تازيون خبرون

Daily Archives: May 28, 2015

وزيراعظم گيس قيمتن ۾ واڌ جي تجويز رد ڪري ڇڏي

 

وفاقي ڪابينا ايندڙ بجيٽ جي منظوري ڏئي ڇڏي. وزيراعظم گيس قيمتن ۾ واڌ جي تجويز رد ڪندي ٽيڪسن جي شرح گهٽ ڪرڻ جي هدايت ڪئي آهي. وزيراعظم چيو آهي ته ٽيڪس شرح گهٽ هجڻ سان ماڻهو خوشي سان ٽيڪس ڏيندا. وزيراعظم نواز شريف جو چوڻ آهي ته معاشي استحڪام لاءِ انقلابي قدم کڻڻا پوندا. وزيراعظم نواز شريف جي صدارت هيٺ وفاقي ڪابينا جو اجلاس ٿيو، جنهن ۾ ناڻي واري وفاقي وزير اسحاق ڊار فنانس ڊويزن بابت بريفنگ ڏني. بريفنگ بعد ڪابينا ايندڙ مالي سال 2015 – 16 جي بجيٽ دستاويز جي منظوري ڏني. بجيٽ دستاويز موجب ايندڙ بجيٽ ۾ بچاءَ جي شعبي لاءِ 772 ارب رپيا رکيا ويندا جڏهن ته آپريشن ضرب عضب لاءِ 45 ارب ۽ وفاقي ترقياتي پروگرام لاءِ 580 ارب رپيا رکيا ويندا. وفاقي ڪابينا، بينظير انڪم سپورٽ پروگرام لاءِ 107 ارب رپيا رکڻ جي منظوري به ڏني آهي جڏهن ته بجيٽ خساري جو ٽارگيٽ 4 ڏهائي 3 سيڪڙو هوندو. اجلاس کي خطاب ڪندي وزيراعظم نواز شريف چيو ته معاشي استحڪام جو ثمر عام ماڻهن تائين پهچڻ گهرجي، ان لاءِ انقلابي قدم کڻڻا پوندا. وزيراعظم چيو ته حڪومت بجيٽ ۾ عوام کي وڌ کان وڌ رليف ڏيڻ چاهي ٿي، جڏهن ته روينيو ۾ واڌ لاءِ ٽيڪس ۽ ڊيوٽي شرح گهٽائي وڃي. وزيراعظم 16 کان 60 سيڪڙو تائين گيس اگهن ۾ واڌ جي تجويز رد ڪري ڇڏي. وزيراعظم چيو ته گيس اگهن ۾ واڌ لاءِ هي مناسب وقت ناهي. وزيراعظم چيو ته وڏن رٿائن جا فائدا 5 کان 10 سالن ۾ عوام تائين پهچڻ گهرجن.

جوهي ۾ لوڊشيڊنگ خلاف احتجاج، انتظاميه خاموش تماشائي بڻيل

جوهي شهر ۾ 20 کان 22 ڪلاڪ جي لوڊشيڊنگ خلاف شهر جي مختلف سياسي سماجي ڌرين جسقم، ايس ٽي پي، پ پ ش ڀ، عوامي اتحاد، عوامي تحريڪ، سنڌ پيپلز يوٿ، حجام يونين، درزي يونين، ڪپڙا بازار يونين، هوٽل يونين واپاري، آبادگار ايسوسيئيشن ۽ ٻين جي ڏنل سڏ تي جوهي شهر ۾ مڪمل شٽر بند هڙتال رهي، هزارين ماڻهن غلام نبي باهوٽو، يونس سولنگي، امين وگھيو، حاجي غلام قادر لغاري، عرفان رند، ۽ ٻين جي اڳواڻي ۾ احتجاجي ريلي ڪڍي گرڊ اسٽيشن سيپڪو آفيس جو گهيرو ڪيو جنهن دوران سيپڪو عملو فرار ٿي ويو، احتجاج ڪندڙ ماڻهو مارچ ڪري ذوالفقار چوڪ تي شاميانه هڻي ويهي رهيا، جتي اڳوڻو تعلقي ناظم جوهي ڊاڪٽر بنده علي لغاري، سوين اسڪولي ٻارڙن کي ڪلاسن جو بائيڪاٽ ڪري ڌرڻي واري هنڌ وٺي پهتو. اڳواڻن چيو ته 50 کان 51 تائين جوهي ۾ گرمي پد آهي، بجلي بند هجڻ سبب گرمي لڳڻ ڪري 4 کان وڌيڪ ماڻهو فوت ٿي چڪا آهن، ڪاروبار ٺپ ٿي ويو آهي، پيئڻ جو پاڻي نٿو ملي، شهر جا 7 کان وڌيڪ ٽرانسفارمر 3 مهينن کان خراب پيل آهن. هنن چيو ته 2 جون تائين لوڊشيڊنگ نه گھٽائي وئي ته ٻيهر ڀرپور تحريڪ هلائي ويندي

 

خان محمد پنهورهڪ مڪمل نصاب؛ سهڻي پارس

تاريخ ۾ ڪي ڪي ڪردار اهڙا هوندا آهن، جيڪي جسماني طور ته اسان کان ڌار ٿي ويندا آهن پر انهن جون يادون ۽ انهن جا ڪيل ڪم اسان کي اڳتي وڌڻ ۽ دنيا بدلائڻ جي سوچ پختي ڪرڻ لاءِ همٿائيندا رهندا آهن، اهڙو ئي هڪ ڪردار خان محمد پنهور جو آهي جنهن جي وڇوڙي کي اڄ16 سال پورا ٿيا، طبيعت ۾ انتهائي نرم، ننڍي توڙي وڏي جي عزت ڪرڻ ۽ ٻئي جي ڳالهه کي غور سان ٻڌڻ توڙي سمجهڻ جو سبق ڏيندڙ. هن ڪردار تي لکڻ لاءِ مون وٽ لفظ ناهن ، هو منهنجو والد هجڻ کان وڌيڪ منهنجو اهڙو دوست هو، جيڪو مونکي سدائين پاڻ سان گڏ رکندو هو، پوءِ سندس ڪچهريون ڀلي عام ماڻهن ، دانشورن يا پنهنجي ڪم سان لاڳاپيل شخصيتن سان ئي ڇونه هونديون هيون، بابا مونکي سدائين اهو ئي سمجهائيندو ۽ سيکاريندو هو ته هي دنيا ته عارضي آهي، هتي واهه واهه ڪرڻ وارا وات گهڻا آهن پر انسان پنهنجي عمل ۽ ڪردار سان ڪجهه اهڙو ڪري وڃي، جيڪو سندس وڃڻ کانپوءِ به زنده رهي ۽ هو ائين ئي ڪري ويو جو اڄ سندس ڪردار ۽ ڪيل ڪم سنڌ واسين جي آڏو آهي. پنهنجي مزاج ۾ سيڪيولر سوچ رکندڙ بابا خان محمد کي مون جيترو ويجهي کان ڏٺو ۽ پرکيو ان مان مونکي اهو ئي سبق مليو ته پاڻ لاءِ ته هر ڪو جيئي ٿو پر زندگي جو اصل رومانس ته اهو آهي ته ٻين لاءِ جيئجي، هو اهڙو انسان هو جيڪو هر وقت پنهنجي سوچ ۽ ساڃاهه ذريعي نه رڳو سنڌ پر سڄي ملڪ ۽ سڄي دنيا ۾ اهڙين هاڪاري تبديلين جو خاڪو ٺاهيندو رهندو هو، جيڪو سچي انسانيت لاءِ ڪارائتو هجي.

 

مونکي اهي ڏينهن ياد آهن، جڏهن مان اڃا شعوري طور تي ايتري سگهاري نه ٿي هيس ۽ عمر جي ان حصي ۾ هيس جنهن ۾ رڳو چلولايون ۽ چالاڪيون ڪيون وينديون آهن پر بابا جي صحبت مونکي ٻين کان ٿورو مختلف ڪري ڇڏيو، بابا مونکي ڪڏهن به پنهنجي نياڻي نه چوندو هو، سنڌ يونيورسٽي ۾ بابا کي مليل گهر ۾ جڏهن اديب، ليکڪ، دانشور، صحافي ۽ ٻيا قلمي پورهئي سان لاڳاپيل ٻيا ماڻهو ڪچهري لاءِ ايندا هئا ته بابا مونکي به انهن ڪچهرين ۾ ويهاريندو هو ۽ اهو ئي چوندو هو تون منهنجو پٽ آهين، توکي هن ڪچهرين ۾ ويهارڻ جو مقصد دنيا کي سمجهڻ ۽ پرکڻ جي سوچ ڏيارڻ آهي، سنڌ يونيورسٽي ۾ صحافتي شعبي يعني ماس ڪميونيڪيشن جو بنياد رکڻ لاءِ جڏهن بابا ڪوششون شروع ڪيون هيون ته ان وقت سنڌ ۾ صحافت ايتري گهڻي سگهاري نه هئي پر شايد بابا کي خبر هئي ته سنڌ جي جياپي ۾ اهو شعبو اڳتي هلي تمام سرگرم ۽ متحرڪ ڪردار ادا ڪندو، جنهن ڪري هو پنهنجي هر ڪم جيان ان شعبي جو بنياد رکڻ ۾ به ڪامياب ٿي ويو ۽ اڄ ان شعبي سان هزارين نوجوان نه رڳو لاڳاپيل آهن پر ان مان ڊگريون حاصل ڪري وڏن وڏن ادارن ۾ نالو ڪمائي رهيا آهن، جيڪڏهن مان اهو چوان ته خان محمد پنهور رڳو هڪ نالو يا ڪردار نه پر هڪمڪمل ادارو آهي، جنهن مان وڏو فيض حاصل ڪري سگهجي ٿو ته ان ۾ ڪوبه وڌاءُ نه ٿيندو، مان بابا جي ان سوچ جو ذڪر ڪرڻ ڪيئن ٿي وساري سگهان جنهن ۾ انسانيت جي ڀلائي ۽ بهتري جو هڪ اهڙو خاڪو هو، جنهن کي عملي جامو پارائڻ لاءِ هن سنڌ ڳوٺ سڌار سنگت جو بنياد وڌو، هي اهو دور هو جڏهن سنڌ ۾ اڃا اين جي اوز جو ڪو نالو نشان ئي نظر نه ايندو هو، بابا پنهنجي کيسي مان خرچ ذريعي سنڌ ڳوٺ سڌار سنگت جي شروعات ڪئي ۽ پوءِ ان کي سڄي سنڌ ۾ پکيڙڻ شروع ڪيو، ان وقت نه ڪي عالمي ۽ نه ئي ملڪي ڊونر هئا ، جيڪي ان ڪم لاءِ فنڊنگ ڪن، بابا ڳوٺن سڌارڻ لاءِ اها اين جي او پنهنجي کيسي مان هلائي ، جنهن جو مقصد سنڌ جي پٺتي پيل علائقن ۽ غريب ماڻهن جي زندگي جو معيار بهتر بڻائڻ هو، ڪميٽيڊ طبيعت رکندڙ بابا چوندو هو ته انسان جڏهن پنهنجي ذهن ۾ ڪجهه بهتر ڪرڻ ۽ هاڪاري تبديلي آڻڻ جي سوچ مضبوط ڪري ڇڏي ٿو ته پوءِ ڪابه مجبوري ، مسئلو يا مونجهارو ان جي رستا روڪ نه ٿو ڪري سگهي ۽ ڪاميابي جو دڳ پاڻ ئي ملي وڃي ٿو، سنڌ ڳوٺ سڌار سنگت جو مقصد به اهو ئي هو ته سنڌ جي ٻهراڙين ۾ بنا ڪنهن نسلي ، مذهبي ۽ جنسي فرق جي هر غريب ماڻهو کي پنهنجي پيرن تي بيهاريو وڃي،. سنڌ ۾ صحافت جي شعبي ۽ سنڌ ڳوٺ سڌار سنگت جو بنياد رکڻ بابا جي اڪيڊمڪ زندگي جا ٻه پاسا آهن پر ان سان گڏ باباسنڌ لاءِ جيڪو قلمي پورهيو ڪيو، اهو اڄ به اسان لاءِ مشعل راهه بڻيل آهي.

 

هو اڄ اسان سان جيتوڻيڪ جسماني طور گڏ ناهي پر سندس سوچ، نظريو ۽ تبديلي آڻڻ واري سيڪيولر جاکوڙ تي جيڪڏهن ٿورو ويهي سوچجي ۽ عمل ڪجي ته شايد نه رڳو اسان جي هاڻوڪو نسل پر ايندڙ نسل کي به هڪ اهڙو دڳ ملي سگهي ٿو، جيڪو ڪاميابي جي منزل تائين پهچائي، مونکي ياد آهن اهي ڏينهن جڏهن بابا مونکي هڪ تقريب ۾ وٺي ويو ۽ پوءِ اهو چئي اسٽيج منهجي حوالي ڪئي ته ان ئي اسٽيج تان تون خان محمد پنهور جو نالو زنده رکجان، مان ڪوشش ڪيان پئي ته انسانيت جي ڀلائي ۽ بهتري لاءِ بابا جو جيڪو مشن هو ان کي منزل تي نه به پهچايان ته ايترو اڳتي وٺي وڃان جو ان مان اسان جي هر نسل کي ڪاميابي جو دڳ ملي ۽ سماج ۾ اهڙي هاڪاري تبديلي اچي جنهن ۾ هر انسان کي رنگ، نسل، مذهب، جنس ۽ ٻولي جي فرق کانسواءِ هڪ جيتري اهميت ڏني وڃي.ڇو ته بابا جا اهي جملا مون کان نه وسرندا آهن ته مرد ۽ عورت ڪا معنيٰ نٿي رکي بس انسان هجڻ ۽ اهو به بهتر انسان هجڻ تمام اهم آهي ۽ شايد انڪري اڄ مان مرد ۽ عرت کي رڳو انسان سمجهي زندگي جي هر موڙ تي برابري جي بنياد تي وک کڻندي آهيان.ڇو ته دنيا تڏهن ئي ڪامياب ٿي سگهي ٿي جڏهن اسان ۾ برابري کي سمجهڻ جا حواس ڪم ڪندڙ هوندا نه ٻي صورت ۾ ته اسان هڪ هنڌ ڪنهن بت جيان بيٺل رهجي وينداسين ،ڇو نه ظاهري طور تي دنيا اسان کي هلندڙ ڦرندڙ سمجهي. بابا هميشه چوندو هو ته اسان تڏهن ئي ڪو ادارو ٿي سگهون ٿا جڏهن اسان پهرين پنهنجو پاڻ کي سمجهون ۽ مثبت سوچ رکندڙ بڻايو ان کان پوءِ ئي اسان ٻين لاءِ ڪجهه ڪري سگهون ٿا،خان محمد پنهور جيڪو هڪ اهڙو انسان هو جنهن کي 24 ڪلاڪ رڳو اها سوچ هوندي هئي ته بهتري ڪئين آئي سگهجي ٿي هن سماج ۾ ،خاص طور تي نياڻين جي لاءِ بابا تمام گهڻو سوچيندو هو ۽ بابا جي اها سوچ رڳو ذهن جي ڪٻٽ ۾ بند ٿيل نه هئي پر بابا ان تي عمل به ڪندو هو. اڄ اسان کي فخر آهي ته اسان پيءُ جو اولاد آهيون جيڪو هڪ مڪمل ڪتاب هو، جنهن ۾ هر مضمون سان لاڳاپيل ڳالهيون،صلاح،هدايتون، گس، موجود هئا.مان ان ڪتاب جو شايد هڪ ورق به نٿي ٿي سگهان ها پر منهنجي اها ڪوشش ضرور آهي ته گهٽ ۾ گهٽ ان ڪتاب جو بيڪ ٽائيٽل ضرور ٿي سگهان.

 

جو وڙ جڙي جن سين، سو وڙ سي ئي ڪن؛ڊاڪٽر پروين موسيٰ ميمڻ

چڱا ڪَن چڱايون، مَٺايون مَٺنِ،

جو وڙُ جُڙي جن سين، سو وَڙُ سي ئي ڪن.

حضرت شاهه عبداللطيف ڀٽائي (رحه) جو مٿيون بيت انساني ڪردارنگاريءَ کي ٻن سٽن ۾ تمام اونهائيءَ سان بيان ڪري ٿو. شاهه سائينءَ جو سڄو ڪلام انساني زندگيءَ جو مڪمل اڀياس آهي، سندن مطابق چڱا لڇڻ يا سٺا اخلاق هڪ وڻندڙ عمل ۽ اهڙو واپار آهي، جيڪو نه پئي پراڻو ٿئي ۽ نه ئي کپائڻ سان کُٽي ٿو. چڱايون خاص ڪنهن جي ميراث نه آهن، پر چڱاين کي جيڪو پنهنجو ڪندو سو پنهنجي حيثيت، وت ۽ ماحول آهر نه صرف پاڻ مستفيض ٿيندو، پر ٻيا به پيا هن سُرهاڻ سان واسبا.

نيڪ گُڻن جو دائرو تمام وسيع آهي، نيڪين ۽ چڱن عملن جو مجموعو، ”حُسنِ اخلاق“ سڏجي ٿو. ڪجهه خاص خوبيون جيئن صبر، سهپ، احسان، شفقت، رحم دلي، قناعت، سادگي، نهٺائي، پاڪيزگي، بردباري، شرم حيا، پيار ۽ اخوت ۽ ٻيون چڱايون گڏجي نيڪين جي گلدستي جو واس ٿيون وٺائين. انهيءَ جي برعڪس بريون عادتون ۽ بدعمل بداخلاقين جي زمري ۾ اچن ٿا، جن سان نه صرف ايمان ڪمزور ٿو ٿئي پر خراب گُڻن جا حامل ماڻهو بدڪردار ۽ بي عمل شمار ٿيندا آهن. چڱن اخلاقن جي برعڪس بداخلاقيون انهيءَ اونداهي گهر مثل آهن، جنهن ۾ ڪابه روشني نه آهي، نيڪ اخلاق انسان جي قوت ٿي يقين ۽ وشواس جيان کيس مضبوط بنائين ٿا، جنهن جا ٿنڀا ايمانداري، سچائي، پاڪائي، پريم ۽ نيڪي آهن. شاهه ڀٽائي انساني زندگيءَ ۾ چڱن عملن، چڱين ۽ نيڪ سوچن کي گهڻي فوقيت ڏني آهي، سندن موجب هر چڱي گڻ کي پنهنجو ڪرڻ ئي انساني عظمت آهي، جنهن سان ماڻهوءَ جي سيرت ٿي گهرجي. ماٺ ۽ صبر کي هڪ وڏي وٿ قرار ڏيندي درگذر ڪرڻ ۽ ماٺ رهڻ کي ايمان جي سلامتي ڄاڻايو اٿن، فرمائين ٿا ته،

مٺايان مٺو گهڻو، ڪڙو ناهه ڪلام،

سڪوت ئي سلام، پريان سندي پار جو.

شاهه لطيف جي شاعريءَ ۾ جيڪا انساني چڱن گڻن جي تعليم آهي، اها ڪٿي ڪردارن جي اوٽ ۾ تمثيل طور ته ڪٿي سڌو سنئون ناصحانه نموني سمجهاڻيءَ طور بيان ٿيل آهي. ڪنهن ڪنهن هنڌ فهمائش ۽ تنبيهه به ڪئي اٿن، پر مجموعي طور پاڻ انساني زندگيءَ کي اخلاقيات جي دائري سان مشروط ڄاڻائي، نيڪ لڇڻن جي وکر کي ڇوٽڪاري جي ضمانت قرار ڏنو اٿن، فرمائين ٿا ته:

وَکَر سو وهاءِ، جو پَئي پُراڻو نه ٿئي،

ويچيندي ولات ۾، ذرو ٿئي نه ضاءِ،

سا ڪا هڙ هلاءِ، اڳهه جنهن جي اُبهين.

عام طور چوندا آهن ته من هڪ ناياب موتي آهي، جيڪو هڪ دفعو ڀڳو ته سڄو نه ٿيندو ۽ جي ٿيو ته به سَنڌو رهجي ويندو آهي، ان ڪري نيڪ نيتي ۽ سچ تي ئي هن حياتيءَ جو مدار رکڻ گهرجي. شاهه لطيف هڪ سچو باعمل ۽ صوفي انسان هو. پاڻ زندگيءَ ۾ سچ جي عمل کي انساني اخلاقن جو اعليٰ اهڃاڻ ۽ ڪردار جو بنيادي رويو ڄاڻايو اٿن. سچ وٽن انساني ڪردار جو بنيادي نقطو آهي ۽ گڏوگڏ ڪوڙ کي هر خرابيءَ جو سبب قرار ڏنو اٿن. سچ جي بي قدري شاهه سائينءَ کي سخت ناپسند آهي. ڪائي ڪچ جي اگهجڻ تي دل سان ڏک ٿا محسوس ڪن.

آگهيو ڪائو ڪَچُ، ماڻڪَن موٽ ٿي،

پلئَه پايو سچ، آڇيندي لَڄَ مران.

سچ جي عمل کي اَمُلهه ڄاڻائيندي سچ جي پرک رکڻ وارن وٽ ويهڻ ۽ وڃڻ جي صلاح هن ريت ٿا ڏين.

جي نه سڃاڻن  سچ کي، ويهه مَ تنين وٽ،

اَمَلهه کي اڌ ڪري، پاڻان هڻندا پٽ،

وڃي مهر تَنين وَٽ مَٽ، جي پارکُو پارَس جا.

دنيا جي هر مذهب ۾ عبادتن ۽ رياضتن سان گڏ انساني سيرت جي سهڻائيءَ جا ڪيترائي سبق ڏنل آهن. مذهبن موجب ايمان جون تلقينون، عبادتون ۽ رياضتون ته ذاتي ڇوٽڪاري جو باعث آهن پر انسانيت جي ڪم اچڻ ئي ڪارائتو عمل آهي.

**************

نيڪ عمل ايمان جو جزو هئڻ سان گڏ نجات جو وسيلو آهن. ڪيتريون ئي انساني تهذيبون ۽ تمدن تاريخ جي تختيءَ سان ميسارجي ويون، صرف سندن وحشياڻن عملن ۽ بداخلاقين سبب الله تعاليٰ جي موڪليل رهبرن ۽ رهنمائن کان چڱائيءَ جي پرچار ڪئي آهي.

هن دنيا جي تڪليفن ۽ پريشانين ۾ عام طور تي ماڻهو اتاولو ٿي ڪاوڙ ۾ اچي وڌيڪ نقصان پرائيندو آهي. شاهه صاحب ڏمر کي ڏولائو سڏيندي چوي ٿو ته:

نمي کمي نهار تون، ڏمر ڏولائو،

ٿيئي ساڃائو، جي اُڀييِن انهي پير تي.

گهڻا ماڻهو پاڻ کي اجاين خسارن ۾ منجهائي خود کي خودي ۽ انا جي ڄار ۾ ڦاسائي فرعونيت سان هلندا آهن. سمجهو ماڻهو دنيا جي تخليق تي غور فڪر ڪري، ان کي فاني سمجهي، نيڪ عملن سان حياتي گهارڻ کي اوليت ڏيندا آهن. انهيءَ ڪري هو هر عمل ۾ راسخ ۽ ثابت قدم ٿيندا آهن. هيءَ دنيا فاني آهي، پر چڱن جون چڱايون لافاني آهن ۽ ڪم ظرفن مان ڪڏهن به چڱائي نه ملندي. چڱائيءَ جو معيار ذات پات تي به نه آهي. هتي ته جيڪو وهي سو لهي. بندگي، تقويٰ، سچايون ۽ اخلاص خود ئي ماڻهوءَ جو مانُ مٿانهون ڪندا آهن. دنيا ته درياهه آهي، پر ڪي ڪي تارو اهڙا پيا آهن، جيڪي خسارن کان مٿڀرا آهن، وٽانئن کنڌن ۽ فرعوني ڪمن جي بجاءِ نيڪيون عمل ۾ اينديون آهن، نيڪي ذات پات، شڪل و صورت ۽ ٻاهرين ٺاهه ٺوهه ۾ لڪيل نه آهي، سهڻي صورت ۽ ٽوهه جهڙو اندر شاهه صاحب هن ريت ٿو پيش ڪري.

صورت گهڻو سهڻا، ٽاڻا سندن ٽوهه،

ريلو ڏيئي روح، جو کائي سو کامي مري.

چڱن انسانن هميشه نيڪيءَ جي پرچار ڪئي آهي، وٽن زندگيءَ جي سونهن جو معيار سچ، سٺائي ۽ نيڪي رهيو آهي ۽ حياتيءَ جو مقصد ۽ معيار صرف چڱائي رهيو آهي. حُسن انساني چهري ۾ نه پر دل جي نور ۾ آهي. انساني اندر جو آئينو جيڪڏهن نيڪ نيتيءَ تي ٻڌل آهي ته انهيءَ جو آب و تاب نه صرف فرد واحد لاءِ پر پوري سماج جي لاءِ سونهن ۽ سوڀيا جو سبب بڻجي ٿو. ڪنهن به ڪم ۾ ڏيکاءُ ۽ رياڪاري وارو عمل نه هجي ته پوءِ چڱاين جون واٽون خود ئي سونهون بڻجي سامهون اينديون آهن. جيڪڏهن اسين ڌڻي تعاليٰ جي حڪم ۽ نبيءَ سڳوري جي سنت تي دل سان عمل ڪنداسين ته حُسن خلق جا خزانا اسان جو ورثو ٿي ويندا. سماج ۾ چڱائين جي ترغيب ۽ پرچار مان باهمي محبتون پيدا ٿينديون، اهي ئي قومن جي ترقيءَ جا اهڃاڻ آهن، انهن سان ئي اسان ڌرتيءَ جا ڏک دور ڪرڻ ۾ هٿ ونڊائي سگهون ٿا.