تازيون خبرون

Daily Archives: April 28, 2016

سلمان خان جون اڪثر بلاڪ بسٽر فلمون نقل هونديون آهن: ڀارتي ميڊيا

ممبئي (شوبز نيوز) اداڪار سلمان خان جون اڪثر بلاڪ بسٽر فلمون مقامي ٻولين ۾ ٺهيل فلمن جي نقل هونديون آهن. ڀارتي ميڊيا رپورٽ موجب سلمان خان جا مداح سندس نين فلمن جو انتظار ڪندا آهن ۽ کيس تمام گهڻو پسند پڻ ڪندا آهن پر کين اهو معلوم ناهي هوندو ته سندس فلمون مقامي فلمن جي نقل هونديون آهن. سلمان خان جي 1997ع ۾ رليز ٿيل فلم ”جڙوان“ تيلگو ٻولي ۾ ٺهيل فلم ”بيلو برادر“ جي نقل هئي. هدايتڪار مورالي راءِ جي 1998ع ۾ رليز ٿيل فلم ”بنڌن“ 1992ع ۾ رليز ٿيل تامل فلم جي ڪاپي هئي. 1999ع ۾ سلمان خان جي سپر هٽ فلم ”بيوي نمبر ون“ 200 ڪروڙ ڪمايا پر اها فلم پڻ تامل فلم ”ساٿي ليلاوٿي“ جي نقل هئي جيڪا 1995ع ۾ رليز ڪئي وئي هئي.

 

نرگس فخري اداڪار اڌي چوپڙا کي هڪ مخلص دوست قرار ڏئي ڇڏيو

ممبئي (اي پي پي) بالي ووڊ اداڪاره نرگس فخري اداڪار اڌي چوپڙا کي مخلص دوست قرار ڏئي ڇڏيو آهي. بالي ووڊ اداڪاره نرگس فخري پنهنجي تازي ڳالهه ٻولهه ۾ چيو آهي ته شوبز جي دنيا ۾ گهٽ دوست ۽ دشمن وڌيڪ آهن هو خوش نصيب آهي ته کيس اڌي چوپڙا جهڙو هڪ مخلص دوست مليو آهي. هوخوش قسمت انسان آهي. اداڪاره جي نئين فلم ”اظهر“ جلد ئي رليز ڪئي ويندي. فلم ۾ سندس هيرو عمران هاشمي آهي. فلم جي هدايت ٽوني ڊيسوزا ڏني آهي.

 

پي سي بي تڪراري ڪرڪيٽرن احمد شهزاد ۽ عمر اڪمل کي آٽوميٽڪ چوائس ڪيٽيگري مان نيڪالي ڏئي ڇڏي

لاهور (اسپورٽس نيوز)پاڪستان ڪرڪيٽ بورڊ قومي ٽيم جي ڊسيپلين جي ڀڃڪڙي ڪندڙن کي ڊسيپلين سيکارڻ جو پروگرام ٺاهي ورتو. قومي ٽيم جو اوپنر احمد شهزاد ۽ مڊل آرڊر بيٽسمين عمر اڪمل بار بار   وارننگ ڏيڻ باوجود ڪنهن نه ڪنهن تڪرار ۾ ڦاسي ڪرڪيٽ بورڊ جي بدنامي جو ڪارڻ بڻجندا رهيا آهن، جنهن کانپوءِ پي سي بي هاڻ ٽيم جي انهن ٻنهي رانديگرن مٿان شفقت جو هٿ کڻڻ جو فيصلو ڪندي کين سبق سيکارڻ جو سوچي ورتو آهي. ذريعن مطابق پي سي بي احمد شهزاد ۽ عمر اڪمل کي آٽوميٽڪ چوائس ڪيٽيگري مان خارج ڪندي سليڪشن ڪاميٽي کي پنهنجي ان فيصلي بابت ٻڌايو آهي ته ٻئي رانديگر سڌوسنئون چونڊ جو حق وڃائي ويٺا آهن، سليڪشن ڪاميٽي هاڻ ٻنهي رانديگرن کي ٽيم جي ضرورت يا مجبوري نه سمجهي. پي سي بي جي چيف سليڪٽر انضمام الحق چيو ته هنن ٻنهي رانديگرن جي روين ۾ تبديلي آڻڻ لاءِ متبادل رانديگر ڳولڻ تمام ضروري آهي، هتي اها ڳالهه ذڪر جوڳي آهي ته فيصل آباد ۾ جاري پاڪستان ڪپ ۾ عمل اڪمل “مجري” دوران جهيڙن ۾ ملوث رهيو، جڏهن ته احمد شهزاد سينچري مڪمل نه ٿيڻ جي ڪاوڙ ڊريسنگ روم جي شيشي تي ڪڍي.

 

اڳوڻي ٽيسٽ ڪرڪيٽر مدثر نذر ۽ عاقب جاويد کي پي سي بي جو حصو بڻائڻ لاءِ ڳالهه ٻولهه جو سلسلو جاري

لاهور (اي پي پي) اڳوڻي ٽيسٽ ڪرڪيٽر مدثر نذر ۽ عاقب جاويد کي پي سي بي جو حصو بڻائڻ لاءِ پي سي بي اختيارين ۽ ٻنهي ڪرڪيٽرن وچ ۾ ڳالهه ٻولهه جو سلسلو جاري اهي ۽ اميد ڪئي پئي وڃي ته ٻئي ڪرڪيٽر جلد ئي پي سي بي جو حصو هوندا. عاقب جاويد يو اي اي ڪوچنگ تان استعيفيٰ کان پوءِ لاهور قلندر ۾ ڊائريڪٽر ڪرڪيٽ آپريشنز جي عهدي تي مقرر ٿي چڪو آهي جڏهن ته مدثر نذر پڻ لاهور قلندر جو آءِ ڪون بڻجي چڪو آهي. ٻنهي ڪرڪيٽرن ملڪ لاءِ پنهنجون خدمتون پيش ڪرڻ لاءِ پي سي بي اختيارين کي رضامندي کان آگاهه ڪري ڇڏيو آهي. مدثر نذر جو چوڻ آهي ته پي سي بي جي اڪيڊمي ۾ ڊولپمينٽ جو ڪم وسيع پيماني تي شروع نه ٿو ڪيو وڃي ته پوءِ اڪيڊمي ۾ ڪم ڪرڻ ۾ مون کي ڪا دلچسپي نه هوندي. ملڪ جي خدمتن لاءِ هر وقت حاضر آهيان. عاقب جاويد جو چوڻ آهي ته آئون جيڪو ڪجهه آهيان پاڪستان سبب آهيان ۽ ملڪ لاءِ خدمتون پيش رڪڻ منهنجي پهرين ترجيح آهي. ذريعن جو چوڻ آهي ته پي سي بي اختياريون پڻ ٻنهي اڳوڻن ڪرڪيٽرن جون خدمتون حاصل ڪرڻ لاءِ سنجيدگي سان غور ڪري رهيون آهن.

 

مادري ٻوليء کي بگاڙ کان بچائڻ گھرجي.: شفيق شاڪر

پنهن جي مادري ٻوليء کان سواء ٻي ٻولي ذريعي انسان پنهن جن خيالن.جذبن ۽ احساسن جو اتم نموني  اظهارڪري نٿو سگھي توڙي جو.ٻوليون سڀ سهڻيون آهن ۽ انهن سان ساڙ رکڻ انڌي تعصب سبب آهي، جنهن ڪري انسان دنيا جي هڪ وڏي علمي خزاني ۽ دانش جي موتين کان پا ڻ کي محروم ڪيو ڇڏي. اهڙن ماڻهن  کان جڏهن ڪنهن غيرمادري ٻوليء واري شاعر يا اديب جي ڪنهن ڪتاب  يا شعر جي باري۾ سوا ل ڪجي ٿو ته اهي طنز واري انداز۾ جواب ڏين ٿا ته  “اهوشاعر يا اديب ته فلاڻي قوم يا نسل جو آهي!”.ڇا اسان سعدي شيرازيء جي شاعري ۽ جلال الدين روميء جون حڪمت ڀريون حڪايتون ان ڪري سمنڊ ۾ اڇلي ڇڏيون جو هڪڙو ايراني ۽ ٻيو رومي آهي! خليل جبران جا جوت ڀريا جواهر صرف ان ڪري ضايع ڪري ڇڏيون جو هو هڪ لبناني عرب عيسائي آهي، ابوالڪلام آزاد جي قادرالڪلاميء کي صرف ان ڪري نظر انداز ڪري ڇڏيون جوهوڀارتي آهي.اقبال، لال حسين،بابا غلام فريد،شيخ باهو، ۽بلي شاه جي سموري دانش تي پاڻي ڦيري ڇڏيون جو اهي پنجابي آهن.هي جو چيو ويندو آهي ته“ فن ۽ فنڪار جون ڪي ملڪي يا علاقائي سرحدون نه ٿينديون آهن”سو اهو فن صرف ڳائڻ،وڄائڻ ۽ ادڪاري ڪرڻ ئي ته ناهي. ان سڄي بحث جو مقصد اهو ته پنهن جي ٻوليء سان پيار ڪرڻ جو مطلب ٻين ٻولين سان نفرت ۽ حقارت ڪرڻ هرگز ناهي.ها جيڪر پنهن جي مادري ٻوليء کي نظرانداز ڪري ٻين ٻولين طرف ڌيان ڏنو وڃي ته ان کي مناسب رويو نه چئبو.سنڌجيڪا پنهن جي تهذيب ۽ ثقافت جي لحاظ کان شاندار تاريخ جي وارث رهي آهي، تنهن تي  ماضيء ۾غير ملڪين جي حاڪميت جي باوجود اڄ به سنڌي ٻولي ٻين ٻولين جي ڀيٽ ۾ پنهن جي مجموعي هيئت ۽ صورت برقرار رکندي پيئي اچي.پر ان جو مطلب اهو به ڪونهي ته سنڌي ٻوليء کي مستقبل ۾ ڪي خطرا نه آهن.خاص طور تي دنيا ۾ جيڪو انٽرنيٽ،ميڊيا ۽ ٽيليويزن جو اوچتو طوفان آيو آهي،انهيء سنڌيء ٻوليء لاء ڪيترائي چيلينج پيدا ڪيا آهن.انهيء جو هڪ وڏو سبب اهو ته اليڪٽرانڪ ميڊيا ۽ انٽرنيٽ خاص طور تي سوشل ميڊيا تي جنهن ٻوليء جو رواج وڌندو ٿو وڃي،انهيء لاڙي جي اڳيان جيڪر ڪي مضبوط بند نه ٻڌا ويا ته صورتحال گھڻي تشويشناڪ ٿي ويندي.توهان سوشل ميڊيا توڙي موبائيل جي ذريعي ٿيندڙ ميسيجنگ مان ان جو اندازو لڳائي سگھوٿا.هڪ معاملو جيڪو سمجھ کان ٻاهر آهي ته جيڪر ميسيجنگ جي عمل ۾ ٻئي ڌريون سنڌي ڳالهائيندڙ آهن ته پوء اهي هڪٻئي ڏانهن ميسيج سنڌيء ۾ لکڻ بجاء اردوء ۾ڇو ٿا لکن؟جيڪر انگريزيء جا ميسيج انگريزيء ۾ لکيا وڃن ته وري به ڪو منطق ٺهي ٿو پر ميسيج انگريزي اسڪرپٽ ۾ لکجي پيو پر آهي اردو! مثال؛ Aap ko shadi ki Mubarak ho.، يعني اردو رومن ۾ لکڻ! هاڻي جيڪر ڪنهن کي رومن لکڻ جو ايتروئي شوق آهي ته رومن ۾ اردوء جي بدران سنڌي ڇو نٿو لکي؟خير،اهو ته هڪ بحث طلب موضوع آهي ته رومن ۾ سنڌي لکڻ گھرجي يا نه، پرهتي اسان صرف اهو ظاهر ڪرڻ گھرون ٿا ته اسان جي مادري ٻوليء سان ماٽيلي ماء وارو سلوڪ ٻيا ته جيڪو ڪن پيا سو ڪن پيا پرهن معاملي ۾ اهو اسين پاڻ به ڪري رهيا آهيون.اسان خبر ناهي ٻين جي تهذيب کان ايترو دٻيل ڇو آهيون جو “امان” جهڙي محبتن سان ٽمٽار لفظ کي به “ مما” ، “ مڌر” يا “ موم” جي لفظن سان مٽائڻ لاء سندرو ٻڌي بيٺل آهيون.“ چاچا” مان “چچويا انڪل”، “ماما” مان “ خالو” ، “اديء ” مان “ديدي”،“ادا” مان “ڀائي جان.” ۽ ڀاڄائيء مان “ ڀاڀي” ،مطلب ته ڪهڙا ڪهڙا مثال ڏجن.. ٻوليء جي ترقي ته رهي پنهن جي جاء تي اسان ته هروڀرو پنهنجي ئي ٻوليء کي هليم بنائڻ ۾ لڳي ويا آهيون. ضروري آهي ته ٻوليء کي وڏي بگاڙ کان بچايو وڃي نه ته ايندڙ وقت ۾ “ امان”جهڙا لفظ به اسان جي ڊڪشنريء مان ئي غائب ٿي ويندا!

ٻوليء جي بگاڙ جو ٻيو اهم ذريعو اليڪٽرانڪ ميڊيا آهي توڙي جو سنڌي پرنٽ ميڊيا اڃا گھڻي حد تائين ڪنهن وڏي حادثي کان بچيل آهي تڏهن به اخبارن ۽ رسالن ۾ به ٻولي جي بگاڙ جي حوالي سان ڪافي شيون روزانو نظر مان گذرنديون رهن ٿيون.هڪ اهم ڪمي اها پيدا ٿي رهي آهي جو نوجوان پوء انهن جو تعلق ڪهڙي به شعبي سان هجي انهن جي اڪثريت پراڻي سنڌي ادب جي خزاني سان پنهن جو تعلق ٽوڙي چڪي آهي ايستائين جو انهن اخبار پڙهڻ به ڇڏي ڏني آهي.ظاهر آهي ته اخبار رڳو واقعاتي ۽ حادثاتي خبرن جو پنو ته نه هوندو آهي،اخبار جو جوهر ته ايڊيٽوريل صفحو ٿئي ٿو جن ۾ نه رڳو انهن واقعن ۽ حادثن جو تنقيدي جائزو ورتو ويندو آهي پر ٻولي، تهذيب۽ثقافت جا رنگ به نروار ٿيندا آهن ۽ وڏي ڳالھ اها ته پڙهندڙن جو پنهن جي مادري ٻوليء سان رشتو به قائم رهي ٿو.جڏهن اخبارئي پڙهي نٿي ٿئي ته ڪتابن ۽ رسالن جو ڪهڙو ذڪر ڪجي! جيئن موجوده ڪمرشلائيزيشن جي ڀوت سماج جي هر ڌر کي متاثر ڪيو آهي،اتي اخبارن جي دنيا به ان جي وڪڙ ۾ آيل آهي.جنهن ڪري اخبار جي معيار کان وڌيڪ اشتهارن ۽ سنسني خيز خبرن طرف لاڙو ٿيندو پيو وڃي.اهڙا ايڊيٽر به آهن جيڪي ڪنهن مضمون يا خبر جو هر لفظ اڄ به پڙهن ٿا ته جيئن ٻولي يا گرامر جي غلطين کي درست ڪري سگھجي پر افسوس سان اهڙيون اخبارون به آهن جيڪي صرف ليکڪ يا رپورٽر جو وڏو نالو هئڻ ڪري سندن مواد جيئن جو تيئن ڇپيو ڇڏين .حالانڪه ايڊيٽر يا نائب ايڊيٽر جو ڪم صرف هڪ هنڌان مليل مواد کي پنن تان کڻي اخبار تي ٽپائڻ نه هوندو آهي پر ان مواد جي تدوين ،ترڪيب۽ ترتيب ڪرڻ هوندو آهي.جهڙيء طرح ڪو موسيقار ڪنهن راڳيء جي وات مان نڪرندڙ هر لفظ کي موسيقيء جي پيماني تي تڪيندو ۽ توريندو آهي

مذڪر کي مونث ۽ مونث کي مذڪر ڪرڻ به سنڌي ٻوليء ۾ عام ٿيندو ٿو وڃي جنهن جو ڪو خاص خيال نٿو رکيو وڃي.مثال؛ “ اخبار” لفظ اردو ۾ نر جڌهن ته سنڌيء ۾ مادي آهي پر ڪيترائي پڙهيل لکيل دوست چوندا آهن ته “ اڄوڪو اخبار” ۽ ڪافي اردوء وارا به غلطيء وچان چوندا آهن ته “ آج ڪي اخبار”. اهڙيء طرح “ آواز” سنڌيء ۾ مذڪر پر اردو ۾ مونث آهي.“ دل ” اردو ۾ نر پر سنڌيء ۾ مادي آهي.لفظ “ شان” سنڌيء ۾ مذڪر پر اردوء ۾ مونث آهي.لفظ “ روح” سنڌيء ۾ نر پر اردوء ۾ مادي آهي.لفظ “ عرض” سنڌيء۾ مذڪر پر اردوء ۾ مونث آهي. “ بازار” اردوء ۾ مذڪر پر سنڌيء ۾ مونث آهي.اهڙا ٻيا کوڙ لفظ آهن، مقصد اهو ته ان قسم جا ٻيا لفظ به پرکي انهن جو صحيح استعمال ڪرڻ گھرجي.

گفتگو۾ ته ٺهيو پر اخبارن جي ڪالمن جا موضوع به انهن غلطين کان بچيل ناهن.مثال؛ “ نفرتن جو بازار” ، “حق جي آواز”، “ دردن ڀريو دل” ، “ مزدور جي شان” ،“ معصوم جي روح” وغيره وغيره

هم شڪل ۽ هم مطلب لفظن، تشبيهن ۽ استعارن،محاورن،اصطلاحن، پهاڪن ۽ چوڻين جي استعمال  ۾ به غلطيون ڪيون وڃن ٿيون.هم شڪل لفظ اهي آهن جيڪي ڏسڻ ۾ هڪ جهڙا آهن پر انهن جون معنائون الڳ ٿين ٿيون.مثال؛ اثر،اسر ۽ عصر، اثر نتيجي، اسر رات جي آخري حصي جڏهن ته عصر وچين جي وقت يا زماني لاء ڪم اچي ٿو.اهڙيء طرح سمر۽ثمر، آسي ۽ عاصي، زد ۽ ضد، بسر ۽ بصر،قمر ۽ ڪمر، نظر ۽ نذر،  سحر ۽ صحر،شڪي ۽ شقي، ساگر ۽ ساغر، آتشي ۽ آشتي، بغل ۽ بگل،نڪتو ۽ نقطو، زندان ۽ زنده،مرحوم ۽ محروم،قصر ۽ ڪسر، حجر۽ هجر،

سُڌ ۽ سَڌ، سُرهو ۽ سَرهو،ڪثرت ۽ ڪسرت، باد ۽ بعد، روزو ۽ روضو، ساحل ۽ سائل ،سرير ۽ شرير،لرزش ۽ لغزش ، تڪثير ۽ تقصير،غضب ۽ غصب، ڪسر،ڪثر ۽ قصر وغيره جهڙا لفظ جن مان گھڻا لفظ فارسي،اردو ۽ عربيء جا به آهن پر سنڌيء ۾ استعمال ٿين ٿا.

گھڻ معني لفظ جيڪي هڪ کان وڌيڪ معنائون ڏين ٿا.مثال؛ لفظ “ چاڪ” زخم، تندرست ،ٽانڪي توڙي ڪنهن لباس جي بکيي جي لاء به استعمال ٿئي ٿو. شعر جي هيء سٽ ڏسو؛

“ جڏهن کان “چاڪ” ڪئي دل تو،تڏهن کان “چاڪ” ٿي ناهي.”

لفظ “ دم” ساه ،وقت جي گھڙي ۽ سهڪي جي بيماريء لاء به استعمال ٿئي ٿو وري جڏهن چانور تيار ٿيڻ جي ويجھو هوندا آهن ته انهن جي هيٺان باه جھڪي ڪري ڇڏبي آهي ۽ چئبو آهي ته چانور هاڻي “ دم ” تي آهن.هم معني لفظ اهي آهن جن جو مطلب ساڳيو هوندو آهي مثال؛ “اميد ”جي لاء ٻيا ساڳي معنٰي وارا لفظ آهن، آس،آشا، امڪان وغيره ۽ “خواهش” جي لاء تمنا،ارمان،گھرج، تقاضا،حسرت، چاهت وغيره ساڳي معنٰي وارا لفظ آهن. اهڙيء طرح اصطلاح به ٻوليء جي سونهن ۾ اضافو ڪن ٿا.اصطلاح اهڙا مرڪب لفظ ٿين ٿا جن جي ٻوليء جي لحاظ کان ظاهري معنٰي هڪڙي پر اصل معنٰي ٻي ٿئي ٿي.مثال “ اک لڳڻ” جو مطلب محبت ٿي وڃڻ به آهي ته ننڊ ڪرڻ به.ساڳي شاعر جي غزل جي هڪ سٽ ڏسو؛

“ جڏهن کان“ اک لڳي” توسان تڏهن کان“ اک لڳي” ناهي.”

رڳو “اک” جي لفظ تي مشتمل اصطلاحن جوجائزو وٺبو ته معلوم ٿيندو  ته اهولفظ ڪهڙيء طرح مختلف معنائن جا ويس پائي ٿو. مثال؛ اکيون اٽڪڻ،اکيون پورڻ،اکيون پٽڻ،اکيون ڏيکارڻ،اکيون پسائڻ،اکيون ملائڻ،اکيون جھڪائڻ،اکيون ڦاٽڻ،اکيون وڇائڻ،اکيون چورائڻ ۽.اکيون ڦيرڻ وغيره

تشبيهون ۽ استعارا به ٻوليء کي خوبصورت لباس پارائيندا آهن. “ تشبيھ” جي معنٰي آهي ڀيٽ ڪرڻ. “استعارو” به هڪ قسم جي ڀيٽ ئي هوندي آهي پر ٻنهي ۾ فرق اهو جو تشبيھ اهڙي ڀيٽ آهي جيڪا امڪانات مان هجي ۽ گھڻو ڪري جنس جي جنس سان ڀيٽ ڪبي آهي،مثال هڪڙي ماڻهوجي ڪنهن خوبي يا خاميء جي ٻئي ماڻهوء جي خوبي يا خاميء سان ڀيٽ ڪرڻ.مثال؛ “ سخي اهڙو جهڙو حاتم طائي!” يا “ هو ظلم ۾ هلاڪو خان بڻجي ويو!”

جڏهن ته استعاري جي لفظي معنٰي آهي ڪا شيء اڌاري ورتل.يعني اها وصف ان جنس ۾ موجود ئي ناهي پر ٻي جنس مان اڌاري وٺي ڀيٽ ڪئي ويئي. مثال؛ “ڪنوار جو چهرو چوڏهينء جو چنڊ هو!”

اهڙيء طرح ڪيترا اصطلاح به استعاري ٿين ٿا.مثال؛ علم جي روشني،جهالت جي اونده،لڙڪن جو سمنڊ،ظلم جو گھاڻو،سماج جو آئينو،عروج جو آسمان، ذلت جي کڏ،دل جي زبان،نظرن جا تير،زبان جو خنجر،دردن جي زنجير،اميدن جو محل،پکين جي پارليامينٽ وغيره وغيره.اهڙيء طرح چوڻيون ۽ پهاڪا آهن جن ۾ وسيع ۽ جامع مفهوم سمايل هوندو آهي.انهن اصطلاحن جي استعمال ۾ به گھڻي احتياط ۽ ڄاڻ جي ضرورت آهي. مثال؛ ڪو ايئن نٿو چئي سگھي ته “ اميدن جي اونده” بلڪه “اميد” لفظ هڪ مثبت تصور رکي ٿو جڏهن ته “اونده” هڪ منفي تصور آهي ان ڪري انهن ٻنهي تصورن کي ڪنهن اصطلاح ۾ عام طور تي گڏي نٿو سگھجي.اهي رڳو چند مثال هئا ته اسان ٻوليء جي صحيح استعمال جي معاملي ۾ ڏينهون ڏينهن غيرذميداريء جو شڪار ٿيندا ٿا وڃون جنهن طرف گھڻي ڌيان جي ضرورت آهي.انهيء جي لاء پنهن جي مادري توڙي ٻين آس پاس جي ٻولين جو مطالعو ۽ مشاهدو تمام ضروري آهي.

*****

 

 

 

دهشتگردي ذهنيت سان جڙيل مسئلو……..

وفاقي گهرو وزير چوڌري نثار علي خان چيو آهي ته نائين اليون حملا غير انساني حملا هئا، انهن حملن جي ڪنهن به ڏوهاري جو تعلق پاڪستان سان نه هو، نائين اليون کانپوءِ فوجي حڪمران جلد بازي ۾ غلط فيصلا ڪيا، جنهن جي سزا پاڪستان اڃا تائين ڀوڳي رهيو آهي، لنڊن ۾ انٽرنيشنل انسٽيٽيوٽ آف اسٽريٽجڪ اسٽيڊيز ۾ خطاب ڪندي وفاقي گهرو وزير جو چوڻ هو ته اولهه ملڪن ۾ پاڪستان تي وڌيڪ تنقيد ٿئي ٿي، ڇو ته انهن کي پاڪستان جي قربانين جو احساس ناهي، جڏهن ته پاڪستان ۾ دهشتگردي خلاف شعور بيدار ٿي چڪو آهي، اولهه کي پنهنجا حل اسان تي مسلط نه ڪرڻ گهرجن، اسان کي پنهنجا مسئلا پنهنجي طور تي حل ڪرڻ ڏنا وڃن، مغرب کي سمجهڻو پوندو ته مسلمان امن جا دشمن ناهن، اهي ته پاڻ دهشتگردي جو شڪار آهن، دهشتگرد جيڪو ڪري رهيا آهن اهو اسلام ناهي، خطي ۾ عالمي طاقتن جي مداخلت سان اثر پيا، پاڪستان جا ڪيترائي سيڪيورٽي مسئلا ٻين جي ڪري پيدا ٿيا، افغانستان تي حملو ٿيو ته پاڪستان به ان مان متاثر ٿيو، پاڪستان کي افغانستان جي معاملي ۾ جلد بازي نه ڪرڻ گهرجي، پاڪستان ڪيترن ئي پاسن کان سيڪيورٽي مسئلن کي منهن ڏئي رهيو آهي، نائين اليون کانپوءِ سڄو وزن پاڪستان مٿان وڌو ويو، دهشتگردن ۽ انتهاپسندن سان وڙهڻ لاءِ اڪيلو ڇڏيو ويو، دهشتگردي جو مسئلو سرحد پار ويندڙ ڪجهه دهشتگردن تائين محدود ناهي، اهو مسئلو هڪ ذهنيت سان جڙيل آهي، جيڪو هڪ عالمي مسئلو بڻجي چڪو آهي، جنهن ۾ عالمي برادري اسان جي مدد ڪري،  ماضي ۾ دهشتگردي جي روڪٿام لاءِ پاليسي نه هئي پر گذريل 8 سالن ۾ امن امان جي صورتحال هن وقت سڀ کان بهتر آهي، دهشتگردي واقعن ۾ مجموعي طور 38 سيڪڙو گهٽتائي آئي آهي، ملڪي ادارن آپگهاتي حملا روڪڻ لاءِ سٺيون ڪاميابيون حاصل ڪيون آهن، هڪ سال ۾ 2200 کان وڌيڪ دهشتگرد حملا رڪارڊ ڪيا ويا، جڏهن ته ملڪ ۾ روزانو 6 کان 7 دهشتگردي جا واقعا پيش اچي رهيا هئا ۽ روزانو 50 کان 70 ماڻهو انهن حملن جو شڪار بڻجي رهيا هئا، پاڪستان ۾ 30 کان وڌيڪ ڳجها ادارا مربوط انداز ۾ ڪم ڪري رهيا آهن، انهي بنياد تي 14 هزار آپريشن ڪيا ويا،