر ٿر گذريل ڪيتري ئي وقت کان وٺي مصيبت ۽ سوڪهڙن لاءِ موزون محل وقوع پي رهيو آهي.

ٿرين جي زندگي بنيادي سهولتن کان وانجهيل پئي رهي آهي. پر گوڙاڻو ڊيم جي تعمير ٿيڻ ٿر واسين جي ڇاتي جي هنيل خنجر برابر آهي،جڏهن ته ٿر واسين جو موقف به پنهنجي جاءِ تي سورهن آنا سهي آهي ڇو ته سندن چوڻ آهي ته هو نه ٿا چون ته گوڙاڻو ڊيم نه ٺاهيو پر ٿر واسين چاهين ٿا ته گوڙاڻو ڊيم ٺهي پر صرف سندس جڳهه جي تبديل ڪئي وڃي ڇاڪاڻ ته ڊيم مقامي ڊيمو گرافي ۾ ڏار وجهڻ لاءِ تيزاب جو ڪم ڪندو. وري مٿان اِهو ٿيو آهي، انهن آبي ذخيرن موسمياتي تبديلين کي وڌيڪ هٿي ڏني آهي. ٿر جي ڪوئلي جي کاڻين بابت هي اڏجندڙ گوڙاڻو ڊيم ڪو مٺي پاڻي جو نه آهي، بلڪه انهي کاڻين جي گند ۽ ڪچري جي هِڪ اهڙي ڍنڍ آهي، جيڪا ٿر جي ناياب پکين ۽ جانورن لاءِ پاڻ هاڃيڪار آهي، پر پوءِ به ٿري ماڻهن جو مطالبو صرف اِهو آهي ته هن ڊيم جو رڳو هنڌ تبديل ڪيو وڃي ۽ ڪئين غريب ٿرين کي پنهنجي اجهن کان محروم ٿيڻ کان بچايو وڃي.ٿر ريگستان جيڪو ڪيترن ئي معدني وسلين سان مالا مال آهي.پر انهي معدني وسلين سان مالا مال ٿر جي سڌاري ۽ عوام جي سندن وسلين مان رليف ڏيڻ ۾ حڪومتون ناڪام ٿي رهيون آهن.ڪو سال اهڙو ناهي گذريو جنهن سال اندر ٿر جي معصوم عوام مٿان ڪهر جا ڏينهن ناهن ڪڙيا.ڪڏهن کين بک ۽ اڃ وگهي تڙپائي تڙپائي مرڻ جهڙي زندگي تي مجبور ڪيو ويندو.ته ڪڏهن برساتن جا بادل نه وسڻ ڪري حسين ٿر ويرانين جي ور چڙهي ويندو آهي.جت موت جو راڪاس رنجيرون ٽوڙي ٿر جي معصوم ٻارن جي زندگين کي ڳڙڪائيندو رهي ٿو. جڏهن ته ٿر جي نالي تي ڪروڙين رپين جي بجٽ وٺندڙ اين جي اوز به صرف ڪاغذي ڪاروايون ڪري رهيون آهن.۽ سرڪار سڳوري به انهي ٿر جي معاملي تي دلچسپي نه وٺي رهي آهي.جنهن جي معاملو روز به روز بگڙندو پيو وڃي. ٿر جو حال ڏسي روئڻ ٿو اچي، دل ڏڪي ٿي وڃي! ٿر جا معصوم ٻار جيڪي ’هڏاوان پڃرا‘ ٿي ويا آهن. جڏهن ته ڪيترائي معصوم ٻار جيڪي  پنهنجي هڏڙن جي  پڃري وجود سان  ٿر جي واريءَ ۾  دفن ٿي ويا رهيا آهن  ۽ ڪيترائي آخري پساهه کڻي رهيا آهن. سندن اکين مان  معصوميتون ۽ حسرتون ڳالهائي ۽ روئي رهيون آهن سندس ننڍڙي وجود سان سگهه ختم ٿي چڪي آهي…جڏهن ته ٿر جو اهڙو حال آهي جو پهرين مور موڪلائي ويا،۽ پوءِ  پهرين مور مئا، پوءِ ڍور؛ پوءِ ٻار مئا ۽ هاڻي اها ج ڍور ۽ هاڻ گلابن جهڙا معصوم ٻار مري رهيا آهن، ۽ حڪومت پنهنجا پلاند آجا ڪرائڻ جي چڪر ۾ آهي.انهن کي ايترو ته سوچڻ گهرجي ته اوهان رهبر آهيون ۽ اوهان پنهنجي رهبري اندر ٿر جي ڪهڙي رهبري ڪئي آهي.ان ڪري ٿر جي معاملي جي حڪمرانن جي خدا جي قهر کان ڊڄڻ گهرجي ٿر جو هاڻوڪو حوالو صرف ۽ صرف ڏڪر ۽ سوڪهڙو آهي، ماڻهن جو جيئڻ جنجال آهي، اهڙي صورتحال ۾ ڪوئلي جي کوٽائي ۽ ڊيمن جي اڏاوت ٿرين کي ترقي جو لالي پاپ ڏيڻ جو هِڪ سنهرو دوکو آهي.هِن وقت ماڻهو سجاڳ ٿي چڪا آهن، ملڪ ۾ ميڊيا ۽ اعليٰ عدالتن کان ڪجهه به لِڪل ڪونه آهي. اهڙين ڪمپنين کي هينئر ائين ڪوبه ڪرڻ ڪونه ڏيندو،

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *