تازيون خبرون

Daily Archives: March 16, 2017

ڪاميابي ۽ ناڪامي کي پنهنجي مٿي تي سوار ناهيان ڪندي: انوشڪا شرما

ممبئي (شوبز نيوز) بالي ووڊ اداڪارا انوشڪا شرما چيو آهي ته مان ڪاميابي ۽ ناڪامي کي پنهنجي مٿي تي سوار ناهيان ڪندي. هڪ انٽرويو ۾ انوشڪا شرما جو چوڻ هو ته مان 2008ع ۾ فلم”رب ني بنا دي جوڙي“ ذريعي بالي ووڊ ڪيريئر جي شروعات ڪئي، اهو ڪڏهن به نه سوچيو نه هو ته 19 ورهين جي عمر ۾ اداڪارا بڻجي وينديس، 20 ورهين جي عمر ۾ منهنجي پهرين فلم رليز ٿي. هڪ سوال جي جواب ۾ انوشڪا شرما چيو ته مان 25 سالن جي عمر ۾ فلم پروڊڪشن ۾ قدم رکيو ۽ ڪامياب فلمون ٺاهيون، ڇو ته مان لاڳيتو اڳتي وڌڻ تي يقين رکندي آهيان.27

 

گوندا جو فلم ”آگيا هيرو“ سان ٻيهر وڏي پردي تي واپسي جو فيصلو

ممبئي (شوبز نيوز) بالي ووڊ اداڪار ۽ بهترين ڊانسر گووندا هڪ ڀيرو ٻيهر وڏي اسڪرين تي واپسي ڪري رهيو آهي. گووندا وڏي اسڪرين تان گم ٿيڻ کانپوءِ سياست ۾ قدم رکيو هو پر ڪجهه عرصي کانپوءِ هن فيصلو ڪيو ته بالي ووڊ ئي سندس پيشو آهي. هو ڊگهي عرصي کانپوءِ فلم انڊسٽريءَ ۾ واپسي ڪري رهيو آهي. گووندا آخري ڀيرو ”ڪل دل ۽ هيپي اينڊنگ“ ۾ نظر آيو هو، جڏهن ته هاڻ هو ديپنڪر سيناپتي جي هدايتڪاريءَ هيٺ ٺهندڙ فلم ”آگيا هيرو“ ۾ پنهنجي فن جو مظاهرو ڪندو.27

 

ويسٽ انڊيز جي دوري دوران سٺي ڪارڪردگي ڏيکارڻ جي ڪوشش ڪندس: فخر زمان

لاهور (اسپورٽس نيوز) ويسٽ انڊيز خلاف ون ڊي ۽ ٽي ٽوئنٽي ٽيم ۾ جڳهه ٺاهيندڙ نوجوان بيٽسمين فخر زمان چيو آهي ته مان سليڪٽرن جي اميدن تي پورو لهڻ جي ڪوشش ڪندس پنهنجي هڪ بيان ۾ نوجوان بيٽسمين فخر زمان جو چوڻ هو ته مان ويسٽ انڊيز جي دوري لاءِ ٽيم ۾ شامل ٿيڻ مون لاءِ فخر جي ڳالهه آهي، پاڪستان طرفان کيڏڻ مون لاءِ هڪ خواب جيان هو، جيڪو پورو ٿي رهيو آهي. هن چيو ته پي ايس ايل ۾ عالمي ڪرڪيٽرن سان گڏ کيڏي ڏاڍو فائدو پهتو آهي، ويسٽ انڊيز جي دوري لاءِ سخت محنت ڪري رهيو آهيان.27

 

پاڪستان وڃڻ واري فيصلي کانپوءِ شاهد آفريدي طرفان ڀليڪار چوڻ تي سندس ٿورائتو آهيان: رونالڊنهو

لاهور (اسپورٽس نيوز) برازيلين اسٽار فٽبالر رونالڊنهو پاڪستان اچڻ تي قومي ڪرڪيٽ ٽيم جي بهترين آل رائونڊر شاهد آفريدي طرفان ڀليڪار چوڻ تي سندس ٿورا مڃيا آهن.  رپورٽن موجب رونالڊنهو ڪجهه ڏينهن اڳ پاڪستان اچڻ جو فيصلو ڪيو هو، جنهن تي قومي ڪرڪيٽ ٽيم جي آل رائونڊر شاهد آفريدي کيس ڀليڪار چيو هو، جنهن کانپوءِ رونالڊنهو سماجي رابطن واري ويب سائيٽ ٽوئيٽر تي پنهنجي هڪ ٽوئيٽ ۾ چيو آهي ته مان پاڪستان وڃڻ واري فيصلي کانپوءِ شاهد آفريدي طرفان ڀليڪار چوڻ تي سندس ٿورائتو آهيان، بوم بوم پاڪستان جو هيرو آهي، مان جولاءِ ۾ پاڪستان جي دوري جو بي صبريءَ سان انتظار ڪري رهيو آهيان.27

 

رني ڪوٽ جي تاريخ تي حملو: تحرير : وقاص کوسو

دنيا جي سڌريل ملڪن ۾ اثارِقديمه ، تاريخي اثاثن ، قلعن ڪوٽن ۽ ٻين تاريخي دڙن ۽ عمارتن جي قدامت کي جاچڻ، انهن جي تاريخ ۽ ڪم کي محفوظ ڪرڻ ۽ دنيا ۾ اجاگر ڪرڻ جي لاءِ عالمي سطح جي ادارن يا يونيورسٽين کان تحقيق ڪرائي ويندي آهي ڇو ته کين اها پڪ آهي ته سندن قدامت جو عملي ثبوت اهي تاريخي شيون آهن ان ڪري اهي انهن شين کي اهميت ڏينديون آهن.

باشعور قومون پنهنجي اثاثن شهرن انهن جي گهٽين، روڊن ، رستن ۽ ويران پيل ميداني علائقن سان به پيار ڪنديون آهن اهي قومون پنهنجي ڀرڀانگ علائقن کي سون ۾ تبديل ڪرڻ ۽ تاريخي حيثيت ڏيارڻ لاءِ ڪم ڪنديون آهن، جئين آمريڪي رياست پنهنجي ويران ۽ اجڙيل ميدان کي زنده رکڻ لاءِ اتي 1940 ع ۾ اسڪرينگ جا مقابلا ڪرايا هئا، انهن مقابلن کي ڏسڻ لاءِ سڄي دنيا مان هزارين سياح اتي آيا، ان کان پوءِ ان ويران علائقي کي ايتري ترقي ملي جو اڄ دنيا ان کي ” اولمپڪ ويلي “ جي نالي سان سڃاڻي ٿي ۽ اهو علائقو نه رڳو راندين جي ڪري مشهور ٿيو پر تاريخي حيثيت به حاصل ڪري چڪو آهي اتي روز هزارن جي انگ ۾ سياح اچن ٿا. اهڙي طرح وري مصر جي حڪومت احرامِ مصر جي قدامت تي نه رڳو فخر ڪري ٿي پر ان جي وڌيڪ تحقيق ۽ سندس حفاظت لاءِ ڪم ڪيو پيو وڃي اهو سڄو ڪم ڪو عام رواجي ادارو نه پر اتي جي وڏي ”يونيورسٽي آف ايمسٽرڊرم “ جا محقق ڪري رهيا آهن. ائين دنيا جو هر ملڪ پنهنجي اثاثن جي حفاظت لاءِ فڪرمند آهي پر افسوس جنهن ملڪ ۾ اسين رهو ٿا اتي تاريخي اثاثن سان جيڪا جٺ ڪئي پئي وڃي اها ڪنهن کان به لڪل ناهي.

سن شهر کان 35 ڪلوميٽر جي مفاصلي تي کيرٿر جابلو پٽي سان لڳو لڳ واقعي عظيم ديوارِ سنڌ ”رني ڪوٽ“ جو قعلو موجود آهي جيڪو پنهنجي تعمير ۽ بناوٽ جي لحاظ کان عظيم فنِ مهارت جو مظهر آهي. هن قعلي کي ڏسڻ کان پوءِ فوجي جنگي تعميراتي فن جو بهترين نمونو ملي ٿو. رني ڪوٽ ۾ اندر 3 ٻيا قعلا يا ڪوٽ موجود آهن جن ۾ 1) موهن ڪوٽ (2) شير ڳڙهه (3 ) ميري ڪوٽ شامل آهن. رني ڪوٽ جي گجهه کي کولڻ لاءِ مختلف محققن پنهنجي تعليم ۽ مطالعي جي بنياد تي تحقيق ڪئي اها هن وقت تائين جامع ۽ تصديق شده مرحلي تائين پهچي نه سگهي آهي. رني ڪوٽ پهرين ڏينهن کان ئي اسان کان اهو مطالبو ڪندو رهيو آهي ته عالمي ادارن ۽ ماهرن کي گهرائي هن جي قدامت کي جاچڻ جي لاءِ تحقيق ڪرائي وڃي پر اهو سڀ ڪجهه ته پري جي ڳالهه پر سنڌ ثقافت کاتي ڄڻ ته هن عظيم ديوار کي ميسارڻ جو ٺيڪو پنهنجي ئي اداري انڊوويلينٽ فنڊ ٽرسٽ (اي ايف ٽي) کي ڏئي ڇڏيو آهي، اصل ۾ هن اداري کي ٺاهڻ جو مقصد پنهنجي تاريخي اثاثن کي بچائڻ لاءِ پنهنجي ۽ عالمي سطح تي ملندڙ فنڊن جي بنياد تي تحقيق ڪرائڻ لاءِ عالمي ماهرن کي گهرائڻ ۽ انهن قلعن ۽ ڪوٽن جي ٻيهر تعميرِنو ڪرائڻ آهي پر افسوس اي ايف ٽي جي ماهرن جيڪو ماٽيلي ماءُ وارو سلوڪ رني ڪوٽ جهڙي تاريخي ماڳ سان روا رکيو آهي ان سان هن عظيم ديوارِ سنڌ جي قدامت کي فائدو ته نه ٿيندو پر ابتو سندس تاريخي حيثيٽ مثارجڻ جو خطرو وڌي ويو آهي.

تاريخ جي علم تي دسترس رکندڙن کي اها ضرور خبر هوندي ته لوهه کي تعميراتي ڪم ۾ ڪتب آئڻ وارو رواج انگريز دور ۾ پيو هو، جڏهن ته انگريز دور کان اڳ ۾ تعميراتي ڪم ۾ ڪاٺ استعمال ڪيو ويندو هو سو رني ڪوٽ جو قعلو نه ڄاڻ ڪهڙي دور ۾ ۽ ڪنهن تعمير ڪرايو هو،البته اهو ضرور ملي ٿو ته 1812ع ۾ مير اڪرم علي ٽالپر هن قلعي جي مرمت ڪرائي هئي،ان به  ان جي مرمت ۾ تاريخي پهلوئن کي مدنظر رکيو هو، هئڻ ته ائين گهرجي ها ته ان وقت جي قدامت کي جاچڻ جي لاءِ ريڊيو ڪاربان ٽيسٽ ڪرائي انهيءُ دور ۾ تعميراتي ڪم ۾ ڪتب ايندڙ شين سان هن قعلي جي مرمت ڪرائي وڃي ها پر اي ايف ٽي وارا بجو مل وانگر پنهنجيون تجوريون ڀرڻ خاطر هن عظيم ديوار کي به نه بخشي رهيا آهن.

ڪجهه ڏهاڙا اڳ سنڌ هيريٽيج ريسٽوريشن فورم جي دوستن پاران هن عظيم قلعي کي بچائڻ لاءِ شوشل ميڊيا کان وٺي هر ميڊيائي فورم تائين ڊاڪمينٽري ۽ تحقيقي پوسٽون جي صورت ۾ مهم هلائي وئي جنهن کان پوءِ ثقافت کاتي پاران ميري ڪوٽ جي اڳڻ تي سنڌ هيريٽيج ريسٽوريشن فورم جي تعاون سان مچ ڪچهري به ڪوٺائي وئي، جيڪو يقيني طور تي هڪ سٺو عمل هو، اتي ئي ثقافت کاتي جي موجوده سيڪريٽري ميري ڪوٽ کي بچائڻ لاءِ دروازو لڳائڻ ۽ قعلي جي مرمت جو اعلان ڪيو هو هاڻ جيڪو دروازو لڳايو پيو وڃي اهو لوهه جي ٽيئرن کي ويلڊ ڪري ٺاهيو ويو آهي ان کان سواءِ دروازو لڳائڻ لاءِ هن عظيم ڪوٽ کي بيدردي سان ٽوڙيو پيو وڃي ڪو به محقق اهو ٻڌائي ته ڇا اهو طريقو درست آهي؟ جڏهن ته عالمي اصولن موجب تاريخي اثاثن جي ٻيهر مرمت وقت ان جي قدامت، هنرڪاري ۽ تعميراتي فن کي جئين جو تئين قائم رکڻ جي ڪوشش ڪئي ويندي آهي. ان لاءِ بهتر اهو ٿيندو ته اي ايف ٽي ۾ ويٺل ڪامورا ان ويلڊنگ ٿيل دروازن بدران ڪنهن مضبوط ڪاٺ جو دروازو لڳائين جئين حيدرآباد جي پڪي قلعي ۽ ميرن جي دور جي ٻين ماڳن جا دروازا جڙيل آهن. جن ۾ اعليٰ قسم جو ڪاٺ لڳل آهي ۽  ان ڪاٺ مٿان لوهه جا تيز ڌار وارا حفاظتي سمڀا لڳل آهن، جن کي لڳائڻ جو مقصد موسمي حالتن سان مقابلو ڪرڻ ۽ دشمن کي منهن ڏيڻ جي ٽيڪنيڪ سمايل هوندي آهي. تاريخدانن کي اها به ڄاڻ هوندي ته انهن دروازن کي کولڻ ۽ بند ڪرڻ جي لاءِ ان دور ۾ خاص درٻان مقرر ڪيل هوندا هئا.جڏهن ته اي ايف ٽي جو هڪ ٻيو ڪارنامو اهو آهي ته تازو ئي شير ڳڙهه جي مرمتي ڪم ۾ ناقص مٽيريل استعمال ڪرڻ سبب شيرڳڙهه جي اها ديوار پاڻ ئي پاڻ پٽ پيجي وئي آهي ان لاپرواهه ۽ غلطي کي لڪائڻ لاءِ اهو بهانو بڻايو ويو آهي ته هتي شديد قسم جو زلزلو آيو هو پر اتي جا مقامي ڳوٺاڻا ۽ صحافي اهڙي ڪنهن به قسم جي زلزلي جي تصديق نٿا ڪن، ٻيو ته مرمتي ڪم ۾ اڇو سيمنٽ استعمال ڪيو پيو وڃي جيڪو پڻ پراڻي پٿر جي لاءِ نقصانڪار آهي.آئون اهو مطالبو ٿو ڪيان ته اسان جي عظيم ماڳ ۽ سنڌ جي سڃاڻپ عظيم ديوارِ سنڌ سان مرمت جي نالي تي اهڙي مذاق بند ڪئي وڃي،هي مرمتي ڪم نه پر عظيم ديوار سنڌ جي قدامت ۽ تاريخي تي حملو سمجهون ٿا ۽ آئون عالمي اداري يونسڪو کان به مطالبو ٿو ڪيان ته هو پنهنجي قانون ۽ قائدن مطابق اي ايف ٽي ۽ ثقافت کاتي کان پڇاڳاڇا ڪري ته آخر ڇو هن عظيم تاريخي ماڳ کي هٿ سان تباهه ڪيو پيو وڃي؟ ان سان گڏوگڏ آئون اهو به چوندس ته جس هجي سنڌ هيريٽيج ريسٽوريشن فورم جنهن نه  رڳو هن عظيم رني ڪوٽ جي مالڪي ڪئي آهي بلڪ ان جي بقا لاءِ آواز به اٿاريو آهي.

 

ملڪ ۾ ٿيندڙ رانديون ۽ سنڌ: ڪاشف نوراني

جيڪو لاڻن ليارن سان نفرت ڪري،

منھنجي پورھيت پنھوارن سان نفرت ڪري،

۽ درد وند ديس وارن سان نفرت ڪري،

تنھن کي چئو منھنجي نگريءَ مان نڪري وڃي

ڊاڪٽرآڪاش انصاري

چون ٿا ته سنڌي ۽ سنڌ جا ماڻهو ڪرڪيٽ مان ڇا ڄاڻن؟ سڀ ڄاڻون ٿا ته سنڌي ملڪ جي ڪرڪيٽ ٽيم تائين ڇو نه پهچي سگهيا آهن. تاريخ جي صفحن ۾ آهي ته سنڌ جي هڪ بهترين ڪرڪيٽ ٽيم هئي، جيڪا انٽرنيشنل معيار جي هئي. جڏهن سرحد صوبي ۽ پنجاب جا ماڻهو ماڊرن راندين کان اڻ واقف هئا، ان وقت انگلينڊ جي ڪرڪيٽ ٽيم 1926ع ۾ سنڌ جو دورو ڪيو هو ۽ سنڌ جي ڪرڪيٽ ٽيم سان ميچون کيڏيون هيون. هندو جيمخاني ۾ ٿيل انهن ميچن وقت انگلينڊ ڪرڪيٽ ٽيم کي باباءِ ”ماڊرن ڪراچي“ سيٺ هرچند راءِ وسنداس آجياڻو ڏنو هو. ان تقريب جون تصويرون انگلش ڪرڪيٽ ٽيم جي سنڌ جي دوري جي ثبوت طور خادم حسين سومرو جي ڪتاب ”هرچند راءِ، فادر آف ماڊرن ڪراچي“ جي صفحي نمبر 96 تي ڏسي سگهجن ٿيون. خبر ملي ته فيض گنج ۾ سائيڪل تي دنيا جو سفر ڪندڙ چائينيز ڇوڪري پهتي، سنڌ جي سرزمين سهڻي ۽ سنڌي پيارا ماڻهون آهن، توسيا جي ميڊيا سان ڳالهه ٻول خبر موجب سائيڪل تي دنيا گهمڻ نڪتل چائنا جي شهر ينتائي واسيڻ نوجوان ڇوڪري توسيا پنهنجي سفر دوران اڪري چودڳي پهچي روڊ ڪناري قائم خانگي هوٽل ۾ ريفريشمينٽ ڪئي، ان موقعي تي هن ميڊيا سان ڳالهه ٻول ڪندي چيو ته کيس سائيڪل ذريعي دنيا گهمڻ جو شوق آهي، جنهن سان صحت مند تفريح سان گڏ مختلف ملڪن جي ماڻهن جي ثقافت توڙي سندن رهڻي ڪهڻي بابت ڄاڻ حاصل ٿيندي آهي، هن ٻڌايو ته هوءَ چين کان جهاز ذريعي انڊيا پهتي جتان ڪلڪتي شهر کان پنهنجي سفر جي شروعات ڪئي آهي، جڏهن ته هاڻي ڪراچي پهچڻ بعد کيس جو يورپي ملڪن ڏانهن وڃڻ جو ارادو آهي، سنڌ جي سرزمين سهڻي ۽ هتان جا ماڻهون محبتي آهن، سنڌ ۾ مختلف جڳهن تي کيس مان ڏنو ويو ۽ اجرڪ جا تحفا ڏنا ويا آهن جيڪي زندگي ڀر ياد رهندا. اسان محبت ڪندڙ ماڻهو آهيون ۽ محبت ڪندڙ ماڻهو ملڪ جا اصل سفير هوندا آهن.

انگريز جڏهن هن ننڍي کنڊ تي قابض ٿيا ته هن خطي ۾ جن قومن ساڻن ٿوري به مزاحمت ڪئي ۽ دل سان کين نه مڃيو، انهن ۾ سنڌي به شامل هئا ۽ جن قومن سندن جي حضوري ڪئي، انهن جي فوج ۾ ڀرتي ٿي. پوءِ اهي پوري دنيا ۾ پهرين توڙي ٻي جنگِ عظيم ۾ هر هنڌ وڙهيا. سنڌين جي  عدم تعاون سبب انگريز بهادر ان سڄي قوم کي ئي ”نان مارشل“ قرار ڏئي ڇڏيو، معنيٰ سنڌي ويڙهو ناهن. اها روايت انگريزن جي وڃڻ کان پوءِ به قائم رهي ۽ ان ۾ اضافو ڪري سنڌين کي نان  مارشل سان گڏ ڄڻ ته ”نان پليئر“ به قرار ڏنو ويو. ملڪ ٺهڻ سان ئي ملڪ جي سڀ کان امير ترين صوبي جا ماڻهو راندين لاءِ نااهل قرار ڏنا ويا ۽ گذريل لڳ ڀڳ 70 سالن جي تاريخ ۾ راندين وارن ادارن جي اڻ لکيل آئين ۽ قانون تي پوري ايمانداريءَ سان عمل ڪيو پيو وڃي. نتيجي ۾ سنڌ جو ڪو نوجوان راندين کي شجرِ ممنوع طور سمجهي ويجهو اچڻ جي جرئت ئي نه ڪندو آهي. مسئلو راندين ۾ سخت جان يا نرم جان جو ناهي ته سنڌي راند کيڏي نٿا سگهن. مسئلو ۽ معاملو سهولتن جو آهي، ۽ جيڪڏهن ڪو سنڌي بنا سهولتن جي پنهنجي مڙسي تي انفرادي طور ڪنهن راند ۾ اڳتي نڪري به اچي ٿو ته ان کي راندين وارن ادارن جا اربابِ اختيار پاران ايترو تنگ ڪيو ٿو وڃي، جو هوواپسي لا۽ مجبور ٿي ٿو پوي. جيڪڏهن معاملو سخت جان هجڻ جو هجي ته پوءِ باڪسنگ ۽ فٽبال راندين ۾ ته هميشه سنڌي ۽ بلوچ ئي ٽاپ تي رهيا آهن، پر انهن سان هن ملڪ جي راندين جي روح روان عملدارن جو اهڙو رويو هجي ٿو، جو هو ٻه ويلا ماني کائڻ لاءِ به پريشان هجن ٿا ۽ ساڳين عملدارن جي ”پنهنجي رانديگرن“ سان اهڙي محبت هجي ٿي جو عرب ملڪن ۾ چرس ۽ هيروئن ۾ ٻڌجڻ باوجود هي انهن کي ڇڏرايو اچن. باڪسنگ ۾ حسين شاهه اهو واحد سنڌي باڪسر هو، جنهن 90ع جي شروعاتي ڏينهن ۾ ورلڊ اولمپڪس ۾ ملڪ لاءِ تمغو حاصل ڪيو هو. پاڪستان پاران اوڏانهن موڪليل سوين رانديگرن مان صرف هڪ ڄڻي ئي تمغو کٽيو هو، ۽ اهو  لياري جي ان سنڌي باڪسر حسين شاهه پاران هو. پر ان جي موٽ ۾ حسين شاهه کي  ادارتي ليول تي ايترو ته تنگ ڪندا هئا، جو هو صبح شام رڳو انهن پريشانين ۾ هوندو هو. پنهنجي محنت سان  اڳتي نڪري آيل سنڌي رانديگرن سان جيڪو رويو رکيو ويندو هو، سو بيان ڪرڻ کان ٻاهر آهي. پوءِ ظاهر آهي نتيجا اهي ئي نڪرندا، جو حسين شاهه جهڙو عالمي سطح جو رانديگر ڪوچ جي نوڪري وٺي ڪنهن ڏکڻ آفريڪي ملڪ ۾ هليو ويو. چوڻ جو مطلب اهو آهي ته جيئن سنڌي هر شعبي ۾ هن ملڪ ۾ پٺتي ڌڪيا ويا آهن، تيئن راندين ۾ به ڪيو ويو آهي.

راندين وارن ادارن تي قابض رهندڙ قوتن پاران پذيرائي نه ملڻ سبب سنڌ ۾ جيڪا ٿوري گهڻي راندين جي مصروفيت هوندي هئي، اها به ختم ٿي چڪي آهي. پاڙن پاڙن جون ٽيمون هونديون هيون، انهن ۾ ميچون ۽ ٽورنامينٽ ٿيندا هئا، موڪل وارو ڪو ڏينهن خالي نه هو، جڏهن  ڀرسان واري شهر جي هڪ ٽيم ٻئي شهر اچي اتان جي ٽيم سان مقابلو نه ڪندي هئي.  نائيٽ مئچ لڳندا هئا، هاڪي، ڪرڪيٽ، فٽبال ته عام جام هئي. سڀ ڪجهه ختم ٿي ويو آهي. سنڌ جي شهرن جو اهو حال آهي جو سنڌ جي ڳوٺن ۾ شام جو ئي ڳوٺ جي والي بال جي گرائونڊ تي ڇنڪار ٿيندا هئا، والي بال ته ”هڻ مٿي ڏي بل اٿئي، شوٽ ڪر، واهه واهه آيو ٿئي“  جهڙن رڙين سان ڳوٺن جي مقبول ترين راند هئي ۽ ڏسندي ئي ڏسندي سنڌ جي ڳوٺن مان  والي بال، ڪوڏي ڪوڏي، ونجهه وٽي، ڏيٽي ڏڪر، ملهه، اهي سڀ ڪجهه ائين غائب ٿي ويا، جيئن هئا ئي ڪونه. حڪومت جي راندين وارن ادارن ڄاڻي واڻي هٿ وٺي سنڌ جي راندين جي وارثي نه ڪئي. اڳ نوجوان راندين جي انهن گرائونڊن تي زور آزمائي ڪندا هئا ۽ هاڻي ڪلهن تي بندوقون، راڪٽ لانچر ۽ ڪلاشنڪوف کڻي پاڻ ۾ هڪ ٻئي خلاف زور آزمائي ڪندي قبائلي جهيڙن ۾ مصروف ٿي ويا آهن.

راند ڪرڻ کانپوءِ بک سٺي لڳي ٿي، ٿڪاوٽ سبب ننڊ سٺي اچي ٿي مطلب ته رانديون جسم جي اها زڪوات آهن، جن ۾ پنهنجو ئي فائدو آهي. حديث به آهي ته ”توهان  جي جسم جو توهان تي حق آهي! “ٻئي طرف ماضي ۾ حالت اها آهي ته راندين جي وزارت جي اهميت کان اڻ واقف اسان جي سنڌ جا ڀوتار سياستدان ان کاتي کي سڻڀو نه سمجهي هميشه ٻين جي حوالي ڪندا آيا آهن. سنڌ ۾ هر حڪومت ته اسپورٽس وزارت ڄڻ ٻين لاءِ مقرر ڪري ڇڏي آهي. نه ته اها به اسان جي انهن ڀوتارن جي ڀل آهي ته اسپورٽس واري کاتي ۾ پئسو ناهي. راندين ۾ ڪروڙن جا فنڊ آهن ٻاهرين ملڪن جا ٽوئر آهن، گهمڻ ڦرڻ، عزت، شان، صحت سڀ ڪجهه آهي. پاڪستان اسپورٽس بورڊ اندر سنڌين جي نوڪرين جو تعداد سندن ڪوٽا کان ڪيترا ڀيرا گهٽ بلڪه نه هجڻ برابر آهي سنڌ جي نيشنل اسپورٽس ٽريننگ ۽ ڪوچنگ سينٽر ڪراچيءَ ۾ ڊائريڪٽر به گهڻو ڪري غير سنڌي ئي رکيو ويندو آهي.

سنڌ مان راندين جو انوائرمينٽ ئي ختم ڪيو ويو آهي. گرائونڊ اڳ ۾ ئي گهٽ هئا، اتي به قبضا ٿيا ويا. ڄاڻي واڻي بنيادي سهولتون ئي نه پيون ڏنيون وڃن، جو سنڌي نوجوان راندين ۾ اڳتي نڪري سليڪشن وقت ادارن جي روح روان عملدارن جي منهن چڙهن. راندين جو ماحول ختم ٿيڻ ۽ اسپورٽس کان پري وڃڻ سبب سنڌ جي نوجوانن جي جسماني ۽ ذهني حالت به متاثر ٿي آهي. ننڍي عمر ۾ ئي بيمارين جو گهر ٿي وڃن ٿا. ذهني جسماني بيماريون، ڊپريشن سوچ، پريشاني، مٿان وري سگريٽ، گٽڪو ۽ مين پوڙي، ڀنگ، چرس، ٺرو، شراب، تماڪ وارو پان ته پوءِ ان عمر ۾ جتي هڪ بهترين اسپورٽس مين پيدا ٿئي، سنڌ جو نوجوان دواخانن جا چڪر هڻڻ ۾ مصروف هوندو آهي. جڏهن ته رانديون مقابلي ڪرڻ جي سگهه، تندرستي، جذبو، صبر، جوش، هارجڻ کانپوءِ وري کٽڻ جي ڪوشش لاءِ وڌيڪ محنت جو شوق، ولولو، ايمانداري پيدا ڪن ٿيون.

justkashif88@gmail.com

 

 

پراڻن نڪشن ۽ پينسل سان آدمشماري جي شروعات…..!

صدر ممنون حسين ملڪ ۾  گهر ۽ آدمشماري جو باضابطه افتتاح ڪري ڇڏيو،  ڪراچي جي صدر اسٽيٽ گيسٽ هائوس تي گهرشماري جو نمبر پاڻ لڳايو ۽ گهرشماري ۾ اسٽيٽ گيسٽ کي نمبر 01 الاٽ ڪيو ويو. حيدرآباد ڪراچي، گهوٽڪي سميت حيدرآباد ۾ به آدمشماري جي پهرين مرحلي ۾ گهر ڳڻڻ جو ڪم جاري آهي، عملي کي 2011ع وارا نقشا ملڻ ڪري سخت مشڪلاتون پيش اچڻ لڳيو آهن ، شماريات کاتي جي عملي سان گڏ مقامي ماڻهو نه هجڻ ڪري ڪيترائي گهر ڳڻپ کان رهجي وڃڻ جو خدشو ظاهر ڪيو پيو وڃي.جڏهن ته  سنڌ حڪومت ملڪ ۾ هلندڙ آدمشماري لاءِ نامزد ڪيل سرڪاري ملازمن جي مقررين ۽ بدلين تي 15 مارچ کان مئي 2017 تائين پابندي هڻي ڇڏي آهي. گهر شماري جي سلسلي ۾ حيدرآباد ۾ ڪمشنر ساجد جمال ابڙو صبح جو سوير قاسم آباد جي هڪ گهر تي نمبر هڻي آدمشماري جو افتتاح ڪيو، حيدرآباد ۾ 6 سالن کان تمام گهڻي تبديلي اچڻ، ٻه سئو  گهرن جي جاءِ تي هزار گهر تعمير ٿيڻ ۽ خالي پلاٽن تي پلازه اڏجڻ سبب گهرن جي تعداد پنجوڻ تي وڌي وئي آهي، جڏهن ته عملي کي بلاڪن جي حساب سان مليل لسٽ ۾ ٻه سئو کان اڍائي سئو گهر ڄاڻايل هجڻ ڪري سخت مشڪلاتون پيش اچي رهيون آهن، حيدرآباد سٽي سميت قاسم آباد جي مختلف علائقن مان گهر ڳڻپ کان رهجي وڃن واريون شڪايتون پڻ مليون آهن،تعلقي ٻهراڙي ۾ شماريات کاتي جو عملو دير سان پهتو، حيدرآباد ضلعي جي پنجن زونن ۾ شماريات کاتي جي 1038 ٽمين حصو وٺي گهرن جي ڳڻپ ڪئي، آدمشماري ٽمين سان گڏ سيڪيورٽي لاءِ ٻه پاڪ فوج جا اهلڪار ۽ هڪ پوليس اهلڪار هڪ اينيويٽر سان گڏ ڊيوٽي سرانجام ڏني، قاسم آباد، جوهر ڪامپليڪس سميت مختلف علائقن ۾ عملي پاران پينسل سان لکڻ جو شڪايتون ملڻ کانپوءِ ڪمشنر حيدرآباد ساجد جمال ابڙو عملي خلاف ڪارروائي ڪري ساڳين فارمن کي بال پين سان لکرائي شهرين جون شڪايتون دور ڪيو. ڊويزنل ڪمشنر حيدرآباد ساجد جمال ابڙو موجب سمورن ماڻهن کي ڳڻپ ۾ آندو ويندو، پوءِ ڀلي اهو غير ملڪي ئي ڇو نه هجي، ابتدائي طور تي ان جو شمار ٿيندو پوءِ ان جي ويري فڪيشن ٿيندي، شمار ڪندڙ گهر ۽ آدمشماري دوران حاصل ڪيل انگ اکر ڊسپيج مرڪزن ۾ جمع ڪرائيندا، جتي انهن انگن اکرن کي محفوظ ڪيو ويندو، جڏهن ته گهر ۽ آدمشماري جو عمل پورو ٿيڻ تائين ڪنهن کي به ان بابت معلومات نه ڏني ويندي.ڪراچي جي مختلف علائقن سچل ڳوٺ، جوهر ڪامپليڪس ۽ ٻين هنڌن تي بال پين جي بجاءِ پينسل سان ڪم ڪيو ويو آهي، نااهل سنڌ حڪومت جي نااهل آفيسرن پراڻا نقشي ڏئي آدمشماري نقصان پهچايو آهي. سنڌ آدمشماري مانيٽرنگ ڪميٽي جي ڪنوينر سيد جلال محمود شاهه موجب ته  آدمشماري جي پهرين مرحلي ۾ گهر شماري ڪندڙ عملي وٽ 20 سال پراڻا نقشا آهن، جن تي ڪم ٿي رهيو آهي، جڏهن ته هاڻ ڏهوڻ تي وڌيڪ گهر ٺهي چڪا آهن، سنڌ جي آبادي تمام گهڻي وڌي چڪي آهي، ان ڪري بلاڪن جو انگ وڌيڪ هجڻ گهرجي ها. تپيدارن جيڪي نقشا ڏنا آهن، انهن تي ئي ڪم ٿي رهيو آهي، ڪا به فزيڪل ويري فڪيشن نه ڪئي وئي، صرف ڪمپيوٽر تي ويهي ريشو ڪڍيو ويو آهي، هن وقت صورتحال اها بيٺي آهي ته 200 گهرن جي بجاءِ اتي هڪ هزار کان وڌيڪ گهر ٺهي چڪا آهن. حيدرآباد شهر جي مختلف علائقن جو دورو ڪيو آهي، جڏهن ته پنهنجن ورڪرن ذريعي اسان معلومات پڻ حاصل ڪري رهيا آهيون، جتي به اسان کي غلطيون نظر اچي رهيون آهن، اسان ان جي نشادهي ڪري رهيا آهيون، اسان جو ڪم مانيٽرنگ ڪرڻ آهي ۽ اسان نشادهي ڪري پنهنجن خدشن جو اظهار ڪندا رهنداسين. سنڌ جا نااهل آفيسر نوان نقشا فراهم نه ڪري سگهيا آهن، اينيوميٽر وٽ 150 گهرن جي لسٽ نظر آئي آهي.

 

محفوظ عدالتي فيصلي تي اڳڪٿيون عدالتي احترام ۾ رنڊڪ وجهڻ آهي: نواز شريف

گوادر (ويب ڊيسڪ): وزيراعظم نواز شريف چيو آهي ته محفوظ عدالتي فيصلي تي قياس آرائي، تبصرو يا اڳڪٿي عدالتي احترام ۾ خلل آهي، گوادر ۾ ميڊيا سان غير رسمي ڳالهيون ڪندي نواز شريف چيو ته اسان جو سڄو ڌيان تعمير ۽ ترقي جي منصوبن تي آهي، هن چيو ته گوادر، پسني سميت بلوچستان جي علائقن ۾ ترقيءَ جا ڪيترائي موقعا موجود آهن، گوادر جي ترقي لاءِ 25 ارب رپين جي ماسٽر پلان جي منظوري ڏئي ڇڏي آهي، وزيراعظم چيو ته 52 ملڪن سي پيڪ ۾ شامل ٿيڻ لاءِ رابطو ڪيو، وزيراعظم نواز شريف روڊ جي تعمير جي معيار جي تعريف ڪئي، هن پسني کان گوادر تائين 150 ڪلوميٽر روڊ رستي سفر ڪيو.

 

سي پيڪ ۾ توانائي جي ضرورتن جي پورائي لاءِ ٿر ڪول جو اهم ڪردار هوندو: وڏو وزير

ڪراچي (اين اين آءِ)  سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو آهي ته سندس ان ڳالهه تي فخر آهي ته هُو سي پيڪ جي شروعات ٿيڻ کان ئي ان جو حصو آهيان ۽ اڄ ڌڻي سائين جو ٿورائتو آهيان ته مان (وزيرعليٰ) ان عمل ۽ مرحلي ۾ شامل آهيان جنهن تحت ان تي عملدرآمد ٿي رهيو آهي. هن چيو ته ان ۾ هڪ وڏو ترقياتي پورٽ فوليو توانائيءَ واري شعبي جو آهي جيڪو فنڊ مختص ڪرڻ جي حوالي سان به تمام گهڻو آهي. هن اها ڳالهه هڪ ميڊيا هائوس (ايڪسپريس گروپ) پاران مقامي هوٽل ۾ سي پيڪ بابت منعقد ڪيل سيمينار کي خطاب ڪندي ڪئي. سيمينار کي گورنر سنڌ محمد زبير، ايم اين اي ڊاڪٽر فاروق ستار، چين جي قونصل جنرل، سنڌ ايگرو ڪمپني جي شمس شيخ ۽ ٻين خطاب ڪيو. وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو ته سي پيڪ جي حوالي سان اڳوڻي صدر آصف علي زرداري ۽ وزيراعظم نواز شريف گهڻو ڪم ڪيو آهي ۽ جولاءِ 2013ع ۾ اقتدار ۾ اچڻ جي ٻن مهينن بعد ئي سي پيڪ لاءِ مفاهمتي ياداشت تي صحيحون ڪيون ويو، انڪري اسان چئي سگهون ٿا ته اسانجي ليڊرشپ جي ڏاهپ، اسانجي سخت محنت ۽ شهيد ذوالفقار علي ڀٽو جي چين سان ويجهن لاڳاپن جي بنياد وجهڻ ۽ جنهن کي شهيد محترمه بينظير ڀٽو ۽ آصف علي زرداريءَ سي پيڪ جي صورت ۾ ان سلسلي کي اڳتي وڌايو، جيڪو هڪ ميگا پروجيڪٽ ۽ اسان جي معيشت ۽ اسان جي استحڪام لاءِ هڪ گيم چينجر آهي. مراد علي شاهه چيو ته چين جي مستقبل ۽ ايندڙ رٿائن تي نظر آهي ۽ اهي هزار ورهين جي رٿائن تي ڪم ڪندا آهن ۽ انهن جو منصوبو سڃاتو ويندو آهي هڪ بيلٽ ۽ هڪ روڊ، جنهن کي هُو فزيڪلي، واپاري، ثقافتي ۽ ٻين ذريعن سان 64 کان وڌيڪ ملڪن کي هڪٻئي سان ملائيندو آهي. هن چيو ته سي پيڪ صرف هڪ چين کان گوادر هڪ روڊ نه آهي بلڪه ان جي ٻين رٿائن جي حوالي سان هڪ خاص اهميت ۽ افاديت آهي ۽ اهو حقيقت ۾ اسان لاءِ گيم چينجر ثابت ٿيندو. هن چيو ته سائوٿ ڪوريڊور گائونگ زهئو کان شروع ٿئي ٿو جيڪو ڏکڻ سينٽرل چين جو شهر آهي، اهو روٽ ڪاشغر کي پاڪستان سان ڪنجراب ۾ ملائيندو آهي جڏهن ته سينٽرل ڪوريڊور شهنگرائي کي تاشقند، تهران ۽ بندر امام خميني کي خليج فارس ۾ ملائيندو آهي. ان جي هڪ برانچ يورپ ۾ فرانس تائين ويندي آهي. اتريون ڪوريڊور تيان جن ۽ بيجنگ کان شروع ٿيندو آهي جيڪو ماسڪو مان گذرندو آهي ۽ ان جي يورپي شهرن ۾ برلن ۽ روٽريڊم (هالينڊ) کي ملائيندو آهي. سي پيڪ جي فائدن تي ڳالهائيندي سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو ته چين جي سامونڊي واپار جو دارومدار ملائيڪا (ملائشيا) جي ننڍڙي سامونڊي چينل تي آهي جيڪو هتي پاڪستان ۾ پورو ٿيندو جتان چين جي واپار لاءِ متبادل زميني روٽ مهيا ٿيندو. هن چيو ته سفري وقت چين (زيان جن صوبي) ۽ مڊل ايسٽ وايه گوادر به گهٽ ٿيندو. سي پيڪ جي مختلف رٿائن لاءِ مختص ڪيل فنڊن تي بريڪ اپ ڏيندي سيد مراد علي شاهه چيو ته توانائي واري شعبي ۾ 10400 ميگاواٽ لاءِ 15.506 بلين ڊالرز، انرجي ايڪٽوٽي 6645 ميگاواٽ لاءِ 18.287 بلين ڊالرز، روڊن 832 ڪلوميٽرن لاءِ 5.900 بلين ڊالرز، ريل 1736 ڪلو ميٽرن لاءِ 3.690 بلين ڊالرز، گوادر (سامونڊي، هوائي ۽ زميني) لنڪس لاءِ 0.662 بلين ڊالرز، ٽرانسپوٽيشن اورنج لائن لاءِ 1.600 بلين ڊالرز، ڪراس بورڊ آپٽڪ فائبر سسٽم لاءِ 0.044 بلين ڊالرز، ڊي ٽي ايم بي پائيلٽ لاءِ 0.002 بلين ڊالرز مختص ڪيا ويا آهن. اهڙي ريت گڏيل طور تي 45.651 بلين ڊالرز مختص ڪيا ويا آهن. هن چيو ته سي پيڪ جي نون توانائي واريون رٿائون سنڌ ۾ لڳايون ويون آهن، جن ۾ پي ڪيو اي اليڪٽرڪ ڪمپني، ڪول فائرڊ 1320 ميگاواٽ، ايس اِي سي ايم ڪول مائن بلاڪ ٽو ٿرڪول 7.6 ايم ٽي پي اي، ايس ايس آر ايل ٿرڪول بلاڪ-ون، 6.5 ايم پي ٽي اي ۽ سي پي آءِ ايڇ 1320 ميگاواٽ پاور پلانٽ ٿر. 50 ميگاواٽ دائود ونڊ فارم ڀنڀرو، 100 ميگاواٽ يو اي پي جهمپير، 50 ميگاواٽ سنيڪ ونڊ فارم جهمپير، اوريڪل ٿرڪول مائن ۽ 1320 ميگاواٽ وارا پاور پلانٽ شامل آهن. سيد مراد علي شاهه اهو به چيو ته هن ڊسمبر 2016ع دوران چين ۾ جي سي سي واري اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي، جنهن ۾ هن ڪاميابيءَ سان ٽن اهم رٿائن کي شامل ڪرايو، جن ۾ 2.609 ملين ڊالرز واري رٿا ڪراچي سرڪلر ريلويز، 5000 ملين ڊالرز واري رٿا ڪيٽي بند پاور پارڪ، ٽرانسميشن لائين، روڊ، ريلوي، جيٽي ۽ ڌاٻيجي اڪنامڪ زون جنهن جي فزيبلٽي عمل هيٺ آهي. هن چيو ته انهن رٿائن سان نه رڳو ڪراچي شهر جي صورت تبديل ٿيندي بلڪه سموري سنڌ صوبي ۾ ٽرانسپورٽ جون سهولتون ۽ پاور جنريشن ٿيندي. وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو ته هُو انهن رٿائن تي عملدرآمد لاءِ ڪوششون ڪري رهيو آهي. هن چيو ته سنڌ ان لاءِ پنهنجي ٽرانسميشن ۽ ڊسپيچ ڪمپني قائم ڪئي آهي، جيڪا نوري آباد کان ڪراچيءَ لاءِ ڪي اليڪٽرڪ کي بجلي فراهم ڪندي ۽ اسان جلد ئي ان جو افتتاح ڪنداسين. هن چيو ته سندن قيادت، حڪومت ۽ سنڌ جو عوام سي پيڪ رٿائن کي تمام اهميت ڏئي رهيا آهيون. ان موقعي تي سنڌ جي گورنر محمد زبير به خطاب ڪيو. سنڌ ايگرو مائننگ ڪمپنيءَ جي چيف شمس الدين شيخ شرڪت ڪندڙن کي سي پيڪ جي ٿر وارين رٿائن بابت بريفنگ ڏني. ڪراچي چيمبر آف ڪامرس جي صدر پڻ ان موقعي تي خطاب ڪندي چيو ته گوادر جي زمين جتي ڪوبه سيڙپڪاري ڪرڻ لاءِ تيار نه هو، پر سي پيڪ جي ابتدا سان اتان جي زمين جي قيمتن ۾ يڪدم تمام گهڻو اضافو ٿيو آهي.

 

سپريم ڪورٽ ڊاڪٽرن جي ترقين تائين نين ڀرتين تي پابندي هڻي ڇڏي

ڪراچي(ويب ڊيسڪ) سپريم ڪورٽ سرڪاري اسپتالن ۾ فورت ائيرز فارمولي تحت ڊاڪرن جي ترقين تائين نيون ڀرتيون نه ڪرڻ جو حڪم ڏئي ڇڏيو آهي. سپريم ڪورٽ ڪراچي رجسٽري ۾ سنڌ جي سرڪاري اسپتالن ۾ ڊاڪٽرن جي ترقين بابت ڪيس جي ٻڌڻي ٿي، ٻڌڻي دوران عدالت سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فيصلي کي برقرار رکندي حڪم ڏنو ته فورٿ ائيرز فارمولي تحت ڊاڪٽرن کي ٻن مهينن ۾ ترقيون ڏنيون وڃن، جيسيتائين ڊاڪٽرن کي ترقيون نه ڏنيون وڃن تيسيتائين کاتو نيون ڀرتيون نه ڪري. ٻڌڻي صحت وارو سيڪريٽري فضل الله پيچوهو عدالت جي سامهون پاڻ ئي ڦاٽي پيو، هن چيو ته پرچي تي جنهن ڪلرڪ کي ڀرتي ڪيو ويو اهو اڄ منهنجو ڊپٽي سيڪريٽري آهي، پرچي تي ايندڙ ڊپٽي سيڪريٽري نه ڪم ڄاڻي ٿو ته نه ئي ايترو قابل آهي ان کان ڪم وٺي سگهجي، 17 گريڊ  جي ڊاڪٽرن جون ڪل جايون 6 هزار 786 آهن جڏهن ته ڪم ڪندڙ 3 هزار 75 آهن، 3 هزار 693 ڊاڪٽرن جون جايون خالي آهن، 17 گريڊ جا نوجوان ڊاڪٽر ئي مسقتل موڪلن تي آهن، اهي ڊاڪٽر موڪلون وٺي پرڏيهه ۾ زندگي انجواءِ ڪري رهيا آهن انهن کي ترقي ڪيئن ڏيون. سپريم ڪورٽ فضل پيچوهي جي تبديلي نه ڪرڻ جو حڪم ڏيندي اهو قرار ڏنو ته هڪ سال ۾ صحت واري کاتي جا 3 سيڪريٽري تبديل ٿيا جيڪو عدالتي حڪم تي عملدرامد ۾ دير جو سبب آهي. عدالت فنانس سيڪريٽريز سميت ٻين کي نوٽيس جاري ڪندي ٻڌڻي ملتوي ڪري ڇڏي.