تازيون خبرون

Daily Archives: April 10, 2015

2 سالن تائين ڀارتي ٽيم پاران پاڪستاني دوري جو خواب به نه ٿو ڏسي سگهجي: پي سي بي چيئرمين

لاهور(اسپورٽس نيوز) پي سي بي چيئرمين شهريار خان جو چوڻ آهي ته ڀارتي ڪرڪيٽ ٽيم پاڪستان جو دورو نه پئي ڪري ۽ 2 سالن تائين انڊين ٽيم جي پاڪستاني دوري جي حوالي سان خواب به نه ٿو ڏسي سگهجي، لاهور ۾ ميڊيا سان ڳالهائيندي پي سي  بي چيئرمين جو چوڻ هو ته پاڪستان ۾ عالمي ڪرڪيٽ جي بحالي لاءِ ڪوششون ڪريون پيا ۽ ايندڙ مهيني زمبابوي پاڪستان جو دورو ڪرڻ لاءِ تيار آهي جڏهن ته زمبابوين بورڊ کي چيو آهي ته مئي ۾ گرمي ٿيندي آهي جيڪڏهن برداشت ڪري سگهو ٿا ته اچو جڏهن ته ان حالي سان انهن جي جواب جو انتظار آهي هن چيو ته ڀارت کي 2 سالن تائين پاڪستان اچڻ جي دعوت نه ٿي ڏئي سگهجي ۽ في الحال روايتي مخالفن جو گڏيل عرب امارات ۾ اچي کيڏڻ به وڏي ڳالهه آهي.

 

بنگلاديش جي دوري ۾ عمر اڪمل کي قرباني جو ٻڪريو بڻايو ويو: ڪامران اڪمل

لاهور(اسپورٽس نيوز)ڪامران اڪمل عمر کي بنگلاديش دوري لاءِ چونڊ نه ڪرڻ کي ناانصافي قرار ڏنو وڪيٽ ڪيپر بيٽسمين جو چوڻ آهي ته بيٽنگ آرڊر ۾ ردوبدل ڪري عمر اڪمل کي قرباني جو ٻڪرو بڻايو ويو جنهن سان ان جي ڪارڪردگي جو تسلسلي برقرار نه رهي سگهندو هڪ انٽرويو ۾ ڪامران اڪمل چيو ته عمر وڪيٽ ڪيپنگ لاءِ پهرين چونڊ نه هو ۽ ان کي ٽيم جي ضرورت کي نظر ۾ رکندي اهو اضافي ذميواري قبول ڪئي پر سرفراز کي پهرئين ڏينهن کان موقعو ڏيڻ گهرجي ها.

 

سنڌ جا تعليمي بورڊ ۽ امتحانن ۾ هلندڙ ڪاپي جي ڌم!!!

 

سڄي سنڌ ۾ اڄڪلهه نائين ۽ ڏهين ڪلاسن وارا امتحان هلندڙ آهن، جن بابت جيڪي خبرون ميڊيا تائين پهتيون آهن ۽ ڪئميرائن جي اکين انهن نظارن کي جهڙي ريت ڏسندڙن کي ڏيکاريو آهي، تنهن کانپوءِ ته افسوس جا هٿ ملڻ کانسواءِ ٻي ڪا ڳالهه سمجهه ۾ ئي نه ٿي اچي، اسان جي معاشري جا سڀيئي طبقا سنڌ ۾ تعليمي معيار جي پستي، بند پيل اسڪولن کولرائڻ، اسڪولن جي عمارتن کي وڏيرن جي قبضي مان آجو ڪرائڻ ۽ گوسڙو ماسترن جي آزار بابت رڙيون ڪندا نظر اچي رهيا هئا ته ٻئي طرف هاڻ امتحانن ۾ ڪاپي ڪرڻ واري ڪڌي رسم اسان جي تعليمي سرشتي کي تباهه ڪرڻ لاءِ ڪينسر جي شڪل اختيار ڪرڻ شروع ڪري ڇڏي آهي. اسان کي اهو ڏسي افسوس ٿي رهيو آهي ته امتحانن ۾ ڪاپي ڪنهن هڪ اڌ امتحاني سينٽر تي ٿيندي نظر نه آئي آهي، پر شايد ئي اهڙو ڪو سينٽر هجي جتي ڪاپي نه ٿي رهي هجي. اسان وٽ نائين ۽ ڏهين ڪلاسن جا امتحان سنڌ ۾ قائم امتحاني بورڊن پاران ڪرايا وڃن ٿا ۽ سنڌ ۾ ٿيندڙ مئٽرڪ جي امتحانن ۾ جهڙي طريقي سان ڪاپي ٿيندي نظر آئي آهي، ان سان ڪنهن هڪ تعليمي بورڊ کي ذميوار قرار ڏيئي نه ٿو سگهجي. پر سنڌ جا سڀيئي تعليمي بورڊ انهي ڏوهه جا گڏيل ڏوهاري آهن، جن هڪ سازش تحت سنڌ جي تعليمي نظام جون پاڙون کوٽڻ واري ڪم۾ ڀائيواري ڪئي آهي. سنڌ جي تعليمي ادارن ۾ امتحانن دوران ڪاپي ڪرڻ وارو عمل ڪو اڄوڪو ناهي اهو مرض ايترو ته پراڻو آهي جو هاڻ ڪاپي ڪرڻ ڄڻ ته هر شاگرد جو حق بڻجي ويو آهي. اسان ڏٺو آهي ته جڏهن به امتحان ٿيڻا هوندا آهن، تڏهن سرڪاري طرح اهو ٻڌايو ويندو آهي ته امتحاني سينٽرن جي ٻاهران قلم 144 لڳايو ويو آهي ۽ حفاظتي انتظام سخت ڪيا ويا آهن ۽ ڪنهن به غير واسطيدار ماڻهو کي امتحاني سينٽرن ۾ داخل ٿيڻ جي اجازت ئي نه هوندي، جڏهن ته امتحانن جي وقت دوران فوٽو اسٽيٽ مشينن وارا دڪان بند رکيا ويندا، ظاهري طرح ته اهي انتظام چڱا نظر ايندا آهن، پر ٿيندو ان جي ابتڙ ئي آهي. شهر ۾ فوٽو اسٽيٽ مشينن جا دڪان کليل ئي رهندا آهن. قلم 144 تي عمل ٿيندو ڪٿي به نظر نه ايندو آهي ۽ حفاظتي انتظامن لاءِ مقرر ڪيل اهلڪار امتحان ڏيندڙ اميدوارن کي ڪارتوس پهچائڻ وارن ڪمن ۾ مشغول ڏسڻ ۾ ايندا آهن. اڳ ته ائين ٿيندو هو ته امتحانن واري رات شاگردن جا ٽولا شهر ۾ پيا چڪر هڻندا هئا ته من ڪٿان ڪو پيپر آئوٽ ٿيئي ته جيئن اهي ان پيپر جي آڌار تي امتحان ۾ سٺيون مارڪون کڻي سگهن جڏهن ته امتحانن کان پوءِ سرندي وارن ڇوڪرن جا مائٽ ٽيڪسيون ڀاڙا ڪري انهن استاد وٽ وڃي پهچندا هئا، جنهن استاد وٽ پيپر چيڪ ٿيڻ لاءِ ايندا هئا. جڏهن ته هاڻ صورتحال تبديل ٿي چڪي آهي هاڻ پيپر آئوٽ ٿيڻ جو انتظار به ڪرڻو نه ٿو پئي ڇاڪاڻ ته جيڪڏهن ڪاپي ڪرڻ جون سڀيئي سهولتون امتحاني سينٽرن ۾ ئي اميدوارن کي حاصل ٿي وڃن ته پوءِ انهن کي ڪهڙي ضرورت آهي جو اهي پنهنجي ننڊ ڦٽائي آئوٽ ٿيل پيپر جي ڳولا ڪن. هن وقت امتحاني سينٽرن ۾ اهي سڀيئي سهولتون اميدوارن کي حاصل ٿيو وڃن ، جن جي انهن کي خواهش هوندي آهي، اسان سمجهون ٿا ته ان سلسلي ۾ هڪ وڏي جائزي ۽ ريسرچ جي ضرورت آ هي ته آخر سنڌ ۾ جيڪو ڪاپي جو مرض پکڙيو آهي، تنهن کي ڪهڙي ريت روڪي سگهجي ٿو. جيڪڏهن ان سلسلي ۾ هنيئر ساڻ ئي ڪا ر ٿابندي نه ڪئي وئي ته پوءِ اسان کي تعليمي تباهي بابت و اويلا ڪرڻ لاءِ وقت ئي نه بچندو. اسان سمجهون ٿا ته جڏهن کان سرڪاري اسڪولن ۽ ڪاليجن جي مقابلي ۾ پرائيويٽ اسڪول کلڻ شروع ٿيا آهن، تڏهن کان اسان وٽ تعليم جي تباهي جا بنياد پوڻ شروع ٿيا آهن، اهي پرائيويٽ اسڪول جيڪي تعليم جي لحاظ سان سرڪاري اسڪولن ۽ ڪاليجن جي پڙهائي جي ڀيٽ ۾ تمام گهڻو پوئتي پيل آهن، پر انهن پنهنجن اسڪولن ۽ ڪاليجن کي جهڙي ريت سينگاري ۽ هڪ ”شو پيس“ ٺاهي والدين اڳيان پيش ڪيو آهي، تنهن کانپوءِ هر امير ۽ سرندي وارو ته پري جي ڳالهه آهي پر هاڻ ڏهاڙي ڪمائيندڙ مزدور کان وٺي پٽيوالن ۽ ڪلارڪن تائين گهٽ آمدني وارا سڀيئي ماڻهو اها خواهش رکن ٿا ته انهن جو ٻار پرائيويٽ اسڪول ۾ ئي داخل ٿيئي جڏهن ته کين اها خبر ئي نه هوندي آهي ته پرائيويٽ اسڪولن ۾ جيڪي استاد مقرر آهن، تن جي پنهنجي تعليم به مئٽرڪ ۽ انٽر تائين هوندي آهي ۽ انهن جي پگهار 15 سئو کان وڌ ۾ وڌ 5 هزارن تائين مس هوندي آهي. جڏهن ته اهڙا استاد ڇا پڙهائيندا هوندا تنهن جو اندازو آساني سان لڳائي سگهجي ٿو، ويتر اهي پرائيويٽ تعليمي ادارا ڏوڪڙ ڏيئي بورڊن مان پنهنجن شاگردن کي اي ون گريڊ ۽ پوزيشنون ڏيارڻ وارو ڪم به ڪندا آهن ۽ هر سال پرائيويٽ اسڪول ۽ ڪاليج ٻولي لڳائي تعليمي بورڊن کان پوزيشنون خريد ڪندا آهن، ظاهر آهي ته جڏهن تعليم ائين وڪرو ٿيندي هجي ته پوءِ سرڪاري اسڪول ۽ ڪاليج ڪيتري به محنت ڪن، انهن جو شاگرد ڪڏهن به اي ون گريڊ يا اي گريڊ ججهي تعداد ۾ کڻي نه سگهندو، جيترو انهن جو حق آهي. ان سلسلي ۾ هڪ تجويز اها آهي ته حڪومت کي گهرجي ته پرائيويٽ اسڪولن ۽ ڪاليجن لاءِ ڌار تعليمي بورڊ ٺاهيا وڃن ته جيئن سرڪاري اسڪولن ۽ ڪاليجن جي ڪارڪردگي ۽ پرائيويٽ اسڪولن ۽ ڪاليجن جي ڪارڪردگي واضح نموني سامهون اچي سگهي اسان هتي اها به تجويز ڏينداسين ته امتحاني سينٽرن ۾ داخل ٿيندڙ سڀني شاگردن جي امتحاني سينٽر جي گيٽ تي ئي جهڙتي وٺي پوءِ ان کي اندر داخل ٿيڻ جي اجازت ڏيڻ گهرجي ائين ڪرڻ سان ممڪن آهي ته سينٽر جي اندر گائيڊون ۽ موبائيل رکڻ ڪنهن حد تائين ناممڪن ٿي پوي امتحاني سينٽرن آڏو جيڪي اهلڪار مقرر ڪيا وڃن ٿا تن کي سينٽر جي گيٽ تي مقرر ڪرڻ بجاءِ انهن کي گهٽ ۾ گهٽ اڌ ڪلو ميٽر پري مقرر ڪيو وڃي ۽ سينٽر جي آس پاس اڌ ڪلوميٽرن ۾ ڪرفيو جهڙي صورٽحال پيدا ڪري امتحان وٺڻ گهرجن. اهڙي ريت جيڪي استاد انويجيليٽر طور مقرر ڪيا وڃن تن جي هڪ دفعو اڳ ٽريننگ ڪرائي وڃي ۽ کين سمجهايو وڃي ته اهي ڪاپي واري عمل کي ڪهڙي ريت روڪڻ ۾ مددگار ثابت ٿي سگهن ٿا. جڏهن ته امتحاني سينٽر جي جي جنهن به هال مان ڇاپي دوران ڪوشاگرد ڪاپي ڪندي پڪڙيو وڃي ته نه رڳو اهو شاگرد ٽن سالن لاءِ رسٽيڪيٽ ڪيو وڃي، پر ان هال ۾ ڊيوٽي تي مقرر استاد کي به ٽن سالن لاءِ معطل ڪيو وڃي اسان جي خيال ۾جيستائين سخت کان سخت سزائن وارو عمل شروع نه ٿيندو تيستائين سنڌ مان ڪاپي ڪلچر ختم ٿيڻ ناممڪن ئي آهي.

هن وقت مئٽرڪ جي امتحانن ۾ جيڪا وڏي پئماني تي ڪاپي ٿي رهي آهي،

ان کانپوءِ هاڻ اهي شاگرد ڪاليجن ۾ پهچندا ته پوءِ انهن جي قابليت ڪيتري هوندي ظاهر آهي ته اتي به اهي ڪاپي ڪري پاس ٿيڻ جي ڪوشش ڪندا ۽ جڏهن ان کانپوءِ ئي اهي يونيورسٽين ۽ پروفيشنل ڪاليجن ۾ داخلا وٺندا تڏهن انهن جي آڏو ٿيندڙ ليڪچر ”دٻي ۾ ٺڪريون“ ئي هوندا ۽ يونيورسٽين ۽ پروفيشنل ڪاليجن جا استاد رڍن اڳيان رباب وڄائيندا رهندا ۽ ”رڍون سڀيئي ڪارپوٿاڙيون ڪنڌ هيٺ ڪري ڪنن ۾ ڪپهه وجهي اهي ليڪچر ٻڌنديون رهنديون“ ۽ پوءِ ڪجهه ڏهاڪن کانپوءِ ڪتابن پڙهبو ته ڪا هئي سنڌ ۽ سنڌ و ارن جي ٻولي.

 

سنڌ جي ڏڪاريل سياست ؛عاجز جمالي

سنڌ جي سياسي تاريخ جي ٻن اهم ڪردارن جون هڪ هفتي ۾ ٻه ورسيون گذري ويون. ٻنهي جو تعلق لاڙڪاڻي سان آهي. ذوالفقار علي ڀُٽو ۽ بشير خان قريشي سياست جي درياهه جا ٻه اُهي ڪنارا آهن، جيڪي ڪڏهن به شايد ملي نه سگهن ۽ نه ٻنهي جي ڪا ڀيٽ ڪري سگهون ٿا. پر ٻنهي جي سياست سنڌ جي عوام تي گهرا اثر ڇڏيا. ڀُٽو پاڪستان کي بچائڻ جو فلسفو ڏنو ۽ بشير خان قريشيءَ سنڌو ديش جي ڳالهه ڪئي. پاڪستان کپي ۽ نه کپي، ٻه الڳ الڳ انتهائون آهن. ٻنهي جي سياست ۾ به ايترو ئي ٽڪراءُ آهي جيترو پاڪستان ۽ سنڌو ديش ۾ ٽڪراءُ آهي. پر ڀُٽو ۽ بشير خان ٻئي لاڙڪاڻي جي خمير مان ڄاول هُئا. ٻنهي جي قتل ۾ رياست ۽ اسٽبلشمينٽ جو هٿ آهي. ٻئي سنڌي هئا، ٻنهي جا لکين چاهيندڙ آهن ۽ اپريل جي پهرين هفتي ۾ ٻنهي جون ورسيون گذري ويون. ڀُٽو جي ورسي هن ڀيري سرڪاري اعزاز سان ائين گذري وئي، جيئن عام سرڪاري تقريبون، فيسٽيول، ڪتابن جي مهورت جون تقريبون گذري وينديون آهن. سرڪار بارش جي بهاني ۾ ڀُٽي جي ورسي جو جلسو ملتوي ڪري خوفزده هجڻ جو ثبوت ڏنو.

۽ بشير خان قريشي جي ٽين ورسي به ماٺ ۾ ئي گذري وئي. رتوديرو ۾ بشير خان جي ورسي تي ڪارڪن گڏ ٿيا، پر هي ڪو لکن جو جلسو ڪونه هو، جيڏو وڏو بشير خان هو، ايڏو وڏو پروگرام نظر ڪونه آيو. ڪراچي ۾ ڪجهه دوستن پريس ڪلب اڳيان ميڻ بتيون ٻاري بشير خان کي خراج عقيدت پيش ڪيو. اُتي ڪجهه سڄاڻ دوست موجود هئا، مون کين چيو ته ڇا بشير خان قريشي جي ورسي تي سؤ ماڻهو به گڏ نه ٿا ٿي سگهن جو گهٽ ۾ گهٽ ٻه ڪلاڪ بشير خان قريشيءَ تي ڳالهائي سگهن.

مون کي اڪثر دوست روڪيندا به آهن ته سنڌي سماج مان سهپ ۽ رواداري ختم ٿيندي پئي وڃي، ڪير به تنقيد کي برداشت ڪرڻ لاءِ تيار نه هوندو آهي، ان ڪري ڇڏي ڏيو هر ڪنهن جي مرضي. منهنجو خيال آهي ته سنڌ جي پڙهيل لکيل دوستن جو ڪن لاٽار ڪرڻ وارو رويو به ٺيڪ ناهي. سنڌي سماج ۾ اٿندڙ سوالن تي ڳالهائبو ڪونه ته سڌارو ڪيئن ايندو؟

منهنجي سوچ مطابق ذوالفقار علي ڀُٽو جي ورسي تي عوامي ميڙاڪو نه ٿيڻ ۽ بشير خان جي ورسي ماٺ ۾ گذري وڃڻ سنڌ ۾ سياسي ڏڪار، نظرياتي زوال، سياست کان مايوسي، جمهوريت پسندي ۽ قومپرستي جي نظرين جي حامين لاءِ سوچڻ جو مقام آهي، جو اڄ هو پنهنجي ڪارڪنن کي به جواب ڏيڻ لاءِ ذهني طور تي تيار ناهن.

ائين ته نه هوندو جو جنرل ضياءَ جي آمريت جو مقابلو ڪندڙ سنڌ جي عوام اُنهيءَ ذوالفقار علي ڀُٽو کي وساري ڇڏيو هُجي، جنهن جي ورسي تي مارشل لائي پابندين باوجود لکين ماڻهو ڳڙهي خدا بخش پهچي ڀُٽو جي مزار تي گُل ڇٽيندا هُئا.  ۽ اهي نعرا هڻندا هُئا ته ’ڪل ڀي ڀُٽو زندهه ٿا، آج ڀي ڀُٽو زندهه هي‘. پر 2015 ۾ نئون ديرو هائوس ۾ وزيرن، مشيرن، وي آءِ پيز جي تقريب ۾ زبردستي گهڙي ويل ڪارڪنن کي ٽنگو ٽالي ڪري سيڪيورٽي وارن ٻاهر اُڇلايو. هي ڪهڙي پيپلز پارٽيءَ جو ڪلچر آهي جو جيالن سان جنهن ۾ اهڙو حشر ٿي رهيو هُجي. نئون ديرو ۾ خاص شرٽون پاتل نوجوانن جي شرٽن تي لفظ خدمتگار لکيل هُجي، جان نثار الائي ڪيئن خدمتگار بڻجي ويا. يعني جيڪي ڪارڪن جانين جو نذرانو ڏيندا هُئا، انهن کي صرف خدمت جي جذبي سان سرشار ٿيڻ جو رستو ڏيکاريو ويو هو. جنهن ۾ اهڙي جذبي جي کوٽ هوندي يا جان نثاري هوندي ته اهو پوءِ ٽنگوٽالي ئي ٿي سگهي ٿو.

هي ڪو بدليل بدليل جهان لڳي رهيو هو. ڳڙهي خدا بخش جي خوبصورت مزار جي تاريخي عمارت، چٽسالي، اڏاوت جو شاندار مظهر، پر اهو ياد رکڻ جو سبق آهي ته هنن مزارن ۾ جيڪي نظرياتي ماڻهو دفن ٿيل آهن، انهن ڪو سياسي فلسفو ڏنو آهي، آمريت خلاف ڪا جنگ وڙهي هُئي، دهشتگردن خلاف ڪو پيغام به ڏنو هئو، عالمي سامراج کي چئلينج به ڪيو هو. مان هر سال ان خوف جو اظهار ڪندو آهيان ته ايئن نه ٿئي ته اسان وٽ ذوالفقار ڀُٽو ۽ بينظير ڀٽو جون مزارون صوفين جي مزارن وانگر عوام کي آجپي جو درس ڏيڻ بدران مجاورن لاءِ پيسا ڪمائڻ جون پيتيون، اوقاف لاءِ ميلا هڻندڙ جڳهه ۽ عوام لاءِ صرف عقيدت ۽ پوڄا تائين رهجي نه وڃن. اسان جيڪو حال شاهه لطيف ڀٽائي، سچل سرمست، شاهه عنايت جي مزارن جو ڪيو، شايد سؤ سالن کان پوءِ ڀُٽو ۽ بشير خان جي مزار جو به اسين اهڙو ئي حال ڪنداسين.

مون کي حيرت آهي ته بشير خان جي وڇوڙي کي صرف ٽي سال گذريا آهن، منهنجي ذهن تي اڄ به بندر روڊ تي ٿيل فريڊم مارچ جي ريلي ۾ سندس آخري لکيل تقرير گونجي رهي آهي، ۽ تقرير جي پُڄاڻي تي سندس اهي پُرجوش نعرا، ’هيءَ سنڌ گهري ٿي آزادي‘، پر ڇا آزادي جا متوالا ٽن سالن ۾ پنهنجي وڏي کي وساري ويٺا.

ماٺ ڪيان ته مشرڪ، ڪُڇان ته ڪافر.

جي مان ڪوڙ لکندو هُجان، تنقيد براءِ تنقيد ڪندو هُجان ته پيپلز پارٽي ۽ جسقم جا دوست ڀلي مون کي ڦاهي تي چاڙهين، پر منهنجي لفظن ۾ لڪل درد اوهان کي محسوس ٿئي ٿو، منهنجي تنقيد جيڪڏهن اوهان کي پنهنجي جيءَ ۾ جهاتي پائڻ لاءِ مجبور ڪري ته پوءِ سنڌ جون ٻئي وڏيون پارٽيون پنهنجي اندر ۾ ضرور جهاتي پائي ڏسن. اهو ضرور سوچيو ته بشير قريشي اوهان کي ڪيڏي وڏي پارٽي ڏيئي ويو هو، سندس وڇوڙي جي ٽن سالن ۾ اوهان ڪٿي بيٺا آهيو؟

اوهان پنهنجي اندر ۾جهاتي پائي پاڻ کان اهو سوال ضرور پُڇو ته 1977ع ۾ ذوالفقار علي ڀُٽو اوهان کي جيڪا پيپلز پارٽي ڏيئي ويو هو، اُها اڄ ڪٿي بيٺل آهي؟ ذوالفقار علي ڀُٽو کان پوءِ به اوهان وٽ هي چوٿين سرڪار آهي. ڇا ذوالفقار علي ڀُٽو ۽ بينظير ڀٽو جي عاليشان مزار ٺهرائي اوهان انهن واعدن جي تڪميل ڪري ڇڏي، جيڪي واعدا ڀُٽو ۽ بينظير ڪري ويا هُئا؟

هاڻي ته ماڻهو روٽي، ڪپڙا ۽ مڪان جو نعرو به وساري ويٺا آهن. هاڻي ته عوام کي نه روٽي گهرجي، نه مڪان گهرجي ۽ نه ڪپڙو گهرجي، عوام کي صرف عزت سان جياپو ملي، سندن زندگيون محفوظ رهن ته به وڏي ڳالهه آهي. اوهان جا سڀ ڪک پتي کرب پتي بڻجي ويا ۽ سنڌ جا هزارين زميندار ڪنگلا بڻجي ويا، آخر اهڙو ڇا ٿيو؟ سنڌ جي اقتصادي حالت بدتر کان بدتر ٿيندي پئي وڃي. سنڌ مان ڪنهن کي ڪو فائدو ٿيو آهي ته اهو ملڪ رياض اينڊ ڪمپني يا دفاعي رهائشي منصوبا يا لينڊ مافيا يا ڪرپٽ ماڻهن کي، باقي سنڌ جو عام ماڻهو صرف غربت جو مزو وٺي رهيو آهي. سياست ۾ زوال ۽ ڏڪار سبب سنڌ جي هر شعبي ۾ زوال آهي. ٿلهي ليکي سنڌ پٺ تي ڌڪجي رهي آهي.

 

معصوميت جو قتلام ڪيستائين ٿيندو رهندو؟ ؛سارا سمون

اڄ واري هي دنيا جيڪي ترقي ڪري وڏي عروج تي پهتي آهي پر پوءِ به الائي ڇو عورت کي اهو درجو نه ملي سگهيو آهي، جيڪو ملڻ گهرجي،  الٽو هتي اڪثر والدين پنهجن پٽن کي وڌيڪ ترجيح ڏين ٿا، ان جي ڄمڻ تي خوشيون به ڪن ٿا ۽ خوشيءَ ۾ ماپن ئي نه ٿا، پر نياڻي جي ڄمڻ تي مڙئي خوش ٿين ٿا انهن جي چهرن کي به آرام سان پڙهي سگهي ٿو، پٽن تي لکين رپيا خرچ ڪري انهن جي هر فرمائش پوري ڪن ٿا ۽ نياڻي کي وڌ ۾ وڌ پرائمري تائين پڙهائڻ کي بهتر سمجهن ٿا، جڏهن ته سڄي معاشري جو عورت سان رويو انتهائي خراب رهندو پيو اچي، جنهن جو ثبوت اسان کي اخبارن مان ملي ٿو، نت نئين ڏينهن اسان وٽ ماڻهپي کي لڄائيندڙ واقعا ٿيندا رهن ٿا.

اسان جي سماج ۾ اھڙن وحشي صفت جوابدارن کي ڇوٽ مليل آھي ته اھي ڪھڙي به ھنڌ ڪنھن به لاچار ۽ بي وس معصوم نينگرين کي ڏسي ڪري پئسي، سون ۽ ڪڌن مفادن خاطر تشدد ۽ وحشيت جو نشانو بڻائين ٿا ڪجهه عرصو اڳ لاڙڪاڻي جي معصوم نينگري سنڌو سومرو سان به وحشي جوابدارن شيطاني ذھن استعمال ڪندي جنسي ڏاڍائي جو نشانو بڻايو ۽ بعد ۾ ان جو ڳلو دٻائي کيس قتل ڪيو هو پر افسوس ته  اسان جي سماج ۾ اھڙن وحشي صفتن جي لاءِ ڪو قانون ئي نه آھي جن وحشين کي ڪا عبرتناڪ سزا ڏني وڃي. تازو ڏهرڪي ڀرسان کينجهو ٿاڻي جي حد ڳوٺ مينهون مهر وٽ رليون کپائڻ لاءِ ويل 42 ورهين جي پورهيت الهوڌائي سولنگي ۽ سندس 12 ورهين جي ڌيءُ شيما کي وحشي جوابدارن اجتماعي لڄالٽ بعد باهه ڏئي ساڙي ڇڏيو، جنهن جي نتيجي ۾ معصوم نينگري شيما سڙي فوت ٿي وئي، سندس امڙ کي مرڻينگ حالت ۾ رحيم يار خان جي اسپتال داخل ڪيو ويو جيڪا اڃا تائين نازڪ حالت ۾ آهي، جڏهن ته اڃا تائين متاثر خاندان سان انصاف ٿي نه سگهيو آهي،

عورت تي ظُلم ۽ سِتم اڄ جي ڳالهه ناهي، پر ان جا آثار تاريخ جي ورقن ۾ پڻ ملن ٿا. ڪالهه جو انسان ايترو باشعور نه هو، تنهنڪري عورت تي ظُلم انهن جي رسمن جي هڪ ڪَڙي هئي، پر اڄ جي جديد دور ۾ عورت تي ٿيندڙ ظُلم انسانيت جي منهن تي چَماٽ آهي، جنهن اسان جي دِلين تي پڻ زَنگ لڳائي ڇڏيو آهي. تاريخ گواهه آهي ته، اهو ئي معاشرو ترقي ۽ خوشحاليءَ طرف گامزن  ٿئي ٿو، جتي عورت ۽  مرد جي حقن کي هڪ ئي سائميءَ ۾ توريو وڃي ٿو. ڀلا اُهو سماج، جنهن منجهه سڀني کي، هڪ ڪاري مرد کان هڪ ڪارِي عورت وڌيڪ ”ڪارِي“ نظر اچي، اُن سماجَ کي برابريءَ وارو سماج ڪيئن ٿو چئي سگهجي؟! اسان ڪھڙي سماج  ۾ رھون ٿا جتي عورتن ۽ معصوم ٻارڙن جي تحفظ جي لاءِ ڪي به قدم نه پيا کنيا وڃن. اسان جي سماج ۾ عورت کي سڀ کان ڪمزور سمجھيو وڃي ٿو. ڪمزور ۽ بي پھچ عورتن کي جيئن وحشي صفت چاھين تيئن استعمال ڪري سگھن ٿا. ڇا اسان وٽ ڪي به ادارا نه آھن جيڪي عورتن ۽ معصوم ٻارڙن سان ٿيندڙ اهڙن واقعن جو ڪيس کڻن آخر ھتي اھڙي قسم جي انسان دوست وارو عمل ڇو نه ٿو ملي؟ اسان جي سماج ۾ انھن وحشي درندن سان مھاڏو اٽڪائڻ لاءِ ڪير ته اڳتي اچي،

اخبارن ۾ هونئن ته هر روز ڪيترا واقعا ڪر کنيو بيٺا هوندا آهن، جن مان هر ڪنهن جي ڪهاڻي پنهنجي هوندي آهي پر جيڪڏهن معصوم ابهم ٻارڙن جي حوالي سان ڪا ڏکوئيندڙ خبر هوندي آهي ته خود به خود معاشري کي ان جي پيڙا محسوس ٿيندي آهي، جيئن اسان جي سماج اندر ٻارڙن سان زيادتين يا انهن جي اغوا ٿيڻ وغيره جي حوالي سان ڪيتريون ئي خبرون ٻڌڻ لاءِ ملنديون آهن، جنهن سان هر ڪنهن جو جيءُ جهري پوندو آهي ۽ يقينن انهن واقعن جو ٻڌي هر ماڻهوءَ ان درد کي چڱيءَ ريت محسوس ٿيندو آهي جيڪو پاڻ اولاد وارو آهي ۽ کيس خبر آهي ته اولاد جي پالنا ڪيڏي نه ڏکي ٿيندي آ

هي. هر ماڻهوءَ جي ڪٽنب ۾ ڪو نه ڪو ٻارڙو ته هوندو ئي آهي ۽ ايئن لڳ ڀڳ هر انسان ٻارڙن جي انهن انگلن کان چڱي ريت واقف هوندو، اهي ٻارڙا ئي ته آهن جيڪي مستقبل جا معمار آهن ۽ پنهنجن مٺڙن ٻولن سان پيا پنهنجا انگلڙا مڃائيندا آهن پر جڏهن انهن ئي معصوم ٻارڙن جا لاش مائرن کي ملندا آهن ته انهن جي اذيت واري ڪيفيت دنيا جو اُهو ڪهڙو قلم آهي جيڪو بيان ڪري سگهي ٿو، شايد نه، ۽ نه ئي وري اهڙو ڪو احساس ئي آهي جيڪو سچ ته ماءُ جي احساس کي سمجهي سگهي، جيڪا پيڙا ڪجهه وقت لاڙڪاڻي ۾ معصوم نياڻي سنڌوءَ جي قتل تي ان بيواهه ماءُ کي محسوس ٿيندي هوندي، يا معصوم شيما جي بد نصيب وارثن کي محسوس ٿيندي هوندي، ڀلا ان کان ڪو واقف آهي، هڪ عورت هئڻ جي ناتي ته شايد آئون يا ڪا به عورت ان پيڙا کي محسوس ڪري سگهي ٿي پر پوءِ به ماءُ جي پيڙا ئي ڪجهه ٻي ٿيندي آهي جنهن کي لفظن ۾ بيان ڪرڻ ايڏو سولو نه آهي.

اڄ معصوم شيما سولنگي جو ڪيس آڏو آيو آھي ته وري سڀاڻي اهڙو ئي ڪيس ٻئي ڪنھن معصوم نينگري يا ڪنھن مظلوم عورت سان پيش اچي سگھي ٿو، سنڌو سومرو، صفيه ڀرٽ ۽ آمنه لاشاري ۽ مقدس کان وٺي وجنتي ٻائي تائين جھڙا ڪيس ته رپورٽ ٿيا آھن جنھن جي ميڊيا تي به ڪوريج اچي چڪي آھي پر ان کانسواءِ ڪيترا ئي اھڙا ڪيس آھن جيڪي رپورٽ ڪونه ٿا ٿي سگھن.اسان کي انھن وحشي درندن خلاف آواز اٿارڻ گھرجي، ڀلي اھي ڪيترا ته ظالم ڇو ھجن ۽ با اثر ڇو نه ھجن، اسان کي ڪٿان به انصاف ملي يا نه ملي پر انھن وحشي صفتن کي بي نقاب ڪرڻو آھي ڇا ڪاڻ ته اسان سڀ  ھن معاشري ۾ رھون ٿا اسان سڀني کي جيئڻ جو پورو پورو حق آھي ۽ اسان کي انھن وحشي صفت درندن سان مقابلو ڪرڻو آھي.