تازيون خبرون

Monthly Archives: April 2015

الک نرنجن پوڙهو ماڻهو ۽ بَر : لياقت علي ٿهيم

”سائين ڪتاب ٿا لکو ڇا؟“ سمن سرڪار جي کوسي خدمتگذار مونکي مزار جي ڏاڪڻين تي نوٽس لکندي ڏسي چيو. مون ساڻس دعا سلام ڪئي ۽ هڪٻئي جي ذات ٻڌڻ بعد سرائيڪي ۾ ڳالهائڻ شروع ڪيوسين. هن کي ڪنهن ڪم سان وڃڻو هو سو کيس ٻين ساٿين پريان سڏ پئي ڪيا. موڪلائڻ مهل ماني ۽ چانهن جي صلاح ڪيائين. هي کوسا گذريل هڪ صدي کان هتان جا مجاور آهن. سمن شاهه کين بر جا بگھڙ سڏيندو هو.

سمن شاهه جي پراڻي مزار ٻوڏن ۽ سيلي ۾ ڊهي پوڻ بعد، ڪجھه ورهيه اڳ هي نئون روضو سرن جي هڪ ويڪري ۽ مٿاهين ٿلهي مٿان، هوبهو جناح صاحب جي مزار جي طرز تي تعمير ڪيو ويو آهي، يعني چئني پاسن کان چار وڏا دروازا ۽ چئني ڪنڊن ۾ ٿلها پيل پاوا ۽ انهن پيل پاون ۾ ننڍا در لڳل، گنبند گھڻو مٿي ۽ تمام ويڪرو جنهن ۾ ڪاشِي ۽ ڪائيَ جو ڪم ڪيل آهي. ڪنڊ وارن چئن ڪمرن اندر ننڍڙا پينگھا، ٻيڙيون ۽ مور جا پر رکيل آهن. هن روضي جا گنبند سفيد رنگ جا آهن ۽ طرز تعمير پڻ مسلمان پيرن جي درگاهن جهڙي ناهي.

مزار جي ساڄي پاسي اڌ ايڪڙ ايراضي ۾ گھوڙن جي تانبيلي جهڙو ڇاپرو آهي، جنهن اندر ٻه عورتون ۽ هڪ نوجوان مرد ويٺو آهي. انهن مان هڪ عورت شايد انهي مرد جي ماءُ آهي، جو مائي ويٺي آهي ۽ هو سندس جهولي ۾ ڪنڌ لڪائي ويٺو آهي. ٻي مائيءَ جي ڀر ۾ ڪاٺين جي باهه پئي ٿي ٻري. شايد ماني ٿي پچائي. باقي سموري مسافر خاني اندر ۽ ٻاهر ميدان تي، ڪتن جا ولر ويٺا آهن. هي مسافر خانو پهرين ڪچي لانڍي هوندي هئي، جنهن کي سمن شاهه جي اوڏ مريدن تعمير ڪيو هو.

مزار جي پٺئين ڀاڱي ۾ هڪ پراڻو قبرستان آهي، جنهن ۾اندر وڃڻ لاءِ سڌي قطار ۾ سروٽا رکي رستو ٺاهيو ويو آهي جن تي پير رکي اندر وڃي سگھجي ٿو نه ته توهان سيلي جي گپ ۾ ڦاسي پوندا. ڳوٺ ٻاهران، ٽي چار ايڪڙن ۾ (ميلي ۾ لڳندڙ دڪانن) جا ڦٽل دڪا ٺهيل آهن. هن ميلي جي سماجي موبلٽي (ماڻهن جو اچڻ وڃڻ، خريداري ۽ سفر) هم چورس ٻه سؤ ڪلوميٽرن تائين هوندي آهي. سمنڊ هتان کان ستاويھ اٺاويھه ڪلوميٽرن تي آهي.

درگاهه ڀرسان پراڻي مسيت آهي، جنهن جي هڪ ڪنڊ ۾ ٿانوَن جا کارا، ماني ۽ ٻوڙ ڍڪي رکڻ لاءِ دٻڪيون، اَنُ پيهڻ جو جنڊ، نار ۾ وهڻ واريون لوٽيون، پلال ۽ مال جو ڇيڻو ميڙڻ واريون ڏانداريون ۽ اردو ٻولي ۾ حڪمت جو هڪ ڪتاب پيل آهن. ميدان جي بلڪل وچ تي پٿر جو هڪ ڳاڙهو ڪڪڙ، ٽي فوٽ کن ڊگھي دڪي تي کُتل آهي.

اڄ کان ڪو نوي سال اڳ، ٺيڪ هن هنڌ، سمن شاهه رات جو باهه ٻاري ويهندو هو.

آڳاٽي سنڌ جو هڪ ناميارو ليکڪ ۽ زميندار، رئيس ڪريم بخش نظاماڻي، سمن شاهه جو همعصر هو ۽ ماتلي کان ٽنڊي باگي طرف ويندي ڪيئي ڀيرا سمن شاهه سان سندس ملاقاتون پڻ ٿيون. رئيس جي سوانح ”ڪيئي ڪتاب“ جي ٻئي جلد ۾ انهن ملاقاتن جو بيان ڏنل آهي. هن سوانح مطابق، سمن شاهه شروعاتي زندگي ۾ ڪپڙي لٽي، کائڻ پيئڻ ۽ ”ٻين دنياوي شين“ جو شوقين ماڻهو هو پر پوءِ ڪنهن نينگري تي سندس نظارو ٿي پيو، جنهن ۾ ناڪام ٿيو. هاڻي خدا کي خبر آهي ته انهي مرحلي تي ڪنهن روحاني رمز سان روشناس ٿيو يا ڪو ٻيو چڪر هو، پر سمن شاهه ۾ ”تبديلي اچي وئي“.

رئيس موجب، سمن شاهه ڪڪڙ جي گوشت جو شوقين هوندو هو تنهنڪري مريدن کان ڪڪڙ طلب ڪندو هو. جڏهن ڪڪڙ جي ٻوڙ جو پيالو ڀرجي ايندو هوس ته انهي ۾ سلفي جي ڇار وجهندو هو ۽ انهي کي ملائي ماني سان کائيندو هو.

پر مرشد جي فوڊ پيٽرن کان علاوه، هن مزار تي ڪڪڙ صدقي ۾ ڏيڻ جو هڪ معاشي سبب به هو: ٻين پيرن تي توهان کي وهٽ، ڇيلو، سون، پيسا يا ڪن صورتن ۾ اولاد ڏيڻو پوندو پر سمن سرڪار تي توهان ڪڪڙ ڏئي دل جي مراد يا گھربل نتيجا حاصل ڪري سگھو ٿا. ماڻهو ڪڪڙ ڌاريندا آهن ۽ انهي ٻانگي کي تيستائين ڪُهڻ جي اجازت نه هوندي آهي، جيستائين درگاهه تائين نه پهچي. ٻين درگاهن جي ڀيٽ ۾ سمن سرڪار، سستو پير سمجھيو ويندو هو.

ٻيو، هن سموري تر ۾ ڪا درگاهه ڪانه هئي. ويجھي ۾ ويجھي (سوين ڪلوميٽر پري) درگاهه ٿر ۾ راضي شاهه جي هئي. وڏيرن، وبائن ۽ ويراني ۾ دل کي دلاسو ڏيڻ لاءِ ماڻهن کي بهرحال مرشد دستياب گھرجي. هي هڪ طرح سان هتي جي ڪولهين، ڀيلن ۽ ٻين مسلمان هارين جو قائد آهي، جنهن کين هڪ ڌار درگاهه جو خواب حقيقت ڪري ڏيکاريو.

شايد بر ڳولي اڪيلو جيئڻ، ڪپڙا نه پهرڻ يعني ڪجھه به نه طلبڻ، مجذوب ٿيڻ، ٻوڙ ۾ سُلفيءَ جي خاڪ ملائي کائڻ انهي وقت جي حاوي معاشرتي طرز زندگي کي رد ڪرڻ هو. يا اڃان ئي ڪو ٻيو، نه ٻڌائڻ جهڙو مسئلو هو. پر اها آزادي بهرحال ايڏي آسان ڪانه هئي. چون ٿا ته ڪپڙا لاهي هلڻ سببان ماڻهن کيس ڏاڍو تنگ ڪيو. ماڻهن جي تعدين کان ڀڄي ڪيئي وسنديون مٽايائين پر ماڻهن منجهائنس هٿ نه ڪڍيا. يعني اها حالت هئي جو ڳوٺ ڀرسان اهڙي تلاو ۾ اندر وڃي لڪو جتي واڳون رهندا هئا. انهي بعد پنگرئي ڀرسان ڪارو واهه نالي هڪ اهڙي جھنگ ۾ وڃي رهيو جيڪو بگھڙن ڪري مشهور هوندو هو پر پوءِ به ماڻهن کيس معاف نه ڪيو ۽ جتان لنگھندو هو اتان فقرا ڦٽي ڪندڙ ماڻهن جا ولر سندس پٺيان پئجي ويندا هئا.

آخر، بدنامي جي انهي سماجي مهم کان ڀڄي، هن بر ڏانهن هجرت ڪري آيو ۽ اچي ويراني ۾ پناهه ورتائين جتي کيس غربت ۾ غرق ٿيل رعيت ملي ۽ هتي اهڙي ته ڀڳي سڄي ڪيائين، نپٽن کي پٽڙا، نامردن کي مڙسي ڏيڻ جون اهڙيون ڪرامتون ڪيائين جو سمن سرڪار سڏجڻ ۾ آيو.

سال 1812 ۽ 1836 ۾ ڪڇ ۾ ڪالرا جو ڪال ڪاهي پيو هو. سنڌ جي لاڙ وارن ضلعن ۾ انهي ڪالرا ڳوٺن جا ڳوٺن ماري وڌا. ارڙهن سئو ٻٽيهن واري وبا ۾ ته سنڌ جا حاڪم ٽالپر مير حيدرآباد ڇڏي ٻهراڙين ۾ وڃي ويٺا هئا ۽ ٽن مهينن تائين شهر ۾ ڪونه آيا. ٻيو، 1932 ۾ سکر بئراج ٺهيو. بيراج ٺهڻ بعد زرعي جنسن کي هڪ هنڌ گڏ ڪرڻ، انهن کي وڏن شهرن موڪلڻ لاءِ ننڍن شهرن ۾ آبادي هڪ هنڌ گڏ ٿيڻ شروع ٿي، سنڌ ۾ ننڍا ننڍا شهر وڌڻ لڳا ڇاڪاڻ ته اناج کي هڪ هنڌ رکڻ لاءِ حڪومت کي مرڪز گھربل هئا.

سکر بئراج ٺهڻ بعد بدين جي هن علائقي ۾ وونئڻ پوکجڻ لڳي. پر انهي سان گڏ هتي ڪڻڪ جام پوکجي ۽ ٻني جي ڪم ۾ گھڻو ڪري ڪولهي ۽ ڀيل آهن. پنگريو شهر هن علائقي جي اهم اناج منڊي بنيو. وبائي بيمارين ۽ نون بئراجن ٺهڻ جي نتيجي ۾ (پڻ) ڪڇ جا غير مسلم هاري هن پاسي لڏي آيا ۽ مسلمان ارسٽوڪريسي جو هارپو اچي ڪيائون.

ماڻهن ۾ هڪڙو خوف ڪالرائن جو، ٻيو وڏيرن جو ۽ ٻيا بي شمار، اڻ ڏٺل ڀئو جيڪي هن بر ۾ فطري طور ڏينهن رات پڌرا ٿي سگھن ٿا.

شايد گھڻو ڪجھه نه، پر انسان جي ابدي دربدري، ڀٽڪڻ ۽ پوءِ هڪ هنڌ ويهي ساهي کڻڻ واري لمبي ڪهاڻي جو ٿورو گھڻو شائبو هن پير جي حياتي ۾ نظر اچي ٿو. ۽ سنڌي معاشري ۾ ماڻهن سان جيڪا تعدي ڪئي وڃي ٿي، انهي جي ٿوري گھڻي ثابتي پڻ.

سمن شاهه تي لکيل ڪجھه مختصر سوانحي ڪمينٽريز ۾ آرائين آبادگارن جو ذڪر ملي ٿو، جن سندس سرگرمين ۽ رهڻي ڪهڻي جي انداز تي سخت اعتراض ڪيو هو ۽ کيس پنگرئي مان ڪڍڻ لاءِ انگريز ميجسٽريٽ کي وٺي آيا هئا. اهي آرائين آبادگار به سنڌ ۾ ڪئنال سسٽم بعد هتي آيا آهن، جو انگريزن کي وڏي اسڪيل تي زمين آباد ڪرڻ لاءِ گھڻن ماڻهن جي ضرورت هئي (اها ساڳي حڪمت عملي سانگھڙ ۾ پڻ ڪئي وئي).

اڄڪلھه هن تر ۾، انهن آرائين آبادگارن جا گادي نشين، لشڪر طيبه ۽ ٻيو جهادي فيڪٽر تمام سرگرم آهي. جماعت الدعوه جا ڪارين ترارن وارا جهولندڙ جھنڊا توهان کي سمن شاهه جي مزار طرف ويندڙ روڊ تي جتي ڪٿي نظر ايندا. پنگرئي جي ڀرسان ڳوٺن ۾ هنن جا متحرڪ يونٽ آهن ۽ ڀروارن ڳوٺن ۾ ڪجھه سال اڳ چئن سنڌي ڇوڪرن جا لاش به آندا ويا هئا، جيڪي انڊين آرمي سان ڪشمير اندر چڪرين ۾ مري ويا هئا.

بقول رئيس عبدالڪريم نظاماڻي جي سوانح جي، سمن شاهه جي ميلي جي شروعات ڪامريڊ حيدر بخش جتوئي ۽ سندن ساٿين پير جمن شاهه، ڪامريڊ عبدالقادر ڪئي. انهيءَ پهرئين ميلي ۾ هاري ڪانفرنس سڏائي وئي هئي، جتي هارين تقريرون ڪيون هيون. اڄ به سمن شاهه جي مريدن جو وڏو حلقو غير مسلم هارين جو آهي. هي توهان جيڪا سمن شاهه جي مقبول ۽ واحد تصوير ڏسندا آهيو، جنهن ۾ هو ڊاڪٽر اقبال وانگر کاڏي هيٺان ٺونٺ ڏئي ويٺو هوندو آهي، سا سندس هڪ هندو مريد، گلاب راءِ جي ڪڍرايل آهي. (هي فوٽو ڇڪڻ لاءِ گلاب راءِ، 1930 ڌاري حيدرآباد مان فوٽوگرافر وٺي آيو هو).

شايد ڪامريڊ جتوئي کي، سمن شاهه ڪَلٽ ۾ ڪا ٿوري گھڻي ڪلاس وار به نظر آئي…

سمن شاهه جي روضي جي ڏاڪڻن تان اٿي مان مزار جي پٺ ۾ ٺهيل پراڻي مسيت ٻاهران قبرن تي لکيل تاريخون پڙهڻ لڳس. چوڌاري کبڙ ۽ ديوي جا وڻ آهن. تمام گھڻي گرمي آهي. پريان هڪ منڊو هاري آهستي آهستي ڪيڏانهن وڃي رهيو آهي… ۽ قبرن چوڌاري، ڪٺل ڳاڙهن ٻانگن جي کنڀن ۽ هڏن جا ڍير ائين پيل آهن، ڄڻ ته ڪڪڙن جي بازار ۾ ڪو بم ڦاٽو هجي.

رئيس ڪريم بخش جي سمن شاھ سان آخري ملاقات 1929 ۾ ٿي.

”مون کي ڏسي آڱر مٿي ڪيائين، پوءِ انهي کي دل تي رکندي سرائيڪي ۾ چيائين:“

”توکي تنهنجي سوال جو جواب مليو؟“

 

سنڌ کي مليل وسيلن بنا اختيار

18هين ترميم کانپوءِ ته صوبن کي وڌيڪ اختيار ملي ويا آهن، پر اها ڳالهه به اهم آهي ته رڳو اختيار ملڻ سان ته ڪاروهنوار نٿو هلي سگهي، ڇو ته مالي وسيلا وفاق جي هٿ وس آهن، جن مان سنڌ تقريبن 66 سيڪڙو روينيو گڏ ڪري وفاق کي ڏئي ٿي، ان جي باوجود سنڌ کي اين ايف سي ايوارڊ گهٽ ملڻ وڏي ناانصافي آهي، ماضي تي نظر ڦيرايون ته اهي ثابتيون ملن ٿيون ته سنڌ سان سدائين هر پليٽ فارم تي زيادتي، بدديانتي، ناانصافي ۽ ظلم ٿيندو رهيو آهي، پوءِ اهو پاڻيءَ تي ڌاڙي جي صورت ۾ هجي يا وري اين ايف سي ايوارڊ جي ورهاست، ٻيو وري حد کان وڌيڪ ظلم ته اهو آهي جو وفاقي سرڪار پاران سنڌ ۾سولر ۽ ونڊ پاور پلانٽن تي پابندي لاڳو ڪيل آهي، جنهن خلاف پڻ سنڌ حڪومت سخت احتجاج ڪيو آهي. وفاقي سرڪار پاران اهو جواز پيش ڪيو پيو وڃي ته ونڊ ۽ سولر پاور پلانٽن مان پيدا ٿيندڙ بجلي ۽ انهن لاءِ ٻاهران گهرائي ويندڙ مشينري جي اگهن تي وڏا مسئلا پيدا ٿيندا. اسان جو وفاق کان سوال اهو آهي ته سنڌ جي مستقبل سان وابسته فيصلا اڪيلي سر ڪرڻ جو ڪهڙو مطلب آهي، ڇا وفاق سنڌ کي پٿرن جي دور ۾ ڌڪڻ جي خواهش رکي ٿو يا سنڌ جي ترقي سندس اک ۾ ڪنڊو محسوس ٿئي ٿي؟ اسين وڏي وزير جي انهيءَ فيصلي ۽ احتجاج جي حمايت ڪريون ٿا، جنهن ۾ هن احتجاجن وفاق کي بجليءَ جون رهتون نه ڏيڻ جو چتاءُ ڏنو آهي. ٻڌايو ته اهو به ويو آهي ته حيسڪو ۽ سيپڪو پاران سنڌ سرڪار جي ادارن تي 17 ارب رپين جو رهتون ڏيکاريون ويون، پر جڏهن انهن جي تصديق ڪرائي وئي ته ان مان 8 ارب رپيا اضافي بلن جي صورت ۾ نڪتا، اهڙي صورتحال ۾ بجلي جا بل ڀريندڙ عام صارفين کي بجلي ورڇ ڪندڙ ادارن تي ڪهڙو ويساهه ٿيندو؟ اسين سمجهون ٿا ته اين ايف سي ايوارڊ ورهائڻ ۾ دير لاءِ نئين مالي سال جي بجيٽ جي تيارين جو بهانو اجايو آهي، اهڙن بهانن سان ائين محسوس ٿئي ٿو ڄڻ وفاق جو سنڌ سان ماٽيلي ماءُ وارو ناتو هجي، جيڪو زيادتين ۽ ناانصافين جي صورت ۾ نڀايو پيو وڃي. 18هين ترميم کانپوءِ هاڻ ضرورت ان ڳالهه جي آهي ته تعليم، صحت، توانائي سميت جيڪي به شعبا ۽ کاتا صوبن کي منتقل ڪيا ويا آهن، انهن جو ڪاروهنوار هلائڻ لاءِ وفاق مالياتي فنڊ به ادا ڪري، رڳو اختيار ڏئي هٿ ڪڍڻ سان ائين لڳي ٿو ڄڻ وفاق اڳ ئي انهن منصوبن جي تيارين ۾ هو ته وفاقي ناڻو گڏ ڪري ڪنهن مخصوص صوبي تي خرچ ڪرڻو آهي، اهڙي سوچ ۽ فهم سان صوبن ۾ اختلاف شدت اختيار ڪري ويندا ۽ نتيجو عوام لاءِ فائديمند ثابت نه ٿيندو. سنڌ حڪومت کي گهرجي ته اها پنهنجي حقن لاءِ وفاق آڏو مضبوط ڪيس تيار ڪري پنهنجا پير ڄمائي بيهي.

 

وفاقي حڪومت پاران ڪي پي ڪي متاثرين لاءِ امدادي پئڪيج جو اعلان

اسلام آباد (بيورو) وفاقي حڪومت خيبرپختونخواهه صوبي جي طوفاني برساتن سبب متاثر علائقن جي ماڻهن لاءِ فوري امدادي ڪارروايون شروع ڪري ڇڏيون آهن ۽ متاثرين جي لاءِ امدادي پئڪيج ۽ نقصان سٽيل انفراسٽرڪچر جي نئين سر تعمير ۾ مدد ڏيڻ جو اعلان ڪيو آهي. وزيراعظم نواز شريف خيبرپختونخواهه صوبي ۾ شديد برساتن سبب فوت ٿي ويلن جي خاندانن لاءِ في ماڻهو 5 لک رپيا ۽ زخمي ماڻهن لاءِ في ماڻهو 50 هزار رپين جي امدادي پئڪيج جو اعلان ڪيو آهي. وزيراعظم جيڪو برطانيا جي سرڪاري دوري تي آهي، هن متاثر ماڻهن لاءِ امدادي پئڪيج جو اعلان ڪيو آهي. هن صوبائي عملدارن ۽ ڊيزاسٽر مئنيجمينٽ اٿارٽي تي زور ڀريو آهي ته هو نقصانن تي ضابطو آڻڻ جي لاءِ امدادي ڪوششن ۾ اضافو ڪن. وزيراعظم جاني ۽ مالي نقصان تي تعزيت جو اظهار ڪيو آهي. وفاقي حڪومت خيبرپختونخواهه جي متاثر ماڻهنجي انفراسٽرڪچر جي نئين سر تعمير جي لاءِ مدد ڏيندي. لاڳاپيل عملدارن کي اها به هدايت جاري ڪئي وئي آهي ته شديد برساتن سبب متاثر ٿيندڙن جي لاءِ خوراڪ جا مناسب قدم کنيا وڃن. واضح رهي ته خيبرپختونخواهه جي گادي واري شهر ۾ آچر ڏينهن شديد طوفان ۽ برسات سبب 45 ماڻهو اجل جو شڪار ٿيا ۽ 96 زخمي ٿيا هئا.

 

هفتي اندر ڪڻڪ جو باردانو آبادگارن کي ملي ويندي: وڏي وزير جو اعلان

ڪراچي (اسٽاف رپورٽر) سنڌ اسيمبلي ۾ وڏي وزير جي تقرير دوران اپوزيشن ميمبرن گوڙ ڪري سخت نعريبازي ڪئي، سيد قائم علي شاهه جو چوڻ آهي ته هڪ هفتي تائين ڪڻڪ جو بارداڻو هر آبادگار کي ملي ويندو، آبادگارن جي ڀلائي لاءِ ڪڻڪ جو اگهه وڌايو، آبادگارن ۽ هارين کي اڪيلو نه ڇڏيو ويندو. سنڌ اسيمبلي ۾ خطاب ڪندي وڏي وزير چيو ته صوبي جي هر اسپتال ۾ هيپاٽائيٽس جي خاتمي لاءِ ڌار يونٽ قائم ڪيو ويو آهي ۽ ان لاءِ ساليانو هڪ ارب رپيا رکيا ويندا. وڏي وزير چيو ته لکين رپيا خرچ ڪري هيپاٽائيٽس جي مريضن جو ڀارت مان علاج ڪرايو. هن چيو ته گهـُرج نه هوندي به ڪڻڪ جي قيمت ۾ 50 رپيا في مڻ اضافو ڪيو آهي. هن چيو ته حڪومت جي ڪوشش آهي ته صوبي ۾ وڏي مقدار ۾ ڪڻڪ پيدا ٿئي، جڏهن ته گذريل سال 12 لک ٽن ڪڻڪ محفوظ ڪئي وئي آهي. وڏي وزير چيو ته آبادگارن ۽ هارين کي اڪيلو نه ڇڏيو ويندو، جڏهن ته آبادگارن جي ڀلائي لاءِ ڪڻڪ جو اگهه وڌايو آهي. قائم علي شاهه چيو ته ڪمند جي آبادگارن کي نقصان کان بچائڻ لاءِ اڍائي ارب وڌيڪ ڏنا آهن ، جڏهن ته سهولتون ڏيڻ واري ڳالهه مخالف ڌر کي نه پئي وڻي، جنهن ڪري گوڙ ڪري رهي آهي. سندس چوڻ هو ته مخالف ڌر کي رڳو گوڙ ڪرڻ ايندو آهي، کيس رولز نه سيکاريا وڃن، ڇاڪاڻ ته هــُنن پاڻ رولز ٺاهيا آهن. وڏي وزير سيد قائم علي شاهه جي تقرير دوران مخالف ڌر جي ميمبرن، ايوان ۾ گوڙ ڪيو ۽ نعريبازي پڻ ڪندا رهيا.

 

قومي اسيمبلي ۾ پ پ ميمبرن جو سنڌ ۾ لوڊشيڊنگ خلاف احتجاج

اسلام آباد (بيورو) قومي اسيمبلي ۾ پ پ ميمبرز جو سنڌ ۾ بجلي جي اڻ اعلانيل لوڊشيڊنگ خلاف  سخت احتجاج ڪيو آهي، پاڻي ۽ بجلي واري وفاقي وزير خواجه آصف چيو آهي ته  واپڊا جا سنڌ حڪومت ڏانهن 66 ارب رپيا رهيل آهن، هٿ ٻڌي چوان ٿو ته ادائيگي ڪئي وڃي، جيڪو صوبو رهتون ادا نه ڪندو، ان کي بجلي فراهم نه ڪنداسين.  قومي اسيمبلي جو اجلاس اسپيڪر سردار اياز صادق جي صدارت هيٺ ٿيو، جنهن ۾ مختلف معاملن تي بحث ڪيو ويو. اجلاس ۾ پيپلزپارٽي جي ميمبر اياز سومرو سنڌ ۾ بجلي جي اڻ اعلانيل لوڊشيڊنگ تي احتجاج ڪندي چيو ته لاڙڪاڻي ۾ 18 ڪلاڪ بجلي بند ڪئي پئي وڃي، ڇا لاڙڪاڻو پاڪستان جو حصو ناهي؟. اياز سومري چيو ته سنڌ سان اهڙو رويو نه رکيو وڃي، جيڪو ماڻهو بلز جي ادائيگي ڪن ٿا، گهٽ ۾ گهٽ انهن کي بجلي فراهم ڪئي وڃي، نه پاڻي ۽ نه بجلي، هو ڪيڏانهن وڃن.  اياز سومري جي احتجاج تي ايوان ۾ ڳالهائيندي پاڻي ۽ بجلي واري وفاقي وزير خواجه آصف چيو ته سنڌ حڪومت ڏانهن واپڊا جا 66 ارب رپيا رهيل آهن پر صوبائي سرڪار رڳو 9 ارب رپيا قبولي رهي آهي. خواجه آصف چيو ته هـُو سنڌ حڪومت کي هٿ ٻـَڌي چوي ٿو ته واپڊا جون رهتون ادا ڪيون وڃن، جيڪو صوبو بجلي جون رهتون ادا نه ڪندو، ان کي بجلي فراهم نه ڪئي ويندي. هن چيو ته سنڌ حڪومت اومني کي هر مهيني بل ڏيڻ لاءِ تيار آهي، پر واپڊا جون ادائيگيون نٿيون ڪيون وڃن، ڪي اليڪٽرڪ پاران به سئي سدرن گيس کي 50 ارب رپيا ادا ڪرڻا آهن. خواجه آصف چيو ته سنڌ ۾ عام ماڻهو ۽ پرائيويٽ سيڪٽر بجلي بلز جي ادائيگي ناهن ڪندا، جتي ادائيگي نه  ٿيندي، اتي بجلي به نه ڏني ويندي. اپوزيشن ليڊر خورشيد شاهه چيو ته جيڪڏهن سنڌ حڪومت ڏانهن رهتون آهن ته اهي فوري طور ادا ڪرڻ گهرجن. ايوان ۾ ايم ڪيو ايم پاران قومي اسيمبلي ۾ تلاوت بعد نعت پڙهڻ لاءِ ترميم پيش ڪئي وئي، حڪومت پاران حمايت بعد معاملو ڪميٽي حوالي ڪيو ويو. ايوان ۾ پيپلزپارٽي پاران غيرت جي نالي تي قتل  ۽ زوري زِنا واري قانونن ۾ ترميم وارا بل پڻ پيش ڪيا، جنهن کي پڻ اسپيڪر لاڳاپيل ڪميٽيز حوالي ڪري ڇڏيو. ايوان ۾ اپوزيشن عورت ميمبرز کي فنڊ نه ملڻ تي واڪ آئوٽ ڪيو، جنهن بعد اسپيڪر اجلاس سڀاڻي ڏهين وڳي تائين ملتوي ڪري ڇڏيو.

 

ادارن وچ ۾ ڪا به جنگ يا ٽڪراءُ ناهي: چيف جسٽس ناصر الملڪ

اسلام آباد (بيورو) سپريم ڪورٽ جي چيف جسٽس،جسٽس ناصر المـُلڪ چيو آهي ته ادارن وچ ۾ ڪا به جنگ يا ٽڪراءُ ناهي،عدالت ڏسي رهي آهي ته آئيني ترميمن تحت ڪنهن آرٽيڪل جي ڀڃڪڙي ته ناهي ٿي. چيف جسٽس ناصر الملڪ جي سربراهي ۾ سپريم ڪورٽ جي 17 رڪني فل بينچ، 18 هين،21 هين آئيني ترميمن توڙي فوجي عدالتن خلاف درخواستنجي ٻڌڻي ڪئي. ٻـُڌڻي دوران لاهور هاءِ ڪورٽ بار جي وڪيل حامد خان جي دليلن تي جسٽس ثاقب نثار رمارڪس ڏيندي چيو ته ان ڳالهه کان ڪنهن کي به انڪار ناهي ته عدليه جي آزادي ۽ انتظاميه کان علحدگي آئين جو اهم نقطو آهي. هن چيو ته جيڪڏهن پارلياماني ڪميٽي کي جڊيشل ڪميشن جو حصو بڻايو وڃي ته پوءِ ڇا اوهان کي قبول هوندو ان صورت ۾ اختيارن جي ورڇ متاثر نه ٿيندي. جسٽس اعجاز افضل رمارڪس ڏنا ته هـُو آئين ۾ اهڙيون ترميمون ڇو نه ٿا آڻين، جيڪي حالتن موجب هـُجن. جسٽس ناصر المـُلڪ چيو ته ڇا پارلياماني ڪميٽي عدليه جي آزادي ۽ اختيارن جي ورڇ خلاف آهي؟اهو به ٻـُڌايو وڃي ته ججز جي مقرري بابت جوڙيل پارلياماني ڪميٽي آئين جي ڪنهن آرٽيڪل خلاف آهي؟ هن چيو ته هر ملڪ ۾ ججز جي مقرري جو طريقيڪار مختلف آهي،ترميم ٿيندي ته ڪيس به عدالت ۾ ايندا. چيف جسٽس ناصرالملڪ پنهنجي رمارڪس ۾ چيو ته هـُو ڏسي رهيا آهن ته ترميم تحت ڪنهن آرٽيڪل جي ڀڃڪڙي ته ناهي ٿي، اسانجو ٻين ملڪن جي عدالتن کان متاثر ٿيڻ ضروري ناهي. ٻڌڻي دوران بيرسٽر ظفر الله پنهنجي دليلن ۾ چيو ته سپريم ڪورٽ 18 هين ترميم ۾ عبوري حڪم ڏنو،جنهن سبب پارليامينٽ 19هين ترميم منظور ڪئي. ان موقعي تي جسٽس آصف سعيد کوسا چيو ته عبوري حڪومت ۾ پارليامينٽ کي هدايت نه پر تجويز ڏني هئي. بيئريسٽر ظفر الله چيو ته سپريم ڪورٽ جي عبوري حڪم سبب ادارن ۾ جنگ ٿي جنهن تي چيف جسٽس رمارڪس ڏنا ته ادارن ۾ ڪا به جنگ يا ٽڪراءُ ناهي. سپريم ڪورٽ انکانپوءِ، 18 هين،21 هين آئيني ترميمن توڙي فوجي عدالتن خلاف درخواستن تي وڌيڪ ٻڌڻي اربع تائين ملتوي ڪري ڇڏي.

 

ڪنٽومينٽ بورڊ جي مڪاني چونڊن جي نتيجن عمران خان جي الزامن کي غلط ثابت ڪري ڇڏيو؛ خواجه سعد رفيق

لاهور (م.ڊ) ريلوي جي وفاقي وزير خواجه سعد رفيق چيو ته ڪنٽينر وارن ان جي تڪ اين اي 125 تي الزام مڙهيو هو ته هن تڪ ۾ ڌانڌلي ڪئي ويئي آهي پر ڪنٽومينٽ بورڊ جي مقامي چونڊن ۾ باشعور عوام مسلم ليگ (ن) کي ڪامياب ڪري ڇڏيو آهي تاريخ جو سبق آهي ته عوام پاران ڪيل فيصلا مڃيا وڃن پر تحريڪ انصاف پاران عوامي مينڊيٽ جي توهين ڪئي وڃي ٿي پي ٽي آءِ کي عوام جي فيصلن جو احترام ڪرڻ گهرجي جيڪو ڪم ملڪ به طالبان به نه ڪري سگهيا هئا اهو عمران خان ۽ طاهرالقادري جي الائينس ڪري ڇڏيو اهڙن خيالن جو اظهار هن گذريل ڏينهن لاهور ڪينٽ ۾ عام جلسي کي خطاب ڪندي ڪيو وفاقي وزير چيو ته اين اي 125 جي عوامي ٽربيونل (ن) ليگ جي حق ۾ فيصلو ڏيئي ڇڏيو آهي عمران خان جڊيشل ڪميشن ۾ به الزام ثابت ڪرڻ ۾ ناڪام ٿيندو هن چيو ته پاڪ چين معاهدن تي ڪجهه ماڻهو بيڪار سياست ڪري رهيا آهن ڪالاباغ ڊيم وانگر پاڪ چين ڪوريڊور کي تڪراري بنائڻ جي ڪوشش ڪئي پئي وڃي.

 

ڀاشا ڊيم جي اڏاوت تي چار ئي صوبا متفق آهن، اڃا تائين عملدرآمد ناهي ٿي سگهيو: نثار کهڙو

ڪراچي (اسٽاف رپورٽر) صوبائي وزير تعليم نٿار کهڙو چيو آهي ته سنڌ سميت پاڪستان ۾ قدرتيوسيلا اڻ ڳڻيا آهن جن مان توانائي جون ضرورتون سولائي سان پوريون ٿي سگهن ٿيون پاڪستان بابت چيو وڃي ٿو ته ان پنهنجا وسيلا ضايع ڪيا آهن ڀاشا ڊيم جي اڏاوت تي چار ئي صوبا متفق آهن پر اڃا تائين ان تي عملدرآمد ناهي ٿي سگهيو ٿر ڪول جي نشاندهي 1998 تي ڪئي ويئي هئي پر ان تي عملدرآمد تي سال لڳي ويا هو گذريل ڏينهن ايڪسپو سينٽر ڪراچي ۾ پاڪ انرجي ريويو جي اهتمام هيٺ انرجي ايوارڊ جي تقريب کي خاص مهمان طور خطاب ڪري رهيو هو ان موقعي تي قونصل جنرل سوئيزرليند ايمن وائيس ملڪ خدابخش پاڪستان اخبار جو ريزيڊنٽ ايڊيٽر مبشر مير ايڊيٽر پاڪ بينڪر جاويد محمود ايڊيٽر عوامي آواز ڊاڪٽر ايوب شيخ ۽ ٻين به خطاب ڪيو هن چيو ونڊ ڪوريڊور سنڌو درياهه ٿرڪول جا ذخيرا گهڻي وقت کان موجود آهن پر اسان ان سمورن قدرتي وسيلن کي ڪتب آڻي اڄ تائين توانائي جون ضرورتون پوريون ڪرڻ ڪامياب ناهيون ٿا هن چيو ته ان حوالي سان هميشه سول حڪومتن تي آڱريون کڄنديون رهيون آهن ۽ 1958 ۾ الزام هڻي مارشل لا لاڳو ڪيو ويو ۽ فيلڊ مارشل ايوب خان اچي ويو ۽ ان کان پوءِ ته سلسلو شروع ٿي ويو جمهوري حڪومتون ته صرف نالي ماتر اينديونر هيون ۽ مارشل لا جو بس دور ئي رهيو انهيءَ وقت ملڪ ٻه ٽڪر ٿيو هن چييو ته پرويز مشرف چيو ته 3 سال لڳن يا 22 سال ڀاشا ڊيم ضرور ٺاهينداس پر ايئن نه ٿي سگهيو هن چيو ته ڀارت ونڊ مان هزارين ميگاواٽ بجلي پيدا ڪري رهيو آهي پر سمورن متبادل توانائي جي ذريعن بابت معلومات هئڻ جي باوجود گذريل 9 سالن کان ڪنهن کي ان ڳالهه جو خيال نه آيو هن چيو ته وفاقي حڪومت کي ڪڻڪ برآمد ڪرڻ جي ڪهڙي ضرورت هئي ان سان سنڌ حڪومت تي قرض به چڙهي ويو ۽ يوڪرائين مان گهرايل ناقص ڪڻڪ به سنڌ کي استعمال ڪرڻي پئي نثار کهڙو چيو ته پاڪستان کي 70 سال ٿيڻ وارا آهن پر اڄ تائين اسان ٽيوب ويل کي سولر انرجي سان هلائڻ ۾ ڪامياب ناهيون ٿي سگهيا هن ٻڌايو ته 1991 جي واٽر رڪارڊ تحت درياهه سنڌ ۾ ڪوٽڙِ جي هنڌ کان 1.5 ملين ڪيوبڪ فوٽ پاڻي جو نيڪال ٿيڻ ضروري آهي ڇو ته ايئن نه ڪرڻ سان سمنڊ واپس ايندو جنهن سان زمين گهٽجي ويندي پر ان تي عملدرآمد ناهي ڪيو ويو جنهن جو نتيجو اهو نڪتو جو ڪيٽي بندر ڊيلٽا ۽ ٻين علائقن ۾ سمنڊ جو پاڻي داخل ٿي رهيو آهي جنهن سان زمين بنجر ٿيندي پئي وڇي ۽ پاڻي کارو ٿي ويو آهي. سوئيزرلينڊ جي قونصلر جنرل ايمل وائيس چيو ته توانائي جو شعبو سڄي دنيا لاءِ خاص اهميت رکيندڙ آهي هن ٻڌايو ته سوئيزرلينڊ ۾ 90 سيڪڙو بجلي هائڊرو پاور سان تيار ڪئي وڃي ٿي هن چيو ته ماحول کي آلودگي کان محفوط رکڻ وقت جي خاص ضرورت آهي پاڪستان اخبار جي ريزيڊنٽ ايڊيٽر مبشر مير چيو ته سنڌ صوبو قدرتي وسيلن سان نوازيل آهي جيڪي وسيلا ڪتب آڻي توانائي جون ضرورتون پوريون ڪري سگهجن ٿيون.

 

الطاف حسين عمران خان کان معافي وٺڻ جو مطالبو ڪري ڇڏيو

ڪراچي (اسٽاف رپورٽر) ايم ڪيو ايم جي اڳواڻ الطاف حسين عمران خان پاران ايم ڪيو ايم تي لڳل الزام بي بنياد قرار ڏيندي چيو ته بنا ثبوت جي اهڙا الزام مڙهڻ قتل برابر آهي الطاف حسين چيئرمين تحريڪ انصاف تي تنقيد ڪندي مطالبو ڪيو ته ڪپتان قوم کان معافي وٺي هن چيو ته عمران خان ثبوت ڏي يا وري پاڻ کي عدالتن آڏو اچڻ لاءِ تيار ڪري الطاف حسين چيو ته ڪپتان الزام مڙهيو ته ايم ڪيو ايم  ننڍين ڳالهين تي ماڻهن جا سر کڻي ٿي جيڪو الزام بي بنياد آهي جيڪڏهن ايئن ٿيو ته ايم ڪيو ايم تڪ اين اي 246 جي ضمني چونڊن ۾ رينجرز جي موجودگي ۾ اٽڪل هڪ لک ووٽ ڪيئن کڻي ڪامياب ٿي الطاف حسين عمران خان کان سوال ڪيو ته هو جلد کان جلد ايم ڪيو ايم جي خلاف پنهنجن الزامن کي عدالت ۾ کڻي وڃي سگهن ٿا.

 

برسات متاثر زخمين جي عيادت لاءِ گذريل ڏينهن نه اچڻ جو سبب ڊاڪٽرن جي صلاح هئي: عمران خان

پشاور (بيورو)  تحريڪ انصاف جي سربراهه عمران خان چيو آهي ته برسات متاثر زخمين جي عيادت لاءِ گذريل ڏينهن سندس نه اچڻ جو سبب ڊاڪٽرن جي اها صلاح هئي، جنهن ۾ کيس ٻڌايو ويو ته وي آءِ پيز جي موومينٽ سان طبي سهولتون متاثر ٿين ٿيون. ليڊي ريڊنگ اسپتال ۾ زخمين جي عيادت کانپوءِ صحافين سان ڳالهائيندي عمران خان چيو ته هو برسات سبب پيش آيل حادثن ۽ سموري تباهه کان با خبر هو ۽ ان سلسلي ۾ ڊاڪٽرن ۽ وڏي وزير سان رابطي ۾ هو. هن چيو ته ڊاڪٽر ڪالهه کيس  اسپتال نه اچڻ جو مشورور ڏنو هو، عمران خان موجب ڊاڪٽرن کيس چيو ته سندس اچڻ سان طبي سهولتون متاثر ٿي سگهن ٿيون ۽ مريضن کي ملندڙ توجهه گهٽجي سگهي ٿو، تنهنڪري هو دورو نه ڪري. هن چيو ته اڄ به هو بنا پروٽوڪول جي اوچتو اسپتال پهتو آهي ته جيئن سندس اچڻ جي ڪري مريضن جو اعلاج متاثر نه ٿئي. عمران خان جو چوڻ هو ته ليڊي ريڊنگ اسپتال کي جديد طرز جون سهولتون ڏيڻ تي ڪم ڪري رهيا آهيون ۽ ايندڙ ٽن مهينن ۾ اها اسپتال مثالي بڻجي ويندي.