تازيون خبرون

Daily Archives: June 10, 2015

پاڪستاني ڪرڪيٽ ٽيم سريلنڪا پهچي وئي،ٻنهي ملڪن ۾ ٽيسٽ سيريز 17 جون کان شروع ٿيندي

ڪولمبو(اسپورٽس نيوز): پاڪستان ڪرڪيٽ ٽيم سريلنڪا جي دوري تي ڪولمبو پهچي وئي، ٻنهي ٽيمن وچ ۾ ٽيسٽ سيريز 17 جون کان شروع ٿيندي. مصباح الحق جي اڳواڻي ۾ قومي ٽيم سريلنڪا پهتي، دوري دوران پاڪستان ۽ سرينلڪا وچ ۾ ٽي ٽيسٽ، 5 ون ڊي ۽ ٻه ٽي ٽوئنٽي ميچون کيڏيون وينديون، ون ڊي ۽ ٽي ٽوئنٽي لاءِ قومي ڪرڪيٽ تيم جو اعلان پوءِ ڪيو ويندو. ٻنهي ملڪن وچ ۾ سيريز جي پهرين ٽيسٽ 17 جون کان گال اسٽيڊيم ۾ کيڏي ويندي، مصباح الحق جي اڳواڻي ۾ قومي ٽيم سريلنڪا ۾ کيڏيل 10 ٽيسٽ ميچن مان رڳو ٻن ۾ ڪاميابي ماڻي آهي، 15 ڄڻن تي ٻڌل ٽيسٽ ٽيم جي ٻين کيڏارين ۾ نائب ڪپتان اظهر علي، محمد حفيظ، احمد شهزاد، شان مسعود، يونس خان، اسد شفيق، حارث سهيل، وڪيٽ ڪيپر سرفراز احمد، ياسر شاهه، وهاب رياض، جنيد خان، عمران خان ۽ احسان عادل شامل آهن،.

 

اشوڀا طوفان، ٺٽي سجاول ۽ بدين جي سامونڊي پٽي خالي ڪرائڻ جون هدايتون جاري

 

عربي سمنڊ ۾ اٿندڙ  اشوڀا طوفان زور وٺي ويو آهي، ڪراچي، ٺٽي،  سجاول ۽ بدين ۾ تيز هوائن سان گڏ برسات جو امڪان  آهي، سنڌ حڪومت  سامونڊي  پٽي  مان عوام کي لڏائڻ جون هدايتون ڪري ڇڏيون آهن، مليل ڄاڻ موجب عربي سمنڊ ۾ هوا جو گهٽ دٻاءُ اشوڀا طوفان ۾ تبديل ٿي ويو آهي، امڪاني سامونڊي طوفان جي خطري سبب سنڌ ۽ بلوچستان ۾ سمنڊ اندر اڄ تيز ڇوليون اٿڻ،مينهن وسڻ ۽ تيز هوائن جو امڪان آهي،جڏهن ته موسميات کاتي مهاڻن کي کــُليل سمنڊ ۾ نه وڃڻ جي هدايت ڪئي آهي.موسميات کاتي موجب عربي سمنڊ ۾ ٺهندڙ هوا جو گهٽ دٻاءُ طوفان ۾ تبديل ٿي ويو آهي،جنهن کي اشوڀا جو نالو ڏنو ويو آهي.سامونڊي طوفان اشوڀا هڪ ناٽ في ڪلاڪ جي رفتار سان وڌي رهيو آهي ۽ هن وقت ڪراچي جي اتر کان 700 ڪلوميٽر پري آهي.موسميات کاتي موجب 80 سيڪڙو امڪان آهي ته اشوڀا اومان جي سامونڊي پٽي سان ٽڪرائجندو،جڏهن ته طوفان 20 سيڪڙو بلوچستان جي سامونڊي پٽي سان ٽڪرائجڻ جو امڪان آهي.طوفان سبب ايندڙ 24 ڪلاڪن دوران سنڌ ۽ بلوچستان ۾ برسات ۽ طوفان جا امڪان آهن ابراهيم حيدري، لٺ بستي، چشما ڳوٺ، ريڙهي ۽ ڀرپاسي جي ۾ رهندڙ لکين ماهيگير بي يارومددگار، سامونڊي چاڙهه سبب هيٺاهين وارا  علائقا پاڻي هيٺ اچي ويا، ٻئي پاسي ماهيگيرن جي سماجي تنظيمن پاران ماهيگيرن کي کليل سمنڊ ۾ مڇي جي شڪار تي وڃن کان ابراهيم حيدري جيٽي، ريڙهي ۽ لٺ بستي ۾ پاڪستان فشرفوڪ فورم، ماهيگير سماجي تنظيم ۽ سجاڳ ماهيگير پاران ڪارڪنن وڃي لائوڊ اسپيڪرن ذريعي اعلان ڪيا. هوڏانهن ابراهيم حيدري سان تعلق رکندڙ ماهيگيرن شفيع، برڪت ۽ خانو ميڊيا کي ٻڌايو ته امڪاني سامونڊي طوفان بابت نه ته حڪومتي سطح تي ڪو اطلاع هو ۽ نه وري ماهيگيرن جي سماجي تنظيمن پاران ڪا ڄاڻ ڏنل هئي. هنن ٻڌايو ته اسان جا پيارا اڃا سمنڊاندر آهن جن جو ڪو به رابطو موسم جي خرابي سبب ٿي نه سگهيو آهي. ٻئي پاسي پاڪستان فشرمين ڪوآپريٽو سوسائٽي هنگامي سطح تي فشر هاربر ڪراچي تي هنگامي مرڪز قائم ڪري ورتو آهي. جتان سمنڊ اندر مڇي جي شڪار تي ويل ماهيگيرن سان رابطا ۽ امڪاني هنگامي صورتحال لاءِ ماهيگيرن کي محفوظ مقام ڏانهن منتقل ڪرڻ سميت انهن جي راشن جو بندوبست ڪيو ويندو  ٻئي طرف  بدين ضلعي جي ساحلي پٽي سيراڻي ، ڪڍڻ، شادي لارج ، نندو ۽ کوسڪي  ۾ تيز  طوفاني هوائن جو سلسلو شروع ٿي ويو، تيز طوفاني هوائن سبب شهرن ۽ ڳوٺن ۾ بجلي جو نظام بدين کان ساحلي پٽي جي مختلف علائقن  کي  فراهم ٿيندڙ بجلي تارون ڪرڻ سبب سوين  ڳوٺن ۽ شهر  اونداهه جي ور چڙهي ويا آهن، بدين ضلعي اتنظاميا ڪنهن به هنگامي صورتحال کي منهن ڏيڻ لاءِ  ڪوبه  ايمرجنسي سيل قائم نه ڪيو آهي ۽ نه ئي وري ساحلي پٽي ۾رهندڙ ماڻهن  کي ڪنهن محفوظ هنڌ تي پهچائڻ  جو انتظام ڪيو ويو آهي، تيز طوفاني هوائن هلڻ سبب بدين شهر  شادي لارج کوسڪي ۾ لڳل سائن بورڊ ڪري پيا، رات دير تائين تيز  هوائن وارو سلسلو جاري هو  صوبائي ڊزاسٽر مينيجمينٽ اٿارٽي سنڌ جي ڊائريڪٽر جنرل سيد سلمان شاهه چيو آهي ته سامونڊي طوفان تي مسلسل نظر آهي ۽ عوام پل پل باخبر رهڻ لاءِ پي ڊي ايم اي جي ويب سائيٽ ڏسي سگهي ٿو. سيد سلمان شاهه سامونڊي طوفان بابت پنهنجي هڪ بيان ۾ چيو ته سنڌ جي ساحلي پٽي کان سامونڊي طوفان 750 ڪلوميٽر جي فاصلي تي آهي ۽ ايندڙ 24 ڪلاڪن ۾ صورتحال سامهون اچي ويندي هوڏانهن  سنڌ جي چيف سيڪريٽري ٺٽي، سجاول ۽ بدين جي سامونڊي پٽي مان عوام کي محفوظ هنڌ منتقل ڪرڻ جون هدايتون ڏيندي چيو آهي ته ٽنهي ضلعن ۾  طوفان  کي منهن ڏيڻ جي حوالي سان ڪئمپون قائم ڪيون وينديون ان لاءِ  ڊپٽي  ڪمشنرن کي هدايتون ڏنيون ويون آهن، هن چيو ته عوام کي صورتحال بابت آگاهي پڻ ڏني ويندي.

 

نگليريا: بچاءُ ممڪن آهي؛تحرير: معين الدين، اطلاعات آفيسر

نگليريا هڪ موتمار مرض آهي. ان بيماري جو وائرس نڪ جي ذريعي دماغ ۾ داخل ٿي مرض الموت جي شڪل اختيار ڪري وٺي ٿو. ان مرض هلندڙ سال ۾ ايستائين ست ماڻهن کي موت جي ننڊ سمهاريو. انهن مان پنج جو تعلق ڪراچي، جڏهن ته هڪ جو ٺٽو ۽ هڪ تعلق حب چوڪي سان آهي. گذريل ٽن سالن ۾ نگليريا سبب 29 ماڻهو موت جو شڪار ٿيا. گذريل سال 14 ماڻهن جي موت ان موذي وائرس سبب ٿي هئي، هن وقت تائين ان مرض جو ڪوبه علاج دريافت ٿي نه سگهيو آهي، جڏهن ته احتياطي اپائن جي ذريعي ان موتمار مرض کان بچاءُ ممڪن آهي. پيئڻ جي پاڻي ۾ ڪلورين جي مناسب مقدار سان ان مرض جو تدارڪ ممڪن آهي. نگليريا کان عام ماڻهو کي بچائڻ جي بنيادي ذميواري ڪراچي واٽر اينڊ سيوريج بورڊ جي آهي، ڇو ته پوري شهر ۾ پاڻي جي فراهمي ان اداري جو ڪم آهي، جڏهن ته ان سلسلي ۾ صحت کاتو به پنهنجن ذميوارين کان چڱي ريت ڪوششن ۾ مصروف آهي.

صورتحال جي سنگيني کي محسوس ڪندي سنڌ جي صحت کاتي اپريل 2015 ۾ ئي سمورن لاڳاپيل ادارن کي خط موڪلي ڇڏيا هئا ته هو نگليريا کان بچاءُ لاءِ اپاءُ وٺن. واضح رهي ته نگليريا جو وائرس گرمي جي موسم ۾ 32 سينٽي گريڊ تي فعال ٿي وڃي ٿو. سنڌ جي صحت کاتي نه صرف لاڳاپيل ادارن کي بروقت خبردار ڪيو بلڪ صوبائي وزير صحت ڄام مهتاب حسين ڏهر جي هدايت تي سمورن قومي ۽ مقامي اخبارن ۾ نگليريا کان بچاءُ لاءِ عوام جي آگاهي لاءِ اردو، انگريزي ۽ سنڌي زبانن ۾ اشتهار به شايع ڪيا ويا. صورتحال جي نزاڪت کي ڏسندي صوبائي وزير صحت اسپيشل سيڪريٽري صحت ڊاڪٽر خالد شيخ جي سربراهي ۾ هڪ ڪميٽي جوڙي ڇڏي ته جيئن هو شهر جي مختلف هنڌن تي پاڻي جا نمونا حاصل ڪري ڪلورين جي مقدار جو جائزو وٺن. صورتحال کي منهن ڏيڻ لاءِ صوبائي وزير صحت ڄام مهتاب حسين ڏهر ڪراچي واٽر اينڊ سيوريج بورڊ جي اعليٰ عملدارن جو هڪ اجلاس به طلب ڪيو، جنهن ۾ ڪراچي واٽر بورڊ جي ايم ڊي هاشم رضا زيدي سميت ٻين اعليٰ آفيسرن به شرڪت ڪئي. اجلاس ۾ فيصلو ڪيو ويو ته نگليريا کان متاثره علائقن ۾ سنڌ جي صحت کاتي واٽر بورڊ ڪراچي جي تعاون سان سوڊيم هائپو ڪلورائٽ (گهرن ۾ استعمال ٿيندڙ عام بليج) جون بوتلون ورهائيندو ۽ ان کان علاوه ڪلورين جون گوريون به ورهايون وينديون. اها ڳالهه به قابل ذڪر آهي ته واٽر بورڊ ڪراچي ماهوار هڪ ڪروڙ 30 لک رپين جي ڪلورين جون گوريون خريد ڪري پنهنجن پنج وڏن فلٽرن ۾ وجهي ٿو جيڪي پوري شهر کي پاڻي فراهم ڪن ٿا.

اها ڳالهه به قابل ذڪر آهي ته ڪراچي واٽر بورڊ پيئڻ جي پاڻي ۾ گهربل مقدار يعني 2 پي پي ايم ڪلورين ملائي رهيو آهي، جڏهن ته اها به هڪ حقيقت آهي ته پائپ لائنن ۾ پاڻي جي چوري لاءِ ڪيل سوراخن سبب ڪلورين جي صحيح مقدار پائپ لائنن جي آخري حصن تائين پهچي نٿي سگهي. ان مسئلي کي حل ڪرڻ لاءِ صوبائي وزير صحت ڄام مهتاب حسين ڏهر جي هدايت تي اهو فيصلو ڪيو ويو آهي ته شهر ڪراچي ۾ پاڻي کي اڳتي بوسٽ ڪندڙ بوسٽرز جي تعداد 11 مان وڌائي گهٽ ۾ گهٽ 22 ڪئي ويندي ته جيئن پاڻي جي آخري سروي وارن کي به ڪلورين جي صحيح مقدار ملي سگهي. صورتحال جو معائنو ڪرڻ لاءِ صوبائي وزير صحت ڄام مهتاب حسين ڏهر واٽر بورڊ ڪراچي جي اعليٰ عملدارن سان ڪلورينشن جي عمل کي وڌيڪ موثر بڻائڻ لاءِ واٽر بورڊ جي سي او ڊي فلٽر پلانٽ جو معائنو ڪيو ۽ پنهنجي اطمينان جو اظهار ڪيو. سنڌ جي صحت کاتي جي تعاون ۽ هدايت تي ڪراچي جي مختلف علائقن ۾ ڪلورين جون گوريون ۽ سوڊيم هائپو ڪلورائيٽ جي بوتلن جي ورهاست شروع ڪئي وئي آهي. واٽر بورڊ ڪراچي سخي حسن، فيوچر ڪالوني، ڪورنگي ساڍا پنج، نارٿ ايسٽ ڪراچي، ڊملوٽي 1، 11، پپري 1، 11، نيپا پمپنگ اسٽيشن، ايل ايس آر (نيو اولڊ) يونيورسٽي ريزروائر 1، 11 ۾ سوڊيم هائپو ڪلورائيٽ جي پلانٽس جي ذريعي ڪلورين جي گهٽتائي کي پورو ڪري رهيو آهي. سنڌ حڪومت جي صحت کاتي، واٽر بورڊ، بلديه عظميٰ ۽ ٻين لاڳاپيل ادارن جي نمائندن تي مشتمل ڪميٽيون ڏينهن رات پنهنجي ڪم ۾ مصروف آهن.

سنڌ جي صحت کاتي شهرين کي احتياطي اپاءُ اختيار ڪرڻ جي به درخواست ڪئي آهي. شهرين جي به ذميواري آهي ته هو حڪومت سان تعاون ڪن. هو پاڻي ذخيرو ڪندڙ ٽئڪين ۾ لازمي صفائي ڪرائين، بغير ڪلورين مليل پاڻي وارن سوئمنگ پولز، تلائن ۾ هرگز نه وهنجن. اها ڳالهه به تمام اهم آهي ته ڪلورين جي گورين جو استعمال ماهرن جي مشاورت سان ڪن، ڇو ته ڪلورين جي وڌيڪ مقدار به انساني صحت لاءِ مضر آهي.

نگليريا هڪ موتمار بيماري آهي. ان کان بچاءُ صرف احتياطي اپائن ذريعي ئي ممڪن آهي. سنڌ جي صحت کاتي لاڳاپيل ادارن سان گڏجي پنهنجون ذميواريون پوري ڪري رهيو آهي. مختلف سطحن تي ان بيماري متعلق آگاهي ڏني پئي وڃي. اسان سڀ گڏجي ئي ان وائرس کي شڪست ڏئي سگهون ٿا.

 

 

سنڌ- بلوچستان جون دانهون ۽ وفاق جي ڪن لاٽار!؛جاويد ابڙو

دنيا جو ڪو به خطو يا ملڪ ايستائين ترقيءَ جي منزل نٿو ماڻي سگهي، جيستائين اتي انصاف عام ۽ سستو  نه هجي ۽ حڪمران پنهنجي عوام سان مخلص، سچا ۽ هڏڏوکي نه هجن، جن حڪمرانن ۾ عوام جي اهنجن کي حل ڪرڻ جي تميز، حڪمت عملي ۽ طريقيڪار نه هجي، سي اتي جي معاشري کي ڪڏهن به ترقيءَ ۽ خوشحالي جي راهه تي گامزن نٿا ڪري سگهن ۽ نه وري اهي خلق خدا کي منصف معاشرو فراهم ڪري سگهن ٿا. جنهن معاشري ۾ انصاف، تعليم ۽ صحت سميت ٻين سهولتن جي اڻهوند ۽ محرومي هجي، انهيءَ معاشري کي تباهي ۽ بربادي کانسواءِ ٻيو ڪجهه حاصل نٿو ٿي سگهي، ڏاها حڪمران اهي ئي سڏي سگهجن ٿا، جيڪي اقتدار تي هوندي به اختيارن کي حد اندر ۽ گهرج آهر استعمال ڪن، جيڪي اقتدار ڌڻي انا، هٺ، وڏائي ۽ اقتدار جي نشي ۾ مست ٿيڻ بجاءِ هوش حواس ۽ عوام جي ڀلي ۽ بري کي نظر ۾ رکندي قومي سطح تي فيصلا ڪرڻ جي صلاحيت رکن ٿا، اهي حڪمران هميشه پنهنجي قومن ۾ زنده رهن ٿا ۽ سندن وجود به باقي رهي ٿو، پر جيڪر ڪو حڪمران ان جي ابتڙ عوام جي مرضي ۽ خواهشن جي تضاد ۾ فيصلا مڙهي ٿو، پوءِ چاهي انساني بنيادي حق هجن، امن امان جو مسئلو هجي ، زنده رهڻ لاءِ ٻن ويلن جي ماني ڳڀي جو معاملو هجي مستقبل ۾ مختلف شعبن ۾ خرچن جي حڪمت عملي جوڙڻ لاءِ سالياني بجيٽ هجي، انهن سڀني مامرن ۾ عوام کي  ملندڙ رليف کسڻ يا ان جي سکن، سڪون ۽ معاشي ضرورتن خلاف ڪي فيصلا ڪيا وڃن ته معاشري ۾ اهڙي قسم جا آرڊر پاس ڪندڙ حڪمران پنهنجي ساک وڃائي ويهن ٿا.

تاريخ جا ورق ورائينداسين ته اسان کي ٻنهي قسمن جا حاڪم ملندا، ايماندار، مخلص، ارادن جا پڪا عوام دوست، ان سان گڏوگڏ تاريخ جا ڪتاب انهن ظالم حڪمرانن ۽ بادشاهن سان به پُر لڳا پيا آهن، جن پنهنجي ايمان ۽ ضمير جا سودا ڪيا، ملڪي سرزمين سان غداري ڪئي، معصوم عوام جو خون وهايو ۽ پنهنجي هٿن سان ڪيترن ئي ماڻهن کي ڪُٺو ۽ خون وهايو، ماضيءَ جا ڪيترائي بادشاهه ٿي گذريا آهن، جن اقتدار جي نشي ۾ عوام کي ظلم جي چڪين ۾ پيسو ۽ پنهنجا فيصلا اڪيلي سر من مستيءَ سان مڙهيا ۽ پوءِ انهن جو انجام به اهڙو ئي ٿيو، جيڪو انهن اقتدار تي ويٺي ڪڏهن سوچيو ۽ تصور به نه ڪيو هوندو. ڪيترائي حڪمران عبرت حاصل ڪرڻ خاطر تاريخ ۾ زنده آهن، جيڪي انسانيت کي لڄائيندڙ بدنما داغ آهن، پر نيڪ ۽ خوف خدا رکندڙ عادل حڪمرانن جي دورن کي اڄ به روشن باب جيان ياد ڪيو وڃي ٿو. ماضيءَ جي حڪمرانن جا ظالماڻا واقعا اڄو ڪي زماني ۾ به ڪٿي نه ڪٿي ۽ ڪنهن ڪنڊ پاسي کان ملن ٿا، پر اسين رڳو هٿي پاڪستان جي ڳالهه ڪريون ٿا ته ماضيءَ ۾ توڙي هينئر به عوام خاص ڪري غريب طبقو انصاف لاءِ ڀٽڪندي نظر اچي ٿو، يعني جيترو ننڍو ماڻهو، اوترو ان لاءِ وڏيون مشڪلاتون! جيترو وڏو ماڻهو، اوترو ان لاءِ آسائشون!

هن ملڪ پاڪستان ۾ امن امان سميت عوام جا ٻيا ته اڻ ڳڻيا مسئلا آهن، پر اسان رڳو نئين مالي سال جي بجيٽ جي ڳالهه ڪريون ته حڪمرانن جي فيصلن تي عوام بيوس، لاچار ۽ غمگين نظر اچي ٿو، هر ايندڙ حڪومت عوام کي ته ڪيترائي نوان خواب ڏيکاري اعلان ته ڪري ٿي، پر سندن آهه ۽ دانهن ٻڌڻ وارو ڪير ناهي، ملڪي آبادي جي 70 سيڪڙو کان به وڌيڪ غريبن جي ووٽن تي ايوانن تائين پهچي محلن ۾ پلجندڙ حڪمران ۽ چونڊيل نمائندا پنهنجي آسائشن ۽ مراعتن لاءِ ته ڏينهن رات جاکوڙيندي نظر اچن ٿا، پر کين اهو غريب طبقو ياد نٿو اچي، جنهن جي زور تي هو اقتدار جي منزل ماڻي فيصلا ڪرڻ جي قابل بڻجن ٿا.

گذريل 5 جون تي تقريبن 4200 ارب رپين کان به وڌيڪ ماليت جي وفاقي بجيٽ پيش ڪئي وئي آهي، بجيٽ تقرير ۾ جيڪي اعلان ڪيا ويا، تن ۾ وفاقي حڪومت عوام جي ڀلائين ۽ رليف ڏيڻ لاءِ ڪي خاطر جوڳا قدم کڻندي نظر نه آئي آهي ۽ عوام کي خاص ڪري غريب طبقي کي مايوسي کانسواءِ ٻيو ڪجهه نه مليو آهي. ناڻي جي وفاقي وزير اسحاق ڊار جي دعويٰ آهي ته سندن پيش ڪيل بجيٽ غريب دوست آهي، پر مخالف ڌر ان بجيٽ کي عوام ۽ غريب دشمن قرار ڏئي رهي آهي، مطلب ته بجيٽ جي معاملي تي حڪومت مخالف ڌر کي اعتماد ۾ وٺڻ تي به ناڪام نظر اچي رهي آهي، وفاق خاص ڪري سنڌ ۽ بلوچستان جي صوبائي حڪومتن جا بجيٽ سميت ٻين معاملن تي خدشا ختم نه ڪري سگهي آهي، تازو بلوچستان جي وڏي وزير ڊاڪٽر عبدالمالڪ بلوچ جو اهم بيان پڙهڻ وٽان آهي، جنهن ۾ سندس چوڻ آهي ته اسان لک ڀيرا رڙيون ڪريون پر ان تي وفاق جو ڪو جواب نٿو ملي، پر ڳالهه رڳو لاهور وارن جي ٻڌي وڃي ٿي، جيڪڏهن مال روڊ تي هڪ ڪلاڪ جو ڌرڻو لڳي ته سڄي ملڪ ۾ هنگامو ۽ گوڙ شروع ٿي ويندو آهي. هن اهو به چيو ته ان حقيقت کان ڪير به انڪار نٿو ڪري سگھي ته اسين لک ڀيرا رڙيون ڪريون پر لاهور جي هڪ رڙ سڄو ملڪ ٻڌي ٿو.ڏٺو وڃي ته آمريت جي ته ٻي ڳالهه آهي، پر موجوده حڪومت ته جمهوريت جي دعويدار آهي، پوءِ ڇا اها دعويٰ رڳو دعويٰ تائين ئي محدود آهي يا ان کي عملي جامو به پهرايل آهي؟ جيڪڏهن واقعي بلوچستان ۽ سنڌ جي دانهن ۽ ڪوڪ نٿي ٻڌي وڃي ۽ لاهور وارا ئي ٻڌڻ جوڳا آهن ته اهو انتهائي سنجيدگي جو معاملو آهي، ڇو ته سنڌ ۽ بلوچستان، ملڪ جا اهي ٻه ننڍا صوبا آهن، جن سان هميشه کان زيادتيون ۽ ناانصافيون ٿينديون رهيون آهن، هن وقت ملڪ کي اڃا به جمهوريت جي وڌيڪ ضرورت آهي، ڇو ته جنهن حڪومت ۾ ننڍن صوبن جون دانهون ۽ ڪوڪون نه ٻڌيون وڃن ته اها جمهوريت نه چئبي، ها، نام نهاد جمهوريت هجي ته ٻي ڳالهه آهي، ڇو ته اڳ آمريت ۾ سياسي ڪارڪنن جي ڪا به جڳهه نه هئي ۽ موجوده جمهوري دور ۾ به ننڍن صوبن کي سندن حقن لاءِ ڳالهائڻ جو رستو ۽ جوابي موٽ نه ملي ته انهيءَ جمهوري حڪومت ۾ يقينن ڪي خاميون هونديون، جيڪي اڄ نظر اچن پيون، ان ڪري بهتر آهي ته ان کان اڳ جو ماضيءَ وانگر جمهوريت ۾ ننڍن صوبن جي ڳالهه اڻ ٻڌي ڪرڻ جو سلسلو هڪ رواج پئجي وڃي، اهڙي قسم جون خاميون هاڻ ختم ٿيڻ گهرجن.

اڳوڻي آمر پرويز مشرف جي دور جي ڳالهه ڪجي ته ملڪ ۾ ڪنهن ڪنهن سان ظلم نه ٿيو؟ جمهوريت جي حامين سياستدانن کي قيد ڪيو ويو، ان وقت جي حڪومت پاران سيڪيورٽي نه ملڻ ڪري پيپلزپارٽي جي چيئرپرسن، اڳوڻي وزيراعظم ۽ عالمي سطح جي ليڊر محترمه بينظير ڀٽو کي شهيد ڪيو ويو، وڪيلن کي تشدد جو نشانو بڻايو ويو، ميڊيا هائوس تي حملو ٿيو، صحافين کي به جيل ڏيکاريا ويا ۽ ميڊيا جي آزادي تي پابندي مڙهي وئي، بلوچستان جي نوجوانن باغي بڻجي پهاڙن جو رُخ ڪيو، جيڪي اڄ به انهيءَ ظلم ۽ زيادتين تي ڪاوڙيل آهن، پر وفاق ۾ موجوده نوازليگ ۽ پ پ جي اڳين حڪومت رڳو بلوچن جي زخمن تي مرهم رکڻ جون ڳالهيون ڪندي نظر آيون، بلوچستان هونئن ته ايراضي جي لحاظ کان سڀ کان وڏو صوبو آهي، پر آبادي جي بنياد تي ننڍي صوبي طور حيثيت رکي ٿو، معدني وسيلن جي ڳالهه ڪريون ته بلوچستان ان معاملي ۾ ملڪ جو اهم صوبو آهي، پر حقن جي ڳالهه ڪئي وڃي ته انهيءَ صوبي کي سڀ کان پٺتي رکيو ويو آهي، اهڙي قسم جو ورتاءَ بلوچستان جي عوام سان ظلم ۽ ناانصافي آهي، موجوده وقت جي تقاضا آهي ته بلوچ عوام کي به جيئڻ ۽ بنيادي سهولتن سان گڏ زندگي گهارڻ جو حق ملڻ گهرجي.

بلوچستان جي وزيراعليٰ عبدالمالڪ بلوچ جون ڳالهيون به حقيقي معنيٰ رکن ٿيون ته بلوچستان ۾ بدامني ۽ غربت وڏا مسئلا آهن. ٻنهي مسئلن جي حل لاءِ ڀرپور قدم کڻڻ گهرجن، ڇو ته صوبي ۾ غربت ۽ بدامني جا مسئلا حل ڪيا ويندا ته حالتون به ٺيڪ ٿي وينديون، رٺل به پنهنجي ماڳن تي موٽي ايندا.

اسين سنڌ صوبي جي ڳالهه ڪريون ته اين ايف سي ايوارڊ هجي، وفاق جي انتظامن هيٺ صوبائي منصوبا هجن يا ڪراچي ۾ دهشتگردن خلاف ٽارگيٽيڊ آپريشن هجي، وفاق ڪيترائي ڀيرا سنڌ کي فنڊ ڏيڻ جا واعدا ڪري چڪو آهي، پر اهي واعدا وفا نه ٿيا ۽ سنڌ حڪومت پنهنجي حقن لاءِ اڄ به رڙيون ۽ دانهون ڪندي نظر اچي ٿي، پر وفاق جي ڪن لاٽار بلوچستان وانگر سنڌ جي عوام کي به مايوس ڪيو آهي، اڄ به سنڌ سرڪار جون اهي ئي دانهون آهن ته وفاقي بجيٽ ۾ صوبي سان ناانصافي ڪئي وئي آهي، جنهن سبب صوبائي حڪومت فنڊن ۾ ڪٽوتي خلاف عدالت وڃڻ جو پڻ فيصلو ڪيو آهي، هن ڀيري وفاقي ترقياتي منصوبن ۾ سنڌ لاءِ رڳو 10 ارب رپيا رکيا ويا آهن، جڏهن ته گذريل ڀيري انهيءَ مد ۾ 22 ارب رپيا مختص ڪيا ويا هئا، نئين مالي سال ۾ سنڌ کي ايڏي وڏي رقم کان محروم رکڻ سان ڇا صوبي جي ترقي ۽ خوشحالي متاثر نه ٿيندي؟ وفاق جي اهڙي رويي خلاف ڪيترائي دفعا سنڌ احتجاج ڪيو آهي، پر سندس هڪ به نه ٻڌي وئي آهي، حق گهرڻ جي معاملي ۾ اسان جو پنهنجو به ڏوهه آهي، ڇو ته پيپلزپارٽي مفاهمت جو جيڪو انداز اختيار ڪري رکيو آهي، ان سان ڪير به سنڌ صوبي کي پنهنجي وسيلن جا حق نٿو ڏئي سگهي، زباني احتجاجن ۽ وڏي عرصي کان هلندڙ بيانبازي سان ڪجهه به حاصل نه ٿيندو، ان جو مثال ڪي پي ڪي حڪومت جي احتجاج مان ملي ٿو، ڪجهه ڏهاڙا اڳ پي ٽي آءِ قيادت پشاور کان اسلام آباد پهتي ته نوازليگ حڪومت جو ساهه مُٺ ۾ اچي ويو ۽ پارليامينٽ آڏو ڪي پي ڪي حڪومت جي احتجاج سبب وفاق کي فوري طور تي سندن مطالبا مڃڻا پيا. سنڌ جي موجوده حڪمران جماعت پيپلزپارٽي کي گهرجي ته وفاق کان حق ماڻڻ لاءِ احتجاج توڙي قانون جو رستو اختيار ڪرڻ گهرجي، پرامن احتجاج ڪرڻ ته سڀي جو حق آهي، ان ڪري حق حاصل ڪرڻ لاءِ رڳو بيانبازي جو سهارو نه وٺڻ گهرجي، ان تي عمل ڪرڻ به لازمي جز سمجهڻ گهرجي.