تازيون خبرون

Daily Archives: June 24, 2015

سنڌ ۾ سخت گرمي جي لهر، سوين ماڻهو حياتي وڃائي ويٺا

 

سنڌ ۾ سخت گرمي جي لهر ۾ وڌيڪ 450 ماڻهو حياتي وڃائي ويٺا ۽ گذريل ٽن ڏينهن دوران فوت ٿيلن جو انگ وڌي 625 ٿي ويو آهي. سخت گرمي دوران سنڌ ۾ بجلي جي لوڊشيڊنگ به 8 کان 16 ڪلاڪ ٿيڻ تي عوام مڇرجي روڊن تي نڪري آيو، ڪراچي سميت مختلف شهرن ۾ احتجاجي مظاهرا ڪري ٽائر ساڙيا ويا ۽ روڊ بلاڪ ڪري بجلي لوڊشيڊنگ ختم ڪرڻ جو مطالبو ڪيو ويو. ٻئي طرف وزيراعظم نواز شريف ڪراچي ۾ ماڻهن جي گرمي وگهي فوت ٿيڻ تي افسوس جو اظهار ڪندي اين ڊي ايم کي بجلي فراهمي کي يقيني بڻائڻ جي هدايت ڪئي آهي. ٺٽي ضلعي ۾ گرمي وگهي 10 ماڻهو فوت ٿي ويا، ٺٽي جي تعلقي شاهه بندر ۾ 60 ورهين جو حاجي سومار کٽي، 60 ورهين جي حليمان بي بي، 70ورهين جي حوا، 30 ورهين جو محمد ملاح، 32 ورهين جو محمد يعقوب، 27 سالن جو جمن عباسي ۽ 38 ورهين جو احمد خان زنگيجو، ڌاٻيجي ۾ صديق بلوچ ۽ ڪرم علي جوکيو ۽ ڪيٽي بندر ۾ 40 ورهين جو محمد خان گرمي جي سٽ نه سهڻ سبب فوت ٿي ويا. نوشهروفيروز ۾ خاص عدالت جو نائيڪ فوت ٿي ويو. سن ۾ اديب ايوب عمراڻي جي امڙ ۽ رپورٽر يوسف عمراڻي جي ناني 85 ورهين جي ڄمار ۾ گرمي وگهي فوت ٿي وئي. مٽياري ۾ 53 ورهين جو محمد اقبال شيخ فوت ٿي ويو. کپري جي ديوان محلي ۾ جماعت علي ملڪ جي والده گرمي سبب فوت ٿي وئي. ڪوٽ غلام محمد ۾ صوفي فنڪار رام لال جو وڏو ڀاءُ گلاب ڀيل فوت ٿي ويو، حيدرآباد ۾ ٽنڊي غلام علي واسي 40 ورهين جو گدا حسين فوت ٿي ويو. ڪنڌرا ۾ هڪ ۽ روهڙي ۾ هڪ ماڻهو فوت ٿي ويا. جن ۾ ڪنڌرا جي ڳوٺ ٽنڊي علي آباد ۾ 70 ورهين جو ذاڪر حسين مڱڻيجو ۽ روهڙي جي ڳوٺ ميوو زنگيجو ۾ 60 ورهين جو محمد هاشم فوت ٿي ويا. پڊعيدن ۾ گرمي سبب 80 ورهين جو پيرسن فوت ٿي ويو. هوڏانهن صحت وارو صوبائي وزير مهتاب ڏهر ڪالهه صورتحال جو جائزو وٺڻ لاءِ جناح اسپتال پهتو. جتي هن مريضن جي علاج جي سهولتن ۽ گرمي سبب اسپتال ۾ پهتلن بابت ڄاڻ ورتي ۽ ضروري هدايتون ڏنيون. صوبائي وزير جو چوڻ هو ته جناح اسپتال ۾ 171 ماڻهو فوت ٿيا آهن. هوڏانهن ڪراچي ۾ ٻن ڏينهن دوران قهر جي گرمي سبب فوتين جو انگ 400 کان وڌي ويو آهي. ايڌي جي سردخاني ۾ لاش رکڻ جي گنجائش ختم، 30لاش لاوارث ڄاڻائي دفن ڪيا ڪراچي ڪي ايم سي اسپتالن ۾گذريل ڏينهن تائين 67 ڄڻن جي فوت ٿيڻ جي تصديق ڪئي وئي آهي، هوڏانهن  قطر اسپتال ۾ پڻ 23 ڄڻن جا لاش آندا ويا، جناح اسپتال جي ميڊيڪل ليگل آفيسر سيمي جمالي سوا سئو کان وڌيڪ ڄڻن جي فوت ٿيڻ جي تصديق ڪئي آهي. ڊاڪٽر سيمي جمال موجب جناح اسپتال ۾ 145 لاش آندا ويا. هوڏانهن صرف گذريل ڏينهن صرف سول اسپتال ۾ 37 ڄڻن جي فوت ٿيڻ جا اطلاع مليا آهن.عباسي شهيد اسپتال ۾ 69 ڄڻن جي فوت ٿيڻ جا اطلاع آهن.  انڊس اسپتال جي انتظاميا موجب انڊس اسپتال ۾  17 ڄڻا گرمي سبب فوت ٿيا آهن. جڏهن ته لياقت نيشنل اسپتال ۾ داخل ڪيل  22 ڄڻن فوت ٿي ويا.ضياءُ الدين اسپتال ڪياماڙي ۾ پڻ 8 ڄڻا گرمي سبب فوت ٿي ويا، جڏهن ته لياري جنرل اسپتال ۾ به گرمي لڳڻ ڪري بيمار ٿيل ماڻهن کي داخل ڪيو ويو، جن مان 8 ڄڻا علاج دوران فوت ٿي ويا. ايڌي فائونڊيشن ڪراچي جو چوڻ آهي ته هڪ سئو 20 مڙهه وارثن حوالي ڪيا ويا آهن ۽ 30 لاوارث لاش دفنايا ويا.ٻئي پاسي ڊي هائيڊريشن ۽ گرم لوءِ لڳڻ سبب سوين ماڻهو ڪراچي جي مختلف اسپتالن ۾ علاج هيٺ آهن. ايڌي جو سرد خانو لاشن سان جي ڀرجي ويو آهي جنهن سبب ايڌي سردخاني انتظاميا گذريل ڏينهن صبح جو مختلف اسپتالن مان منتقل ڪيل 30 لاش واپس ڪري ڇڏيا، ايڌي فائونڊيشن موجب 250 ماڻهن جا لاش ايڌي سردخاني ۾ آندا ويا جيڪي گرمي سبب فوت ٿيا آهن. ايڌي فائونڊيشن موجب هڪ سئو 20 مڙهه وارثن حوالي ڪيا ويا جڏهن ته 30 لاشن جي امانت طور تدفين ڪئي وئي. هڪ سئو مڙهه اڃا به سردخاني ۾ پيل آهن جڏهن ته فوتين ۾ اڪثريت وڏي عــُمر جي ماڻهن جي آهي. هوڏانهن پاڪستان رينجرز سنڌ شهر جي مختلف علائقن ۾ گرمي کان متاثر شهرين لاءِ 10 هيٽ اسٽروڪ رليف سينٽر قائم ڪري ڇڏيا آهن. رينجرز ترجمان مطابق ڪراچي ۾ گرمي جي شدت ۽ گهـُٽ جي نتيجي ۾ شهرين جو وڏو انگ متاثر ٿيڻ سبب رينجرز هيٽ اسٽروڪ کان متاثر شهرين لاءِ ڪراچي جي مختلف علائقن ۾ 10 هنڌن تي هيٽ اسٽروڪ رليف سينٽر قائم ڪيو ويو آهي، جتي ڊاڪٽرز، پيرا ميڊيڪل اسٽاف مريضن جي سار سنڀال لاءِ موجود آهن. رينجرز پاران رينجرز ٽول پلازه سنڌ، رينجرز اسپتال نارٿ ناظم آباد بلاڪ اي، هيڊ ڪوارٽر 53 ونگ، بلديه ٽائون، هيڊڪواٽر 93 ونگ پيپلز فٽبال اسٽيڊيم، ماڙي پور روڊ هيڊڪوارٽر، 91 ونگ سائيٽ اسٽيڊيم، هيڊڪوارٽر 72 ونگ ڪالاپل، هيڊڪوارٽر 83 ونگ جامعه ملير، هيڊ ڪوارٽر 82 ونگ مظفر آباد ڪالوني، هيڊڪوارٽر 63 ونگ ڪراچي يونيورسٽي، هيڊڪوارٽر 44 ونگ نارٿ ڪراچي ۾ سينٽر قائم ڪيا ويا آهن. رينجرز ترجمان شهرين کي اپيل ڪئي ته گرمي جي شدت ۽ لو لڳڻ جي مريضن کي سينٽر ۾ طبي سهولتون ڏنيون وينديون. ٻئي طرف وزيراعظم محمد نواز شريف ڪراچي ۾ سخت گرمي سبب ماڻهو فوت ٿيڻ تي ڏک ۽ افسوس جو اظهار ڪندي اين ڊي ايم کي هدايت ڪئي آهي ته عوام جي سهولت لاءِ فوري قدم کنيا وڃن. ضرورت ان ڳالهه جي آهي ته وزيراعظم متاثر ماڻهن کي بهترين طبي امداد پهچائڻ جي لاءِ فوري قدم کڻي. عوام ۾ اهڙي صورتحال کان بچڻ بابت آگاهي پيدا ڪئي وڃي ته جيئن قيمتي انساني جانين جي زيان کي روڪي سگهجي.

 

 

 

 

 

غلط ناهيو ته پريشاني ڪهڙي؟؛نويد نسيم

پ پ جي ڪو چيئرمين ۽ اڳوڻي صدر آصف علي زرداري عسڪري قيادت تي تنقيدي تير وسائڻ شروع ڪري ڇڏيا، جنهن کانپوءِ پارٽي جي ٻين اڳواڻن به پنهنجي ليڊر جي نقش قدم تي هلندي سنڌ رينجرز جي ڪاررواين کي اختيارن کان مٿانهون ۽ صوبائي انتظامي معاملن ۾ مداخلت قرار ڏيڻ شروع ڪيو.

اڳوڻي صدر پاران فوجي اسٽيبلشمينٽ تي تنقيد اهڙي وقت ۾ سامهون آئي آهي، جڏهن آپريشن ضرب عضب کي هڪ سال پورو ٿيو آهي ۽ سمورن سياسي پارٽين (سواءِ پ پ پ) پاڪ فوج سان ڪلهوڪلهي ۾ ملائي بيٺل آهن ۽ پاڪ فوج جي جوانن جي قربانين تي خراج تحسين پيش ڪيو پيو وڃي.

اڳوڻي صدر آصف علي زرداري ڪراچي آپريشن جي شروع ٿيڻ سان ئي پنهنجي اندر لاوو پالي رهيو هو، ان جو سبب اهو هو ته ڪراچي آپريشن کي پ پ سميت سمورين سياسي پارٽين جي حمايت حاصل هئي، جنهن جي ڪري نه چاهيندي به اڳوڻو صدر خاموش هو.

بنيادي طور تي اڳوڻي صدر کي ڪراچي آپريشن ان وقت خراب لڳڻ شروع ٿيو، جڏهن هو پنهنجي حمايتي پارٽي متحده قومي موومينٽ کي ان آپريشن مان بچائڻ ۾ ناڪام رهيو ۽ هاڻ جڏهن دهشتگردن کي ڪيفر ڪردار تائين پهچائڻ بعد ڪراچي آپريشن صوبائي حڪومت ۾ لڪل ڪرپٽ آفيسرن ۽ بيوروڪريٽس ڏانهن رخ موڙيو ته سابق صدر کي خطرو نظر اچي رهيو آهي ته ڪٿي ڏوهاري ماڻهو سامهون نه اچي وڃن، جن کي پ پ جو آشيرواد حاصل آهي.

سابق صدر وڌيڪ ٻڏتر جو شڪار ٿيڻ تڏهن شروع ٿيو، جڏهن ڪور ڪمانڊر ڪراچي ليفٽيننٽ جنرل نويد مختار هڪ سيمينار ۾ چيو هو ته ڪراچي ۾ امن امان جي صورتحال غلطين ۽ ناڪامين جي ڪري پيدا ٿي، جن ۾ انتظامي ناڪامي ۽ ناڪاره سياست پڻ شامل آهي.ان بيان کانپوءِ ڊي جي رينجرز سنڌ ميجر جنرل بلال اڪبر سنڌ ايپڪس ڪميٽي کي بريفنگ ڏيندي ٻڌايو ته ڪراچي ۾ غير قانوني طريقي سان حاصل ٿيندڙ 230 ارب روپين واري رقم سنڌ جي اعليٰ شخصيتن ۾ ورهايو وڃي ٿي.اڳوڻي صدر جي لاءِ سمورا حد ان وقت پار ٿي ويا، جڏهن سنڌ رينجرز سنڌ بلڊنگ ڪنٽرول اٿارٽي تي ڇاپو هنيو ۽ غير قانوني تعميرات ۽ تڪراري نقشن جي منظوري ۽ پلاٽن جي چائنا ڪٽنگ بابت شاهديون گڏ ڪيون ويون. جنهن بعد اڳوڻو صدر پنهنجي ڪاوڙ کي ڪنٽرول نه ڪندي ڦاٽي پيو ۽ سياسي مخالفن ۽ اسٽيبلشمينٽ کي خوب لتاڙيو ۽ چيو ته فوج جا جنرل هر 3 سالن کانپوءِ تبديل ٿيندا رهن ٿا، جڏهن ته سياستدانن کي هميشه هتي رهڻو آهي.صدر زرداري وڌيڪ چيو ته جيڪڏهن اسٽيبلشمينٽ سنڌ جي ڪرپٽ ۽ ڏوهاري عنصرن جي لسٽ ٺاهي ته هو به ڪرپٽ جرنيلن جي لسٽ فراهم ڪندو. اڳوڻي صدر جي بيان کانپوءِ حڪومت پاران ان بيان جي شديد مذمت ڪئي وئي ۽ وزيراعظم آصف علي زرداري سان طئي ٿيل ملاقات کي پڻ ملتوي ڪري ڇڏيو.سنڌ ۾ ڀڙڪيل باهه جي شعلن مان لڳي ٿو ته اهي اسلام آباد تائين به پهچندا ۽ ميڊيا ۾ خبرون اچي رهيون آهن ته قائم علي شاهه کي هٽائي خورشيد شاهه کي وزيراعليٰ سنڌ ٺاهيو پيو وڃي. ان کانسواءِ بلاول ڀٽو زرداري کي به پارليامينٽ ۾ اماڻڻ جون تياريون شروع ڪيو ويون آهن.بنيادي طور تي صدر زرداري، وزيراعظم نواز شريف طرفان ڪراچي آپريشن ۾ ڇوٽ نه ملڻ تي وفاقي حڪومت سان سگهارو ٽڪراءَ ڪرڻ جو ارادو ڪيو آهي. ان کانسواءِ جيڪڏهن عزير بلوچ رينجرز جي حراست ۾ ڪجهه ٻولي ٿو ته ممڪن آهي اسٽيبلشمينٽ پاران سنڌ ۾ گورنر راڄ لاڳو ڪرڻ جو مطالبو ڪيو وڃي. ان امڪان کي ئي ذهن ۾ رکندي صدر زرداري بلاول ڀٽو ذريعي پارليامينٽ ۾ گوڙ ڪندو.ان کانسواءِ اهو به ٿي سگهي ٿو ته پيپلزپارٽي، پاڪستان تحريڪ انصاف سان گڏجي نواز حڪومت جي خلاف تحريڪ هلائي، جنهن جي نتيجي ۾ ٻيهر چونڊن جو ميدان ٺهي.ڪراچي آپريشن جي باري ۾ جيڪو چئو، ان ۾ ڪو شڪ ناهي ته ڪراچي ۾ حالتون ڏينهون ڏينهن بهتري ڏانهن وڃي رهيون آهن. اهڙي حالت ۾ اهڙا بيان ڏيڻ پاڪ فوج سان سراسر ناانصافي ٿيندي. اڳوڻي صدر کي اسٽيبلشمينٽ ۾ تنقيد ڪرڻي هئي ته پنهنجي دور ۾ ڪري ها، جڏهن هن تاريخ ۾ پهريون ڀيرو فوجي سپهه سالار کي ملازمت جي مدي ۾ واڌ ڏني ۽ طالبان جي خلاف آپريشن شروع ڪرڻ ۾ ناڪام رهيو.آصف زرداري پاران اها تنقيد بلڪل ان پهاڪي جيان آهي ته ”چور جي ڏاڙهي ۾ ڪک“ جيڪڏهن پيپلزپارٽي ۾ ڪو سماج دشمن ۽ ڪرپٽ عنصر موجود ناهي ته پوءِ زرداري صاحب کي اهڙي طرح ڳالهائڻ جي ڪهڙي ضرورت هئي. اهڙي طرح گوڙ ڪري فوج جي خلاف بيان جاري ڪري هو پاڻ کي مشڪوڪ بڻائي رهيو آهي. زرداري صاحب کي گهرجي ته سيڪيورٽي اسٽيبلشمينٽ کي پنهنجو ڪم ڪرڻ ڏي ۽ جيڪڏهن ان جي پارٽي ۾ واقعي اهڙا عنصر موجود آهن ته اعليٰ ظرفي جو ثبوت ڏيندي انهن کي پاڻ ٻاهر ڪڍي ڇڏي.

(ڊان ڊاٽ ڪام جي ٿورن سان)

 

ڪامياب نوجوان؛شاهنواز سومرو

ڪامياب نوجوان جي ٽئين خوبي

پهريون ڪم پهرين

ٽئين خوبي ”پهريون ڪم پهرين“ توهان جي مدد ڪري سگهي ٿي. هي عادت/خوبي توهان کي ڪمن جون ترجيحون مقرر ڪرڻ ۽ تنظيم ڪاري ڪرڻ سيکاري ٿي. ان ڪري جو پهريون ڪم پهرين ڪبو آهي، نه ڪي آخر ۾. هيءَ عادت صرف ٽائيم مينيجمينٽ ناهي پر ان کان به وڌيڪ آهي. ”پهريون ڪم پهرين“ جي عادت توهان کي خوف تي قابو پائڻ ۽ سخت لمحن ۾ مضبوط بنجڻ جو ڍنگ سيکاري ٿي. ٻئين خوبي ۾ توهان طئه ڪيو هو ته توهان جا پهريان ڪم ڪهڙا آهن. ٽئين عادت جي ذريعي توهان مقرر ڪيل پهريان ڪم پهرين رکي رهيا آهيو. اڄ جا نوجوان ڪٿي تمام گهڻو ۽ ڪٿي تمام سخت محنت مشقت وارو ڪم ڪري رهيا آهن. توهان کي گهڻو ڪجھ ڪرڻو آهي ۽ ان لاءِ توهان وٽ وقت ڪونهي. ان مسئلي کي ڪامياب نوجوان جي ٽئين خوبي حل ڪري ٿي. آئون ته ٽئين خوبي کي قوت اعتماد جي عادت چوندو آهيان. پنهنجي سڀ کان اهم ڪمن کي ها چوڻ جي قوت.  ڇا توهان ڪڏهن سوٽ ڪيس پيڪ ڪيو آهي؟ ڇا توهان ان ڳالھ تي توجھ ڏني آهي ته سوٽ ڪيس ۾ ڪپڙا بي ترتيب ڀرڻ بجاءِ ترتيب سان وجھڻ سان توهان ڪيترا ڪپڙا وڌيڪ وجھي سگهو ٿا. واقعي اهو حيران ڪن تجربو هوندو آهي. اهائي ڳالھ توهان جي زندگي تي به ٺهڪي اچي ٿي. توهان خود کي جيترو منظم ڪندا، توهان کي پنهنجي زندگي جي سوٽ ڪيس ۾ ايترو ئي وڌيڪ ڪم پيڪ ڪرڻ آسان ٿيندو. توهان کي گهروارن لاءِ، دوستن لاءِ، اسڪول لاءِ، پنهنجي لاءِ، ۽ پهريان ڪم پهرين يعني اهم ڪم ڪرڻ لاءِ وڌيڪ وقت ملندو.

اسان جنهن سماج ۾ رهون پيا اتي هر هڪ کي ”جلديءَ“ جي چوس لڳل آهي. اهو ”هاڻي“ جو نسل آهي. اها ئي وجھ آهي ته اسان وٽ تيار ٿيل کاڌا، فوري تيار ٿيندڙ ترڪيبون، سبيل ڪپڙا، تيز رفتار گاڏيون، فيڪس، موبائيل وغيره جي ڀرمار آهي. فوري ڪم ايمرجنسي ناهن هوندا، بلڪه ضروري هوندا آهن. پر مسئلو تڏهن پيدا ٿيندو آهي، جڏهن اسان سڄي توانائي ۽ توجهه صرف جلدي وارن ڪمن ۾ وڃائي ڇڏيندا آهيون ۽ اهم ڪمن تان اسان جي توانائي ۽ توجهه هٽي ويندي آهي. مثال طور ورزش، دوست کي سالگرهه جي مبارڪ ڏيڻ لاءِ فون ڪرڻ، يا ڪو اهم خط لکڻ. اهڙا تمام اهم ڪم ”جلدي“ ڪمن ۾ دٻجي ويندا آهن.

ڪم ڪرڻ وارن جو هڪ قسم هر ڪم ۾ دير ڪندڙن (Procrastinators) جو آهي. دير ڪرڻ واري ماڻهو کي تڪڙو ڪم ڪرڻ جو نشو هوندو آهي. اهڙا ماڻهو ڪم کي ٽارڻ پسند ڪندا آهن، ايتري تائين جو اهو مٿي تي پهچي وڃي. پر اهڙن ماڻهن کي ان انداز سان ڪم ڪرڻ ۾ مزو ايندو آهي ۽ هر ڪم آخري منٽ ۾ ڪرڻ پسند ڪندا آهن. انهن جو دماغ ان وقت تائين ڪم ناهي ڪندو، جيستائين ايمرجنسي نه هجي. اهڙا ماڻهو دٻاءَ ۾ جاڳندا آهن.

دير ڪندڙن وٽ منصوبابندي جو ڪو تصور ئي نه هوندو آهي. ڇو ته ايئن آخري وقت ۾ ڪم نڀائڻ جو مزو ڪرڪرو ٿي ويندو اٿن. هڪ مزاحيه  فنڪار هڪ دفعو چيو، منهنجي ماءُ مونکان شڪايت ڪندي آهي ته تون هر ڪم ۾ دير ٿو ڪرين مون ان کي چيو ”ته پوءِ بس انتظار ڪريو.“

ڪم ڪرڻ وارن جي ٻئي قسم جي ماڻهن کان پهرين اسان ٽئين قسم جي ماڻهن جي ڳالھ ٿا ڪريون. ٽئين قسم جا ماڻهو، جي جناب قسم جا ماڻهو هوندا آهن. ان قسم جي ماڻهن جي لاءِ اهي ڪم ڪرڻ شامل آهن، جيڪي فوري هوندا آهن پر اهم ناهن هوندا. اهڙي قسم جا ماڻهو هر هڪ کي خوش رکڻ جي ڪوشش ڪندا آهن ۽ ٻين جي خواهشن تي هلڻ لڳندا آهن. اها صورت دغا ٿي ڏئي. ڇو ته فوري ڪم اهم نظر اچن ٿا پر حقيقت ۾ اهي اهم ناهن هوندا. مثال طور فون جي گهنٽي وڄڻ فوري ڪم آهي پر اڪثر فون جا جواب غير اهم هوندا آهن. ٽئين خاني ۾ اهڙيون سرگرميون شامل آهن، جيڪي ٻين لاءِ ته اهم آهن پر توهان لاءِ اهم ناهن هونديون. اُهي اهڙا ڪم هوندا آهن، جن جي فرمائش تي توهان کي منع ڪرڻ کپي پر توهان ان ڪري نٿا ڪريو ڇو ته سامهون وارو ناراض ٿي پوندو. منهنجو خيال آهي اسان سڀ ٽئين قسم جي مطابق ٿورو گهڻو پنهنجي قوت خرچ ڪندا آهيون. پر اسان جيڪڏهن هر هڪ ڪم کي ها چوڻ لڳنداسين ته پوءِ اسان ڪيترائي ڪم نه ڪري سگهنداسين. ڪاميڊين بل ڪوسي چيو هو ته ”مونکي ڪاميابي جي راز جي ته خبر ڪونهي البته مونکي ناڪامي جي راز جي خبر آهي ته هر هڪ کي خوش رکڻ جي ڪوشش ڪريو.“ وقت خرچ ڪرڻ جو ٽيون قسم بدترين اوزار آهي، ڇو ته ان جو ڪو به بنياد ناهي. اهو ته ان طرف اُڏي ويندو جنهن طرف هوا لڳندي آهي.

چوٿين صورت ذميداري کان ڀڄڻ وارن جي آهي. اهڙا ماڻهو وقت ۽ توانائي ضايع ڪندا آهن. اهي هر ذميواري کان بيپرواھ رهندا آهن. اهڙي قسم جي هڪ نوجوان سان ملو جيڪو هر ڪم ۾ گهڻائي پسند ٿو ڪري، گهڻو وقت      ٽي وي ڏسڻ، حد کان وڌيڪ ننڊ ڪرڻ، حد کان وڌيڪ انٽرنيٽ، حد کان وڌيڪ وڊيو گيم. ان لاءِ بهترين وقت اهو آهي جيڏي مهل هو 3 ڪلاڪ فون تي ڳالهائي ۽ هر هفتي جي رات سير سپاٽي لاءِ ٻاهر نڪري وڃي. روزانو مجهند تائين سمهڻ ان جي وندر هوندو آهي، هو مزاحيه ڪهاڻيون پسند ڪندو آهي، اهڙيون ڪهاڻيون هر هفتي ڪيتريون ئي پڙهي ٿو وڃي. هن ڪڏهن به محنت ناهي ڪئي. هي پاڻ کي صحتمند جوان ٿو سمجھي ته پوءِ هو محنت ۽ سخت ڪم ڇو ڪري. هن جي خيال ۾ فلمون ڏسڻ، نيٽ تي چيٽنگ ڪرڻ، دوستن سان گپ شپ ڪرڻ، صحتمند طرز زندگي (لائيف اسٽائيل) جو حصو آهن. حقيقت ۾ هي انداز ته انتهائي خراب آهي. ان ۾ ته وقت ئي برباد ٿيندو آهي چاهي انهن کي ڪيتروئي گهٽ ڇو نه ڪيو وڃي.

هاڻي اچو ته وقت جي استعمال جي ٻئي صورت کي  ڏسون. اهڙا ماڻهو اهم پر جلد نه ڪرڻ وارا ڪم پهرين ڪندا آهن. هر ڪم جي منصوبابندي ڪندا آهن. غيراهم پر فوري ڪمن تي توجھ گھٽ ڏيندا آهن. ان انداز سان ڪم ڪرڻ ۾ سڪون محسوس ٿيندو آهي، دوست ٺهندا آهن، ورزش جو وقت ملندو آهي، هوم ورڪ وقت تي ٿيندو آهي. ٻئي قسم جي صورت ۾ وقت خرچ ڪرڻ جون اهم سرگرميون هونديون آهن پر اهي فوري ناهن هونديون. مثال طور توهان کي امتحان فارم جمع ڪرائڻو آهي، توهان کي خبر آهي آخري تاريخ  10 ڏينهن کانپوءِ آهي پر توهان سوچيندا ته اڃان ڏهه ڏينهن پيا آهن. ايئن ڏينهن گذرندا ويندا.

پوءِ آخري ڏينهن تي توهان کي هيڏانهن هوڏانهن ڀڄڻو پوندو. پر جيڪڏهن توهان ٻئي صورت جي مطابق ڪم ڪريو ها ته توهان سان اهڙي حالت نه ٿئي ها. بس ٿوري منصوبه بندي ڪرڻي پوندي آهي.

هاڻي اهو ٻڌايو توهان ڪهڙي قسم مطابق پنهنجو وقت خرچ ڪري رهيا آهيو پهرين، ٻئي، ٽئين يا چوٿين صورت مطابق؟ اسان سڀئي هر صورت مطابق ڪجھ نه ڪجھ وقت خرچ ڪندا آهيون. پر حقيقت اها آهي ته اسان کي وڌ مان وڌ وقت صورت نمبر ٻه مطابق خرچ ڪرڻ گهرجي.

توهان لاءِ پنهنجي وقت کي بهتر طور استعمال ڪرڻ لاءِ ٻه تجويزون آهن، انهن تجويزن تي عمل ڪرڻ سان توهان پنهنجي وقت کي بهتر طريقي سان منظم ڪري سگهو ٿا. انهن تجويزن تي عمل ڪرڻ سان توهان کي پنهنجو وقت بهتر طور تي استعمال ڪرڻ ۽ پهريون ڪم پهرين رکڻ ۾ مدد ملندي. پهريون هڪ عدد پلانر (آرگنائيزر) کڻو ۽ هفتي جي منصوبه بندي ڪريو. ان قسم جو آغاز ڪرڻ لاءِ توهان ڪو به پلانر يا آرگنائيزر کڻي سگهو ٿا. اهو ڪو ڪئلينڊر به ٿي سگهو ٿو، جنهن تي مصروفيتون، ڪرڻ وارن ڪمن، فهرست ۽ حدف لکڻ جي جڳھ موجود هجي. توهان چند ڪاغذن کي اسپائرل ڪري يا بائنڊنگ ڪري پنهنجو پلانر تيار ڪري سگهو ٿا. ٻيو پنهنجي ڪمن جي هفتيوار منصوبابندي ڪريو. اهو ڇو؟ ان لاءِ ته اسان هفتي جي بنياد تي سوچون ٿا. روزانه جي منصوبابندي گهڻو تنگ ٿي ويندي. جڏهن ته ماهانه منصوبندي ڪنهن به ڪم تي توجھ ڪرڻ لاءِ گهڻو وقت آهي. چند شيون جن کي اسين واپس آڻي نه ٿا سگهون، وقت به انهن مان هڪ آهي. تنهنڪري هر لمحي کي قيمتي بڻايو.

صرف تنظيم وقت ئي ٽئين خوبي/عادت ناهي. هي ته ان جو اڌ آهي. ان جو ٻيون حصو خوف ۽ دٻاءِ تي قابو پائڻ جو سليقو آهي. يعني قدر ۽ معيار قائم رکندي جڏهن به توهان تي دٻاءُ اچي، تڏهن خود کي خلوص ۽ جرئت فراهم ڪرڻي آهي. پهريون ڪم پهرين ڪرڻ لاءِ جرئت جي ضرورت هوندي آهي. اڪثر پنهنجي ”آرام جي خطي“ (comfort zone) کي وڌيڪ ڇڪڻ جي ضرورت هوندي آهي. خطه آرام انهن شين جي نمائندگي ڪري ٿو، جن شين کان توهان آشنا آهيو، اهي دوست جن وٽ اڪثر توهان ويندا رهندا آهيو، اهي سرگرميون جن کي ڪندي توهان کي لطف ايندو آهي توهان جو خطه آرام، ان خطي ۾ ڪا به محنت ڪرڻي نه ٿي پوي، ان خطي جي حدن ۾ اسان پاڻ کي محفوظ محسوس ڪندا آهيون. ٻئي طرف اهي ڪم جيڪي مشڪل آهن، جيئن نئون دوست ٺاهڻ، وڏي مجموعي سامهون ڳالهائڻ وغيره. اهي خطه جرئت (courage zone) جا ڪم آهن. خطه جرئت ۾ خوش آمديد. هن خطه ۾ ايڊوينيچر آهي، خطرو (رسڪ ) آهي، چيلنيج آهي، هر اُها شيءِ جيڪا غير آرامدهه محسوس ٿيندي آهي هن خطي ۾ موجود آهي. هن خطه ۾ دٻاءُ، تبديلي، ناڪاميءَ جو خدشو اسان جو منتظر آهي. پر هيءَ اُها جڳھ آهي، جتي موقعا موجود آهن، جتي توهان پنهنجي ڀرپور توانائي استعمال ڪري سگهون ٿا. توهان خطه آرام ۾ رهندي هتي نه ٿا پهچي سگهو.

ايئن ته دنيا ۾ ڪيترائي بيمار ۽ منفي جذبا آهن پر شايد خوف سڀني کان بدتر جذبو آهي. آئون سوچيندو آهيان جڏهن به آئون زندگي ۾ ناڪام ٿيو آهيان، ان جي وجھ خوف هو، جنهن منهنجي اندر جون صلاحيتون کائي ناس ڪري ڇڏيون ۽ منهنجن صلاحيتن کي ٻاهر اچڻ نه ڏنو. مون فٽ بال ٽيم کي هڪ ئي پريڪٽس کانپوءِ خيرباد چئي ڇڏيو، ڇو ته آئون مقابلي کان خوفزده هئس. اسڪول جي تنظيم جو عهدو ان ڪري نه قبول ڪيم ته مونکي سڄي اسڪول جي سامهون ڳالهائڻو پوندو، آئون ان عمل کان انتهائي خوفزده هئس. منهنجي والد هڪ دفعو مونکي جيڪا نصيحت ڪئي اها آئون ڪڏهن به وساري نٿو سگهان، ان مونکي چيو ته پنهنجي خوف کي ڪڏهن به پنهنجا فيصلا ڪرڻ نه ڏي، پنهنجا فيصلا پاڻ ڪر بي خوف ٿي.

پاڻ کي سخت لمحن لاءِ تيار رکو. سخت لمحا ڪهڙا؟ هي اهي موقعا آهن جڏهن اسان ”صحيح“  ڪم ۽ ”آسان“ ڪم جي وچ ۾ ٻُڏتر جو شڪار هوندا آهيون. اها اسانجي بنيادي ٽيسٽ آهي. زندگي جا واضح لمحا ۽ اسان انهن لمحن/موقعن سان جهڙي نموني سان منهن ڏينداسين، اهڙي ئي اسان جي مستقبل جي شڪل هوندي. آئون انهن ننڍن يا وڏن موقعن يا مشڪلاتن کي زندگي جي ٻن پٿرن سان تشبيهه ڏيندو آهيان. ننڍا سخت پٿر/ مشڪلاتون روزانو اسان جي سامهون اينديون آهن، مثلن صبح جو الارم وڄڻ تي اٿڻ، پنهنجي جذبات تي قابو رکڻ، يا هوم ورڪ ڪرڻ، جيڪڏهن توهان پنهنجي پاڻ تي فتح حاصل ڪري سگهون ٿا، مضبوط رهي سگهون ٿا ته توهان انهن روز مرھ جي ننڍن پٿرن سان تيز رفتاري سان منهن ڏيئي سگهون ٿا. مثال طور جيڪڏهن آئون سخت حالتن ۾ ڪمزور ٿيس ۽ سمهندو رهيس ته اهي عادتون ڪنهن وڏي ناڪامي جي وجھ بڻجي سگهن ٿيون. پر جيڪڏهن آئون ان ئي وقت اٿندس جيڪو وقت مون مقرر ڪيو آهي ته هي عمل منهنجي سڄي ڏينهن ۾ ڪاميابين جو ذريعو بڻجندو.