تازيون خبرون

Daily Archives: March 25, 2017

سلمان خان منهنجو سڀ کان وڌيڪ مددگار آهي: روينا ٽنڊن

ممبئي (شوبز نيوز) بالي ووڊ جي سينيئر اداڪارا روينا ٽنڊن چيو آهي ته خراب وقت ۾ جڏهن سڀ ڪو ساٿ ڇڏي ويندو آهي، ان وقت سلمان خان ئي منهنجي مدد ڪندو آهي. روينا ٽنڊن 1991ع ۾ فلم ”پٿر ڪي پهول“ ذريعي بالي ووڊ ڪيريئر جي شروعات ڪئي هئي، جنهن ۾ هوءَ سلمان خان جي هيروئن بڻي هئي. پنهنجي تازي انٽرويو ۾ 42 ورهين جي اداڪارا جو چوڻ هو ته مان ۽ سلمان خان ننڍين ننڍين ڳالهين تي وڙهندا هئاسين ۽ اسان جا جهيڙا به انڊسٽريءَ ۾ مشهور هوندا هئا پر سلمان خان هڪ بهترين انسان آهي، جيڪڏهن مون کي چيو وڃي ته ان شخص جو نالو کڻو، جنهن توهان جو سڀ کان وڌيڪ ساٿ ڏنو ته اهو ٻيو ڪير نه پر سلمان خان ئي آهي.

 

فنڪار هميشه پنهنجي فن سان ماڻهن جي چهرن تي مرڪون وکيرن ٿا: صبا صحر

ڪنب(شوبز نيوز)فنڪار ماڻهن جي چهرن تي مرڪون وکيرن ٿا عابده پروين ۽ حميره چنو جو راڳ پسند آهي سنڌ جي اڀرندڙ فنڪاره صبا سحر ڪنب ۾ ميڊيا سان ڳالهائيندو چيو فنڪار هميشه پنهنجي فن سان ماڻهن جي چهرن تي مرڪون وکيرن ٿا ۽ مايوس دلين کي مهڪائين ٿا سينيئر فنڪارن سان ڏسي 2015 کان ڳائڻ جي شروعات ڪئي هن چيو ته هن وقت تائين 5 کان وڌيڪ البم مارڪيٽ ۾ اچي ويا آهن جن کي ٻڌندڙن ڏاڍو پسند ڪيو آهي ۽ جلد منهنجو نئون البم به مارڪيٽ ۾ اچڻ وارو آهي اميد آهي ته اڳ جيان ٻڌندڙ نئين البم کي به پسند ڪنداهن هڪ سوال جي جواب ۾ چيو ته عابده پروين جو راڳ پسند آهي ۽ صوفياڻا راڳ به پسند ڪندي آهيان

 

اسپاٽ فڪسنگ: شرجيل خان پي سي بي ٽربيونل اڳيان پيش، خالد لطيف نه آيو

لاهور(اسپورٽس نيوز) نيشنل ڪرڪيٽ اڪيڊمي لاهور ۾ اينٽي ڪرپشن ٽربيونل شروعاتي ٻڌڻي ڪئي، سپر ليگ ۾ اسپاٽ فڪسنگ ۾ معطل شرجيل خان پنهنجي وڪيل سان گڏ پيش ٿيو، جڏهن ته خالد لطيف صحت خراب هجڻ سبب پيش نه ٿي سگهيو، ٽربيونل جي چيئرمين اصغر حيدر شروعاتي ٻڌڻي ڪئي جنهن ۾ ميمبرن ۾ ليفٽيننٽ جنرل طوقير ضيا ۽ وسيم باري شامل هئا، جڏهن ته شرجيل خان پنهنجي وڪيل اعجاز سان گڏ پيش ٿيو، ان موقعي تي پي سي بي جي ليگل ايڊوائيز تفضيل رضوي حيدر علي خان ۽ ٻيا به موجود هئا. پي سي بي 14 اپريل تي ثبوت داخل ڪرائيندو، جڏهن ته شرجيل خان کي 5 مئي کي ان جو جواب ڏيڻ جو موقعو فراهم ڪيو ويندو، جواب لاءِ ٻڌڻي 10 مئي مقرر ڪئي وئي آهي، جڏهن ته 15 مئي کان روزانو ٻڌڻي ٿيندي.

 

ويسٽ انڊيز ۽ پاڪستان وچ ۾ 4 ٽي 20 ميچن جي سيريز جي پهرين ميچ سڀاڻي کيڏي ويندي

بارباڊوس(اسپورٽس نيوز) پاڪستان ۽ ويسٽ انڊيز جي ڪرڪيٽ ٽيمن وچ ۾ 4 ٽي 20 ميچن جي پهرين ميچ سڀاڻي آچر ڏينهن بارباڊوس ۾ کيڏي ويندي. قومي ٽيم ويسٽ انڊيز جي دؤري دوران 4 ٽي 20، 3 ون ڊي ۽ 3 ٽيسٽ ميچن جي سيريز کيڏندي. ٽي 20 سيريز جي ٻي ميچ 30 مارچ تي پورٽ آف اسپين، ٽين ميچ پهرين اپريل تي ٽرينڊاڊ ۽ چوٿين ميچ 2 اپريل تي پورٽ آف اسپين ٽرينڊاد ۾ کيڏي ويندي. ٻنهي ٽيمن وچ ۾ ون ڊي سيريز جي پهرين ميچ 7 اپريل تي گيانا ۾ کيڏي ويندي، ٻي ون ڊي ميچ 9 اپريل تي ساڳئي هنڌ، جڏهن ته ٽين ۽ آخري ميچن 11 اپريل تي ساڳئي هنڌ ۾ کيڏي ويندي. ٻنهي ٽيمن وچ ۾ 3 ٽيسٽ ميچن جي سيريز جي پهرين ميچ 22 اپريل تي جيميڪا ۾ شروع ٿيندي، ٻي ٽيسٽ ميچ 30 اپريل کان بارباڊوس ۾ شروع ٿيندي، اهڙي طرح آخري ٽيسٽ ميچ 10 مئي کان ڊومنيڪا ۾ شروع ٿيندي. ويسٽ انڊيز لاءِ ٽي 20 ۽ ون ڊي ٽيمن جي ڪپتاني سرفراز احمد حوالي ڪئي وئي آهي، جڏهن ته ٽيسٽ ٽيم جي قيادت مصباح الحق ڪندو.

 

پيپلز پارٽي، سي پيڪ۽ قائد عوام ۽ شهيد راڻي جو تصور: ڪاشف نوراني

سنڌ ۾ ڄڻ اها روايت بڻجي وئي آهي ته سڀني مسئلن جو ذميوار پيپلز پارٽي کي قرار ڏنو وڃي ٿو ۽ تنقيدن جا تير پيپلز پارٽي کي نشانو بڻائي هنيا وڃن ٿا. جڏهن ته پ پ پ پنهنجن چئن ڏاڪن واري عمر ۾ لڳاتار آمرن ۽ دشمنن جي نشاني تي رهي آهي ۽ ان جي قيادت کي  جيل، ڪوڙا، ڦاسيون ۽ بم ڌماڪا پلئه پيا آهن. ان هوندي به پيپلز پارٽي قيادت عظيم قربانيون ڏيئي جمهوريت جو جهنڊو بلند رکيو آهي. جيڪڏهن ملڪ جي چاليھ سالن جي سياسي تاريخ تي نظر وجھبي ته اها پيپلز پارٽي ئي آهي جنهن جمهوريت جي بحالي ۽ بقا لاءِ لڳاتار ڪوششون ڪيون آهن. جنهن جي نتيجي ۾ شهيد ذوالفقار علي ڀٽو کان وٺي شاهنواز ڀٽو، مير مرتظٰي ڀٽو، شهيد راڻي محترمه بينظير ڀٽو سميت سوين ڪارڪنن جا جانين جا نذرانا ڏيڻا پيا آهن ۽ نه ڄاڻ مستقبل ۾ به اڃان ڪيتريون قربانيون ڏيڻيون پونديون پيپلز پارٽي هن ملڪ۾ غريب عوام جي راڄ لا۽ هر وقت قرباني ڏيڻ لا۽ تيار رهي آهي. پيپلز پارٽي جا سچا ۽ جيالا هر دور ۾ اياز سمي وانگر ڦاسيءَ جي تختي تي به نچندا ڪڏندا چڙهي ويندا آهن. هي واحد پارٽي آهي جنهن ۾ اهڙا دلير ڪارڪن آهن جڏهن ته ٻين پارٽين ۾ ڪارڪنن ۾ اهڙي دليري نظر نه ايندي يا هر وقت ڪا نه ڪا قرباني ڏيڻ لا۽ هر وقت تيار هجن.

پيپلز پارٽي سنڌ جي لا۽ جيڪي ڪوششون ڪيون آهن اهي به ڪنهن کان لڪل نه آهن. پر هڪ سازش تحت پ پ پ جي باري ۾ اهو تاثر پيدا ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پئي وڃي ته اه سنڌ دشمن آهي ۽ سنڌ جي مفادن جو بچاءُ نه ڪري رهي آهي. جيڪڏهن غور سان ڏٺو وڃي ته  اها پيپلز پارٽي ئي آهي جنهن قائد عوام شهيد ذوالفقار علي ڀٽي جي دور ۾ وڏيرن جي بجا۽ وچولي طبقي جي نوجوانن کي اڳيان آڻي نوڪرين ۽ ٻين شعبن، جهڙوڪ تعليم، صحت وغيره ۾ ڀرپور موقعا فراهم ڪيا. جنهن جي ڪري سنڌ جي وچولي طبقي 70 واري ڏهاڪي ۾ اسرڻ شروع ڪيو. پ پ پ اها روايت جاري رکندي شهيد بينظير جي حڪومتن به آصف زرداري جي اڳواڻي۽ ۾  لکين نوجوانن کي روزگار جا موقعا ڏنا. بينظير ڀٽو يوٿ ڊولپمينٽ جهڙا سکيا جي پروگرامن مان فني مهارتون حاصل ڪري مختلف کاتن ۾ روزگار وٺي ويا. پ پ پ صوبائي خودمختياري جي بحاليءَ لا۽ قدم کڻندي 22 جي لڳ ڀڳ کاتن کي صوبن جي حوالي ڪيا. پوئتي پيل بلوچستان کي هڪ نئين بلوچستان جي طور تي اڳڀرو ڪيو ويو جنهن جي ڪري اڄ جي پاڪستان جي صوبن جي حالت ماضيءَ جي ڀيٽ ۾ ڪافي حد تائين بهتر ٿي چڪي آهي.

پاڪ-چين راهداري پ پ پ حڪومت جو ڏنل منصوبو آهي، ان جو خيال ۽ پاليسي ڏئيپ پ پ  پنهنجو اشتهار تاريخ ۾ ڏنو آهي، باقي جيڪڏهن مسلم ليگ (ن) وارا ان تي پنهنجي نالي جي تختي لڳائي ميڊيا جي ذريعي ڪريڊٽ کڻڻ چاهين ٿا ته ان سان ڪوبه فرق نٿو پوي، ان بابت ڪير ڪيترو به چوي ته هي ٿي ويو، هو ٿي ويو، ڪنهن کي ڇا مليو؟ سي پيڪ سنڌ سميت سڄي ملڪ لاءِ وڏو فائدي وارو آهي، ڀٽو جي سوچ تي ايمان رکي،  ذوالفقار آباد ٺاهي سمنڊ پاران پائي ويل ساڍا 3 لک ايڪڙ زمين کي واپس ڪرڻ ٿي چاهيو پر ڪجهه عنصرن سنڌ جي مستقبل ۾ چين سان ڀائيواري کان ڊڄي ان تي ناڪاري پروپئگنڊا ڪئي، ماضي ۾ ڪجهه ڌرين غلطيون ڪيون ۽ ملڪ جي گادي واري هنڌ کي “نه کپي” وارو نعرو هڻي تبديل ڪرايو، جيڪڏهن اهو تبديل نه ٿئي ها ته سنڌ ترقي ۾ الائي ڪٿي هجي ها، اها شهيد ذوالفقار علي ڀٽو جي دورانديشي هئي جو هن چين سان ڳالهيون ڪري ڪي ٽو حاصل ڪيو، چين سان لاڳاپن جو بنياد شهيد ڀٽو رکيو ۽ ان کانپوءِ انهن تعلقاتن کي شهيد محترمه بينظير ڀٽو ۽آصف  زرداري اڳتي وڌايو، 500 چيني پاڪستان تي پي ايڇ ڊي ڪري چڪا آهن ۽ هاڻي اهي اردو ۾ ڳالهائين ٿا،  شهيد بينظير ڀٽو ڪيٽي بندر منصوبو ڏنو جتي هن وقت جا 5 هزار ڊالرن جي سيڙپ ٿئي ها، اهڙي طرح هن 50 هزار ميگاواٽ بجلي جو به منصوبو ڏنو پر ان وقت جي پ پ حڪومت کي وقت کان اڳ ۾ ئي ختم ڪيو ويو، جنهن جي ڪري اهي منصوبا به ختم ٿي ويا، پيپلز پارٽي دورانديش نظرئي تي هلي رهي آهي ۽ اهو نظريو اسان جي نسلن کانپوءِ به قابل عمل هوندو، ماضي ۾ ڪجهه ڌرين جي غلطي سبب ملڪ جو گادي وارو هنڌ ڪراچي کان اسلام آباد تبديل ٿي ويو، جيڪڏهن اهو تبديل نه ٿئي ها ته سنڌ ترقي ۾ هن وقت الائي ڪٿي هجي ها، ڪجهه عقل جا گهٽ ماڻهو غلط پاليسيون ڏين ٿا ۽ واويلا ڪن ٿا، سي پيڪ اهڙو منصوبو آهي جيڪوسنڌ جي ايندڙن نسلن کي به ياد رهندو، سي پيڪ نج پ پ پ جو تصور هو، باقي ان تي تختي ڪنهن ٻئي هنئي آهي پر اسان کي فرق نٿو پوي. سي پيڪ ۾ سنڌ جي ڪيٽي بندر، ڪراچي سرڪيولر ريلوي، ڌاٻيجي معاشي زون ۽ توانائي جي مختلف منصوبن کي شامل ڪيو ويو آهي، سي پيڪ پيپلز پارٽي جو منصوبو آهي ان ڪري واضح آهي ته اهو پ پ حڪومت جو ڏنل آهي، باقي (ن) ليگ وارن صرف ان تي پنهنجو نالو لکيو آهي پاناما ليڪس جي اهم ڪردار شريف ڀائرن ۽ انهن جي انتظاميا جي ناقص منصوبابندي جي ڪري پنجاب جا گهڻا منصوبا معيار مطابق نه هجڻ ڪري سي پيڪ مان خارج ڪيا ويا آهن، جڏهن ته سنڌ حڪومت مختلف منصوبا شامل ڪرايا آهن، سنڌ واحد صوبو آهي، جنهن جا 2 شهر ڪراچي ۽ سکر سي پيڪ جو حصو آهن. چائنا ۽ پاڪستان جي دوستي جو پيڙهه جو پٿر شهيد ذوالفقار ڀٽو رکيو ۽ اهڙا منصوبا ٿيندا آهن جن جو بنياد ڪوئي ٻيو رکندو آهي ته افتتاح ڪو ٻيو ڪندو آهي، سي پيڪ آصف زرداري جي محنت آهي.

پيپلز پارٽي تي اهي به الزام لڳايا ويا ته ان هميشه ايم ڪيو ايم سان سياسي مفاهمت ڪندي رهي آهي ۽ ان عمل کي سنڌ دشمني قرار ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي وئي حالانڪ الزام هڻندڙ پاڻ به ڪيترائي ڀيرا ايم ڪيو ايم سان اتحادي رهندا آيا آهن. انهن عقل جا انڌن کي اها خبر نه آهي اهو به ڀٽي شهيد جو تصور ئي هو جنهن شهري ۽ ٻهراڙي جي نمائنده پارٽين کي اقتداري ڌارا ڀاڱي ڀائيوار ڪيو وڃي جيئن ڀائيچاريءَ وارو عمل اچي. جڏهن ته سنڌ ۾ نه ته ڪنهن سياسي مخالف کي قيد ڪيو ويو ۽ نه ئي وري ڪنهن کي انتقام جو نشانو بڻايو ويو.پيپلز پارٽي جي ان کان وڌيڪ ڪهڙي سوچ ٿي سگهي ٿي ته اها پنهنجي مخالفن جي ڳالھ به ٻڌي ۽ برداشت به ڪري ۽ اڃان به سياسي مخلفن کي مفاهمت جي روپ آڻڻ جي ڪوششن ۾ لڳي پئي هجي. يقيني طور تي اها پيپلز پارٽي جي سياسي بردباري ۽ جمهوري سوچ هئي جنهن سان سياسي مخالفن کي مڪمل جمهوري آزادي ڏني ۽ سندن سياسي  عمل ۾ ڪا رنڊڪ به نه وڌي.

اهي سموريون ڳالهيون واضع ڪن ٿيون ته پيپلز پارٽي نه رڳو سنڌ جي ماڻهن جي مفادن جو عملي طور تي تحفظ ڪندي رهي آهي پر مستقبل ۾ اها سنڌ جي ماڻهن جي ڀلائي جا فيصلا ڪندي رهندي.

justkashif88@gmail.com

 

دودي جي دليري تي اڄ ڌرتي ناز ڪري ٿي: تحرير ربنواز راز ڄامڙو

سنڌ جي تاريخ ۾ سومرن جو دؤر بنيادي حيثيت رکي ٿو. ھنن جي دور  ۾ سنڌ جي تھذيب، تمندن، ادب ۽ ثقافت جا ڪيئي انڊلٺي رنگ ملن ٿا . جيڪي  تاريخ جي ورقن ۾ سهڻي سليقي سان سجايل آهن . عربن کان پوءِ، سنڌ ۾ مقامي حڪومت  خودمختيار ي طرز عمل جهڙو راڄ جاري هو . سومرن سنڌ تي 1051ع کا 1351ع تائين پورا ٽي سؤ سال حڪومت ڪئي. ھن خاندان جا جملي ويھ حاڪم تخت تي ويٺا.  جن سنڌ جي آزادي، سالميت ۽ خودمختياري لاءِ ڌارين سان جنگيون جوٽيون. ھن خاندان جي ھر فرد سنڌ لاءِ قرباني ڏني، جن مان دودوسومرو اسان جي تاريخ جو عظيم جرنيل ۽ سورھيه سپاھي ٿي ساڻهون آيو . دودو سونھن سياڻپ سورھيائيءَ جو مجسمو حب الوطني ۽ قربانيءَ جي جذبن سان سرشار مکيه سورمو آھي . سندس جنگي ڪارناما وطن جي راھ ۾ سرفروشي ۽ قرباني جي عوامي جذبن جي صحيح ترجماني ڪن ٿا. دودو سنڌ جو ھڪ لافاني ۽ لاثاني قومي ھيرو ٿي گذريو آھي.  “سنڌ جي تاريخ انسانيت جي شرف جو ھڪ مقدس ڪتاب آھي. ھي ملڪ پنھنجي علمي اخلاقي ۽ تمدني روايتن جي باعث دنيا جي سامھون جھڪڻ لاءِ پيدا نه ٿيو آھي. مون هڪ واقعو ياد آيو آهي هڪ ڀيري جڏهن دودي جي ڳوٺ جا رهاڪو هٽلر سان جنگ ڪرڻ لاءِ روانو ٿي رهيا هئا ته دودو به ميدان ۾ ٻاهر نڪري آيو ۽ کين چيائين ته مان جنگ تي هلندس ته انهن وراڻيو تون اڃا ٻار آهين توکي ڏاڙهي ۽ مڇون به نه آهن جڏهن توکي ڇهپر ۽ ڏاڙهي منهن تي اچن پوءِ ئي تون جنگ تي هلجانءِ  دودي ڇا ڪيو جو لاهيارن کان ڏاٽا هٿ مان وٺي منهن تي ڏاٽي جي چير ڏئي چيو ته مون کي هاڻي ته مڇون ۽ ڏاڙهي منهن تي آهي هاڻي ته جنگ ڪري سگھان ٿو. دودو سومرو سنڌ جي حاڪم، ڀونگر جو  پُٽ ھو .  هن سنڌ تي 1312ع راڄ ڪيو. سندس گاديءَ جو ھنڌ روپاھ ضلعي بدين ۾ ھو.  اوچتوجڏهن حاڪم مري ويو. کيس پڳ جي جڏهن آڇ ٿي ته اهو منظر شاعر هن نموني بيان ڪيو آهي .

ويھ پڄاڻان پيءُ جي ، آءُ چنيسر آءُ .

ڀاڳ سڻائو تنهنجو تو کي ڀلي ڄڻيو ماءُ.

رسم موجب پڳدار وڏي پٽ کي پڳ راڄ وارن کي ٻڌرائڻي هئي . اهو منظر هن شعر ۾ ملي ٿو .

ٻاٽي ٻاٽي ڏينهڙا لڳايو ڀونگر راءِ سي .

مڙدن آڻي مامرو  ٻڌو پڳ مٿي .

ھن پٺيان ٻه زالون ڇڏيون. ھڪ سومري دودي جي ماءُ ۽ ٻي لوھاري چنيسر جي ماءُ  سومرن دودي کي پڳ ٻڌائي ان تي چنيسر کي ڪاوڙ لڳي ڇو ته ھو دودي کان وڏو ھو.

ڪاوڙ ۾ ڪارو ٿيو چڙيو چنيسر راءِ ،

ٻڌي ڪٽاريون ڪاتيون، سونهري سروپاءِ .

چنيسر سڌو دھلي ويو ته جيئن ھندوستان جي حاڪم علاءُ الدين خلجيءَ کي سنڌ تي چاڙھي اچي۽ دودي کان حڪومت کسي. اتي سمرقند جو حاڪم علاءُالدين ترم شيرين دھليءَ جي ٻاھران کُپ کوڙيون ويٺو ھو. چنيسر کيس پئسي ۽ سنڱ جي لالچ ڏيئي سنڌ تي چاڙھي آيو. ھن اچڻ سان اعلان ڪيو ته سنڌ جو تخت چنيسر جي حوالي ڪريو ۽ ٻاگھل جو سڱ مون کي ڏيو. ظاھر آھي ته ھي ٻئي ڳالھيون، سنڌ جي تھذيبي ۽ ثقافتي روايت موجب اڻ ٿيڻيون ھيون.

جر نه کٽين ڪنگرين ، رائو نه ڳنڍين ويڻ.

گولي وڃين گجرين ته چندا دودي ڀيڻ.

اڃا به پھرئين شرط مڃڻ ۾ ڪنھن قدر مصالحت ھئي پر ٻيو شرط ته تمام ڏکيو ھو. پر ان ڪري دودي جرئت، ھمٿ ۽ دليريءَ سان ٻنھي ڳالھين مڃڻ کان انڪار ڪري جنگ جو اعلان ڪيو. ڏاڍي جنگ لڳي جنھن ۾ ڪافي سومرا سردار ساھڙ سلطان، ڄام ابڙو ھاسو سوڍو، ممٽ ابڙو، جاڙيجا سردار ۽ پسگردائيءَ جا چڱا مڙس، سِر ڏيئي سرھا ٿيا.

او ابڙو آھ آڀڳ ،او ڏونگر هي ڏيھ ٻيو،

او جھوڻيجاڻو جڳ ، جو سامن سونٽا نه هـــڻي .

ننگر مغل پاڻ ۾ چڙهي ڏني چوٽ ،

ڀڃي ڇت ڇيهون ڪري گھڻا ماريائون گھوٽ .

فلاڻي لاکي وٽ مون وڏو ڪيو ٿي وات. ،

گھيٽن پٽيون ٻڌي ، سو ڏيندو ڪـــهڙي ڏات .

ھن جنگ ۾ دودو سڀني جو ڏڍ ۽ ڀر جھلو ھو ۽ سندس آڌار ۽ آسري تي ئي ٻين پئي جنگيون ڪيون. جڏھن ٻيو ڪوبه نه بچيو تڏھن دودو رُڪ جو سندرو ٻڌي چڙھيو. ھو دلير ۽ دلاور ھو. ڪوپو ۽ ڪنڌار ھو. ھو پنھنجي خاص ٽھانگ ھٿيار کڻي، ميدان ۾ آيو، جنھن ۾ ست ترارون سميٽيل ھيون. ھو شاھي فوج ۾ جتان ٿي لنگھيو ته پھا ڪڍي ٿي ڇڏيائين. سندس مقابلي جي ڪنھن کي جرئت ڪانه ٿي  اھڙي طرح ھو رڳو چوڏھن ڏينھن وڙھيو. ترم شيرين ڏٺو ته ھاڻ سِر ٿو وڃي، سو چنيسر کي ھڪل ڪيائين. ھن ڪپتئي ڀاءُ، دشمن کي ھڪ اٽڪل ڏسي، جنھن سان دودي جي گھوڙي ڇلانگ ڏيندي وڃي ڀالن سان لڳي ۽ دودي جي جسم کي ڀالن پَرڻ ڪري ڇڏيو. اھڙي طرح ھي سورمو، شھادت جي رت ۾ رچي لال ٿي پيو. سندس بهادري جي جھلڪ هن بيت مان به ملي رهي آهي .

ارڙنهن ڌڪ ترار جا لـڳا ننگرمٿي ڏانهن ،

پر ٽڪر ٽريو ڪين ڪي پئي جبلن ڪونه سماءُ

سندس مارجڻ جو سبب هن شعر ۾ هن طرح بيان ٿيل آهي .

سٿريون وجھن ٿا سومرا ، جيئن لنب جو گاھ لڻن ،

دودو ماريو هو ڊوھ سان ، آيو ڏولائو ڏيهن .

اھو واقعو 1227ع جو آھي.
دودي جي جنگ آدرشي لحاظ کان  سنڌ لاءِ مھاڀارت واري جنگ جو درجو رکي ٿي  جنھن جا سورما  سندن جوش ۽ جذبو سنڌ لاءِ بيحد مقدس آھي. واقعاتي لحاظ کان، پنھنجن ملڪي معاملن ۾ ٻاھرين دست اندازي خلاف دودي جي ھيءَ جنگ قومي غيرت  خود داري، وطن پرستي، دليري، سچائي ۽ قربانيءَ جو زبردست ڪارنامو آھي.

دودو سنڌ جو عظيم سورھيه آھي جنھن جو نالو تاريخ ۾ زنده رھي. ھيءُ سنڌ جو اھو سورمو آھي جنھن قومي آزاديءَ لاءِ جنگ ڪئي ۽ سنڌ جي لڄ کي سلامت رکيو. ھن وطن جي عزت قومي غيرت خانداني وقار  ملڪي آزادي ۽ روايت خاطر سِر ڏيئي، اسان کي زنده رھڻ جو حق ڏياريو. اھوئي سبب آھي جو سندس شھادت واري واقعي جو پوري سماج اثر قبول ڪيو ۽ عوام اھو ڏک صرف سومرن جو نه پر پنھنجو سمجھيو. ڪڙمين ڪاسبين، پنھوارن، ٻڪرارن، ڌنارن، ڪنڀرن، لوھرن، سمن، سھتن، گجرن، راڻن ڪورين، موچين ۽ مردن توڙي عورتن جي پنھنجي حاڪم جي شھيد ٿي وڃڻ ۾ غم ۽ ماتم ڪيو. دودي جي شھادت، رياست جي حاڪم جي شھادت ڪانه ھئي، پر اھا شھادت سڄي معاشري جي، ساٿ ڌڻي سرواڻ جي شھادت ھئي، ڇاڪاڻ ته اھا ويڙھ سلامت شاھي جي طاقت ۽ استحصال خلاف پورھيت ھنرمندن ۽ واپارين جي اتحاد وطنيت ۽ قومي ثقافت جي جنگ ھئي.  ان ڪري ئي پنھنجي وقت جو حڪمران، عوام جي دلين جي ڌڙڪن بڻجي ويو ۽ ھو اڄ به ايترو ئي مقبول آھي جيترو اڳي ھو. ڪوبه فرد جڏھن، جڏھن بھادري ۽ مڙسي ۽ غيرت جو ڪم ڪندو آھي، تڏھن چوندا آھن ته مڙس ته ڪو دودو آھين. محترم ابن الياس لکي ٿو ته “صديون گذريون آھن مادرِ وطن سنڌ لاءِ جيڪو ڪردار دودو سومرو ادا ڪري ويو آھي، ان جو مثال اڃا تائين ملڻ مشڪل آھي. جڏھن به سنڌ جي ڌرتيءَ لاءِ غيرت ۽ ھمٿ، شجاعت ۽ ھمٿ، شان ۽ مان جو سوال سامھون ايندو آھي، ته سواءِ دودي سومري جي ٻيو ڪنھن به سورھيه جو مثال ذھن ۾ نٿو اڀري.

پيءُ مرندي ڇڏيو تو سانو ڄڻي ،

مون ٿي آنديون تولئه سي دودي جھليون

مون ته اچي وسليون ، جيڪا رضا راءِ جي .

اها ڳالھ ڪنهن کان به لڪل ڇپيل ناهي ته دودو سنڌ جو سورھ ۽ بهادر سپھ سالارجنرل هو جنهن تي سنڌ ڌرتي اڄ به ناز ڪري رهي آهي .

*****

 

سنڌ ۾شدت اختيار ڪندڙ پاڻي کوٽ….!

سنڌ ۾ پاڻي جي کوٽ وڌي وئي آهي خاص طور تي لاڙ ۾ صورتحال انتهائي سنگين آهي ۽ سنڌو درياهه۾ ڪوٽڙي بئراج تي پاڻي جي آمد انتهائي گهٽجي 3 هزار ڪيوسڪ رهجي وئي آهي. جڏهن ته سکر ڊائون اسٽريم جو وهڪرو 3300ڪيوسڪ آهي. ارسا جي ويب سائيٽ تان وهڪرن جي معلومات غائب آهي، تربيلا، منگلا ۽ چشمه ڊيمن ۽ درياهن ۾ پاڻي جي وهڪرن جي تازي صورتحال جاري ڪئي وئي آهي. جنهن موجب سنڌو درياهه ۾ تربيلا وٽ 20 هزار 500 ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو ۽ 19 هزار 700 ڪيوسڪ درياهه ۾ ڇڏيو پيو وڃي. ڪابل درياهه ۾ نوشهري وٽان 6300 ڪيوسڪ پاڻي وهي رهيو آهي، جهلم درياهه ۾ منگلا وٽ 19 هزار 200 ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو جيڪو سمورو درياهه ۾ ڇڏيو پيو وڃي. چناب درياهه ۾ مراد وٽ 11 هزار 500 ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو ۽ 4 هزار 500 ڪيوسڪ پاڻي ڇڏيو پيو وڃي. 7 هزار ڪيوسڪ پاڻي روڪيو پيو وڃي. جناح بيراج وٽ 31 هزار 600ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو ۽ 29 هزار 600 ڪيوسڪ پاڻي ڊائون اسٽريم ۾ وڃي رهيو آهي، بئراج تي 206 هزار ڪيوسڪ پاڻي اچي رهيو آهي. 22 هزار 800 ڪيوسڪ پاڻي ڇڏيو پيو وڃي. 3200 ڪيوسڪ پاڻي رڪيل آهي، تونسه بيراج تي 18800 ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو جيڪو سمورو وهايو پيو وڃي. پنجند تي ايندڙ سمورو 3 هزار ڪيوسڪ پاڻي روڪيو پيو وڃي ۽ ڊائون اسٽريم ۾ پاڻي جو ڇوڙ بند آهي. گڊو بيراج تي 22 هزار 300 ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو ۽ 19900 ڪيوسڪ پاڻي وهايو پيو وڃي. سکر تي 17 هزار 100 ڪيوسڪ پاڻي اچي پيو ۽ 16 هزار 800 ڪيوسڪ پاڻي روڪي 3 هزار 300 ڪيوسڪ هيٺ ڇڏيو پيو وڃي. ڪوٽڙي تي آمد 3 هزار ڪيوسڪ اخراج زيرو آهي. تربيلا ڊيم ۾ استعمال لائق پاڻي 0.006 ايم اي ايف، منگلا ۾ 0.082 ايم اي ايف ۽ چشمه ۾ استعمال لائق پاڻي 0.013 ايم اي ايف وڃي بچيو آهي. اهي انگ اکر صبح 6 وڳي جا آهن، جڏهن ته ارسا جي ويب سائيٽ تي 23 مارچ جا انگ اکر ايڊيٽ نه ڪيا ويا آهن ۽ رڳو ڊيمن جي ڊيڊ ليول ٻڌايل آهي. حيدرآباد مان مليل تازن انگن اکرن موجب سنڌو درياهه ۾ پاڻيءَ جي شديد کوٽ آهي. ان سلسلي ۾ مليل انگ اکرن موجب گڊو بئراج تي مٿانهون وهڪرو 22328 ۽ هيٺاهون وهڪرو 19938، جڏهن ته سکر بئراج تي مٿانهون وهڪرو 17100 ۽ ڊائون 330 ۽ ڪوٽڙي بئراج تي مٿانهون وهڪرو 3045 ۽ هيٺاهون وهڪرو زيرو رهيو. سنڌو درياهه ۾ لاڳيتو پاڻيءَ جي شديد کوٽ سبب سنڌ جا آبادگار خاص طور پڇڙيءَ جا آبادگار شديد مشڪلاتن کي منهن ڏيڻ لڳا، پاڻيءَ جي کوٽ سبب لکين ايڪڙن تي مشتمل فصل متاثر ٿيڻ جو خدشو وڌي ويو آهي.